Seks in de relatie: van Relatieprobleem naar Relatiekans
Toen ik mijn vorige blog herlas, realiseerde ik me opnieuw hoezeer ook ik vastzit in oude terminologie en denken als het gaat om seks. Ik heb het bijvoorbeeld gewoon over voorspel, terwijl dat de terechte vraag oproept: “voor welk hoofd-spel is dat dan het voorwerk?” En dan staat de Penis-in-Vagina-seks (PIV’en) dus toch tekstueel als hoofdmenu geserveerd. En zo zijn er meer voorbeelden, waar ik beter op ga letten. Ik ga het proberen in deze blog een beetje beter te doen.
Esther Perel en seks
Nummer 1:
Als de seks goed is, is het tien procent van de relatie. Als de seks slecht is, is het negentig procent van het relatieprobleem. -Esther Perel-
Is de erotiek verdwenen door verlies aan verbinding?
Eroticism is een cruciale factor in een liefdesrelatie
Omdat passie en erotiek (ik zeg bewust niet ‘seks’, waarover later meer) als één van de drie pijlers van de relatie worden gezien, kun je je als relatietherapeut niet veroorloven daar niet met het stel naar te kijken. De andere twee pijlers vriendschap en betrokkenheid respectievelijk intimiteit, veiligheid en kwetsbaarheid, komen in vrijwel alle praktijken ruim aan bod, hoor ik altijd van stellen die meerdere therapeuten hebben gezien. Maar passie en erotiek laten veel therapeuten en coaches onbesproken. Is dat verlegenheid of ongemak met het onderwerp? Of is dat vanuit de visie dat als alles een beetje beter gaat, een hernieuwd bruisend seksleven een resultante vormt? Ik volg hierin Esther Perel die erotiek een belangrijk onderwerp van gesprek vindt. Eroticism is een cruciale factor in een liefdesrelatie en je mag er als therapeut niet van uitgaan, dat als het ruziën is gestopt, het vertrouwen hersteld en de communicatie verbeterd, de erotiek weer vanzelf op gang komt. Sterker nog: misschien heeft minimaal één van beide partners wel vooral nodig, dat de erotiek weer op de agenda komt, voor er sprake kan zijn van het stoppen van de ruzies, verzachten van de communicatie en herstel van verbinding en vertrouwen.
Erotiek als de spiegel van de relatie zien
Nummer 2:
Hoe vaak doen wij het?
Hoewel het woord Sex expliciet in dit citaat van Perel staat, weten degenen die bekend zijn met haar werk, dat zij het hier heeft over een brede definitie van Seks, die ze doorgaans aanduidt met het woord Eroticism. Waarom is dat zo relevant? Welnu, velen van ons (en dan vooral mannen) kennen aan het woord Seks slecht de betekenis Penis-in-Vagina’en toe. Anders gezegd: als je aan een man vraagt hoe hij zijn seksleven beoordeelt, dan evalueren veel mannen dat als ‘hoe vaak doen wij HET?’
En dat is problematisch om allerlei redenen. Allereerst kom je dan te zitten met zo’n begrip als ‘voorspel’ en ‘naspel’, wat dan dus alles is wat gebeurt vóór respectievelijk ná het PIV’en. Aangezien een minderheid van alle vrouwen een orgasme door PIV’en kan krijgen, is dat hele ‘omspel’ dus vooral relevant. Daarnaast is dat HET bij mannen doorgaans een vaste cascade gericht op zijn orgasme. Zit daar niet een veel te sterke ‘doelgerichtheid’ op? En hoe leuk is dat doelgerichte PIV’en eigenlijk? Zouden we -zoals in tantra al gebruikelijk- het orgasme niet een heel ander belang moeten geven?
De orgasme-kloof
De discussie over de orgasme-kloof is relevant voor iedereen en vooral voor hen die een orgasme nastreven. Maar lang niet iedereen heeft een orgasme nodig om een moment van erotisch plezier met zijn partner te beleven… Ik herinner me een echtpaar waarbij het naakt intiem samenzijn was gestopt omdat hij geen voldoende bestendige erectie meer kon krijgen. Ze misten het beiden enorm om van elkaars naaktheid te genieten, maar zijn potentie-verlies had hem schuchter gemaakt. Nadat zij hem vertelde dat zijn erectie nog nooit een wezenlijke rol in haar orgasme had gespeeld, hervonden ze met elkaar het plezier in heerlijke vrijpartijen. Orgasmes waren nu óók expliciet geen doel meer, maar een incidentele welkome trilling in een prachtig landschap van genieten.
Perel trekt Eroticism overigens veel breder: met elkaar lachen in het theater, dansen op een ‘80s party, samen zingen in de keuken, elkaar inzepen tijdens het douchen, stoeien, knuffelen. Een schalkse blik, een dubbelzinnige opmerking: allemaal kunnen ze onderdeel zijn van de erotiek binnen een liefdesrelatie. Duidt zij er niet op dat het veel meer gaat om een sfeer en dynamiek die je samen oproept, die een relatie zinderend maakt? Ik denk dat als we met zijn allen die visie erop na zouden houden, veel lichtheid en plezier herwonnen kan worden. En het tellen kan stoppen, dat ook.
Nummer 3:
De beste garantie voor geweldige seks, is een nieuwe partner. Dus wordt een nieuwe partner voor je eigen partner. -Esther Perel-
Wat is er mis met het plannen van een date-night?
Laat een kant van jezelf zien die je partner nog niet kent
En kijk of er een mogelijkheid is om je partner te verrassen met een nieuwe outfit. Of dat je een rollenspel opzet op locatie of na thuiskomst. Of verras met een uitje dat je partner nooit van je had verwacht, waarvoor je je hebt voorbereid, ingelezen. Laat je partner versteld staan van je kennis of flair. Laat de voorbereiding eens mooi doorschemeren, laat een kant van je zien, die je partner nog niet kent. Spreek een andere taal, wees doortastender of speelser of verlegener dan anders. Kortom: maak het spannend voor je partner.. Vind je dit lachwekkend? Ongemakkelijk? Schaamrood op de kaken? Perfect! Allemaal reacties die duidelijk maken dat er iets in je loskomt wat buiten je comfort zone ligt. En dat is een secret ingrediënt voor een spannende leuke erotische ontmoeting tussen twee mensen die dachten elkaar door en door te kennen.
Ik begeleid jullie graag om de gesprekken veilig en eerlijk te voeren, met oog voor beider persoonlijkheid en identiteit.
Met oog voor alles wat er is, wat gewonnen, behouden of verloren kan worden.
Urenlang met elkaar bellen, oneindig op het scherm kijken of er weer een berichtje is, afspraakjes die nooit over mogen gaan en dagenlang samen in bed: verliefdheid is zo ongezond voor ons lichaam, dat de natuur ons die staat maar maximaal achttien maanden toestaat. Daarna gaan we naar ‘houden van’, met reguliere polsslag en normale eetlust en de roze bril terug in het foedraal. We worden minder roekeloos en over de hele linie weer wat realistischer over de ander en onszelf. De verschillen tussen onszelf en onze partner die we eerst ‘leuk’ en ‘complementair’ vonden, vinden we nu ook wel eens irritant en de moeite voor een ruzietje waard. Gelukkig vergeven we elkaar in deze fase het meeste nog wel: we realiseren dat we veel dingen voor de eerste keer tegenkomen of bespreken. En de relatie voelt nog als jong en nieuw: dan heb je gewoon de nodige dingen met elkaar te ontdekken en bespreken! Met een gezonde dosis nieuwsgierigheid en de communicatieve vaardigheden om naar elkaar te kunnen blijven luisteren en geïnteresseerde vragen te stellen, kom je als koppel tot een gedeelde set waarden en overtuigingen. Je ontdekt wat jullie zoal verbindt, waar je elkaar versterkt, waar je elkaar kunt helpen en steunen. Je legt de basis voor een langdurige relatie.
Waarom dit boek uit 1995 alsnog lezen? Nou, omdat dit boek zó to the point is, dat je gewoon niet hoeft te aarzelen of kiezen.
Hoe provocatief kan een boek zijn? Met warmte, humor en een tomeloos onderzoekende houding, prikt Esther Perel in haar boek dwars door de conservatieve moraal in onze moderne tijd heen.
In de provocatieve coaching schrikken we altijd een beetje op als er iemand ‘Dr.’ voor zijn naam zet op een boek. Dan spreekt er een autoriteit. Dan zwijgen wij allen plechtig en luisteren. Zeker als de ondertitel luidt (vertaling) ‘een bewezen plan om in liefde, sex en leven te krijgen wat je wilt’. Tja, dan worden mijn knieën week. Want wie wil dat nou niet?
In zijn onnavolgbare provocatieve stijl legt de leermeester van Provocatieve Coaching andermaal uit waarom het tussen mannen en vrouwen in relaties vaak ingewikkeld is, terwijl het dat helemaal niet zou hoeven zijn. Maar deze keer kernachtiger op het thema ‘hij-zij en hun gedoe’ dan ooit. En dat is geweldig leesvoer voor iedereen in een relatie. De kernzin waarmee ieder hoofdstuk begint: ‘Vrouwen hebben altijd gelijk. En mannen worstelen daarmee’. En daarna volgt steeds een licht verwoord wetenschappelijk relaas dat hout snijdt, omkleed met uitgeschreven dialogen met en tussen cliënten en af en toe opgevrolijkt met een cartoon van Sigmund van Peter de Wit, bekend uit de Volkskrant.
Als Provocatief relatiecoach heb je de gewoonte om alles bespreekbaar te maken. Waar de ‘ouderwetse’ relatietherapeut of coach nog wel eens uitgaat van ‘de heiligheid van het monogame huwelijk’, leeft de Provocatieve Relatietherapeut in het volle besef dat alle cijfers uitwijzen dat affaires in enige vorm veel meer de norm zijn dan strikte monogamie. Esther Perel schrijft daar geweldig over, dus ik ga hier haar betoog niet herhalen. Belangrijk na een affaire is de vraag: ‘kunnen wij als stel verder en zo ja: wat is dan ons nieuwe contract? want het oude heeft niet gewerkt’. Vaak keren stellen na herstel van de relatie natuurlijk gewoon terug naar de belofte van monogamie, maar met de extra afspraak dat ze elkaar dan tijdig op de hoogte zullen stellen als er een kaper op de kust komt. En dat ze dat thema ook bespreekbaar zullen houden. En dat ze moeite zullen blijven doen om met elkaar te groeien en zich in elkaar te verdiepen.