Qruun Schram Relatiecoach

Hoe herstel je het vertrouwen na een affaire?

Vertrouwen herstellen na een affaire

En dan kom je erachter dat je partner al maanden of jaren er een tweede leven op na houdt. Je hebt een complete app-geschiedenis gelezen en foto’s en filmpjes gezien op een smartphone die nog niet in screen-lock was geschoten. Of je hebt een mailwisseling gevonden in een openstaande computer. Of je vond in de navigatie-geschiedenis in de auto een aantal hotels waar niemand had hoeven zijn. Je confronteert je partner en alles ligt in duigen: jullie hebben in verschillende werelden geleefd. De ander dader, jij slachtoffer; of andersom. Leugens, verzwijgen, hypocrisie en bedrog. Hoe vertrouw je je partner ooit nog, nu niets meer is zoals het leek?

‘Bij verwerking gaat het om motieven, niet om feitelijke details’

– Esther Perel –

Twee mensen in shock: dan gaat veel mis

Degene die de affaire ontdekt raakt in shock. Een geschiedenis moet worden herschreven. Tijdlijnen worden nagelopen, plekken en momenten raken besmet. Nachtenlang vertwijfeling, terugdraaien van de film in je hoofd: Speelde het toen al? Had ik eerder signalen gezien? Had ik het kunnen voorkomen?
Degene die de affaire heeft gehad, is ook in shock: ineens is de bubbel geklapt en ligt het leven in miljoen scherven. Raak ik alles kwijt? Waarom heb ik het zover laten komen? Komen de kinderen het te weten? Kan ik ooit nog vrienden en familie onder ogen komen?

Wanneer je deze blog leest, is deze eerste fase van shock waarschijnlijk voorbij. Het zullen heftige dagen tot weken geweest zijn. Misschien zijn heel veel detailvragen gesteld: Hoe lang al? Hoe vaak? Waar? Wat deden jullie? De ‘dader’ zal geprobeerd hebben het leed zo klein mogelijk te houden, leugentjes om bestwil, drie in plaats van zes, ‘stommiteit en alcohol’, ‘het betekende niets’. Onbevredigende gesprekken die niet hebben gerustgesteld, maar steeds meer vragen oproepen. En sommige antwoorden zullen meer pijn hebben aangericht, dan verzacht. Van de regen in de drup.
Ook kan het zijn dat (een van-) beiden het aan teveel mensen heeft verteld. Simpel gezegd: familieleden (ouders!) informeren is een slecht idee. Het advies is om allebei maximaal twee vrienden in vertrouwen te nemen, die jullie beiden een warm hart toedragen. Partijdigheid en sensatie liggen helaas snel op de loer en helpen op geen enkele manier.

Hoe wel verder? Hoe herstellen na een affaire?

Boosheid en verdriet zijn slechte raadgevers, maar natuurlijk was er na het ontdekken van de affaire even niet zoveel anders dan dat. En er is twijfel of het ooit nog hersteld kan worden en of het überhaupt te vergeven is, wat is gebeurd. Het is begrijpelijk en logisch, maar voor herstel is iets anders nodig, andere gesprekken met andere vragen en antwoorden.

Laat mij jullie helpen om dit te onderzoeken, want het antwoord op de vraag ‘is herstel mogelijk na een affaire? is zeker positief: ‘Jazeker kan het vertrouwen terugkomen. En veel stellen die dit hebben meegemaakt zullen beamen dat hun relatie uiteindelijk eerlijker, completer en dus beter is geworden. Soms is een crisis nodig om te komen tot een nieuw begin, een nieuwe balans, een verdieping die je niet voor mogelijk had gehouden.

Affaire herstellen

Drie eerste tips voor de ‘dader’

1. Trauma helen kost tijd en soms heel veel tijd

Voor het ‘slachtoffer’ is het belangrijk dat er erkenning is voor de pijn die is veroorzaakt. Dus dader: steeds opnieuw woorden geven aan je spijt en schaamte over het leed dat je hebt aangericht: dat is in de eerste periode echt cruciaal. Natuurlijk was er gemis en waren er motieven; het zat tussen jullie waarschijnlijk niet honderd procent goed… Maar dat komt later allemaal wel aan bod. Nu is er een wond, die verzorging en liefdevolle aandacht nodig heeft. En die heb jij te geven. Want ook als je niet met elkaar verder gaat, moet je verder als ouders van kinderen of als vrienden binnen een sociaal netwerk. Dus dader: houd je rechtvaardiging en uitleg bij jezelf, totdat de ander ernaar kan luisteren. En dat heeft tijd nodig.

2. Neem voorlopig de verantwoordelijkheid voor het voeren van de gesprekken over het gebeurde

Vooral mannen denken: als we het er niet over hebben, dan verdwijnt het vanzelf naar de achtergrond. Maar zo werkt het niet. Waar je niet naar toe moet willen, is dat het slachtoffer het gevoel heeft er niet meer over mogen te beginnen, omdat de dader dan boos wordt en zich afsluit. Dat is niet waar je moet uitkomen. Dus ‘dader’: wees alert op signalen bij je partner van pijn, woede of verdriet en adresseer deze. Stel dan vragen als ‘gaat het schat?’, ‘wil je het erover hebben?’, ‘speelt er een vraag door je hoofd waarop ik antwoord kan geven?’. Als jullie ergens heen gaan waar lading van de affaire op zit: check even in bij je partner. Als je voelt dat je partner niet kan slapen: geef het even aandacht. Door die verantwoordelijkheid te nemen, help je voorzichtig het vertrouwen te herstellen.

3. Laat schuldgevoel en schaamte over het gebeurde in jezelf toe

Helaas zijn we geneigd om ons imago zoveel mogelijk te beschermen en overeind te houden, ook tegen onszelf. Met dat mechanisme zorgen we ervoor dat we ‘met onszelf kunnen leven’, ook na een schaamtevolle daad. We zoeken rechtvaardiging in onszelf, vinden dat de ander ook een aandeel te nemen heeft. En echt: daar kan veel waarheid in zitten. Alleen is de timing kort na de affaire nog te vroeg. Pas als het stof is neergedaald, de woede blijvend is gezakt, verdriet en angst meer op de voorgrond zijn gekomen; pas dan is het tijd om naar de twee kanten van het verhaal te gaan kijken. Dus wees geduldig als je een doorgang wilt naar herstel van de relatie.

Een belangrijke tip voor het slachtoffer

Wat je nu gaat lezen, wil je misschien niet allemaal horen. En toch helpt het als je het leest.
Je partner was en is niet alleen maar slecht, leugenachtig en onbetrouwbaar. Affaires komen ook in harmonieuze liefdevolle relaties voor. De affaire heeft mogelijk niets met jou te maken, maar alles met een worsteling die je partner doormaakt. Een affaire is zelden een afwijzing van jou als partner, maar eerder een afwijzing van je partner naar zichzelf die werd uitgeleefd in een affaire waarin je partner iets hervond, beleefde, zocht. En misschien had het wel iets met jou te maken, maar hadden jullie samen niet de veilige bedding om het bespreekbaar te kunnen krijgen. Dat gebeurt in relaties, dat we om de harmonie in stand te houden zaken niet zeggen of onze wensen, behoeften en verlangens niet durven onthullen.
En tot slot: weet uit de praktijk dat ‘shit from the past, can turn into fertilizer for the future…’

Belangrijk is dat je zoveel mogelijk vermijdt naar details te zoeken en vragen. Realiseer je dat die antwoorden je nooit meer verlaten en je uiteindelijk niet zullen helpen. Esther Perel zegt: stel liever niet de detective-vragen, maar wel de onderzoek-vragen. Je zoekt immers naar motieven waar je het met elkaar over kunt hebben, niet naar feiten die niet meer zijn terug te draaien en op je netvlies kunnen blijven hangen.

In mijn praktijk krijg je een handout met de vragen die helpen. Ik heb ze opgedeeld in ‘Vijf gesprekken van Herstel’. Als de juiste vragen daadwerkelijk worden beantwoord, komen jullie in rustiger vaarwater, waar het weer mogelijk is gesprek te komen, vooruit te kijken. En groeit op zeker moment voorzichtig het vertrouwen.

Wel hulp, gaan garantie

Onderzoek heeft aangetoond dat voor ongeveer tien procent van de mensen een affaire van de partner onoverkomelijk blijft, hoeveel moeite er ook in wordt gestoken. En toch is hulp bij de gesprekken nuttig, omdat je samen oud wordt als ouders en grootouders, ook als je uit elkaar gaat.

Het goede nieuws: voor negentig procent van de mensen geldt dat een contract 2.0 mogelijk is. Een ander contract en een nieuw fundament, want het oude heeft niet gewerkt. En soms hoor ik terug: ‘de affaire van mijn partner was schandelijk, maar uiteindelijk het beste wat ons heeft kunnen overkomen.’

Ik begeleid jullie graag om de gesprekken veilig en eerlijk te voeren, met oog voor beider persoonlijkheid en identiteit.

Met oog voor alles wat er is, wat gewonnen, behouden of verloren kan worden.

Eerste Hulp Bij Affaire die is Uitgekomen: E.H.B.AU.

Je hebt je partner betrapt op een affaire of misschien ben je zelf betrapt. In jullie relatie is het vertrouwen plotsklaps weg. Zoals de wereldberoemde seksuoloog en relatietherapeut Esther Perel zo helder uitlegt: beiden verkeren in shock, zowel ‘dader’ als ‘slachtoffer’. En dan is het lastig om alles te overzien en de juiste beslissingen te nemen. En juist in deze fase is het ontzettend belangrijk de verstandige dingen te doen. Want na deze acute fase is er de rest van jullie levens. Met jullie kinderen, vrienden, familie.

Jouw partner is vreemdgegaan

Als jij de affaire van je partner hebt ontdekt, voel je je ontzettend bedrogen. Vragen schieten door je hoofd: Wanneer was je daar? Hoe is het begonnen? Wat is er allemaal gebeurd? Wanneer heb je allemaal tegen me gelogen? Je wilt precies weten waar de geschiedenis herschreven moet worden, je wilt checken of je intuïtie -op momenten dat jij twijfelde over zaken- achteraf gezien klopte… Verdriet, woede, machteloosheid: je emoties sjezen door een achtbaan. Waar moet je heen? Met wie kun je erover praten? Wat moet je nu met je partner?

Jouw affaire is uitgekomen

Je partner is achter jouw bedrog gekomen. Je zag de blik, je zag jouw telefoon in de hand van je partner en je wist meteen dat het helemaal mis was. Je partner is in shock, en jij al net zozeer. Je geheime wereld, waar je partner niets van wist, is ontdekt. Die andere wereld voelde misschien helemaal niet als heel groot bedrog, maar nu het is uitgekomen, besef je ineens hoe enorm de leugen is in de ogen van je partner. Hoe groot het verdriet is dat je hebt aanricht en hoe groot de schade is voor je relatie. Zul je het vertrouwen kunnen terugwinnen?
Zoals Esther Perel ongeveer zegt: ‘als je wordt ontmaskerd is het alsof een glasplaat die je beschermde ineens in miljoen stukjes voor je voeten uiteen spat.’ En daar sta jij: kwetsbaar, machteloos, overgeleverd aan de woede en het verdriet van je partner.

Wat ik jullie beiden aanraad

Ieder mens is uniek, iedere situatie is anders. En toch zijn een aantal tips handig in de acute fase.

  1. Een hele lastige misschien: blijf ademen! Probeer rust te vinden in wandelen en fietsen voor je acties onderneemt. Je lichaam schiet door de stress in een vlucht, vecht, vries reflex en die is nu niet helpend. Door kunstmatig wat afstand te nemen en met jezelf te overleggen, kun je voorkomen dat je acties onderneemt waarvan je later spijt krijgt.
  2. Kies ieder(!) één of twee vrienden uit, waarmee je de situatie open en eerlijk kunt en durft te bespreken. Bij voorkeur zijn dit vrienden die jullie beiden een warm hart toedragen, zodat hun reactie en adviezen gebalanceerd zijn. Echt: je hebt niets aan iemand die helemaal meegaat in jouw verhaal! Een partner die is vreemdgegaan heeft veel uit te leggen, maar dan helpt het niet als deze al is opgeknoopt aan de hoogste boom. Daarom is het niet handig om familieleden te informeren, dan gaat namelijk al snel je gezin van herkomst ‘mee-resoneren’ in je emoties en gevoelens. En dat is nu niet helpend.
  3. Waarschijnlijk moet het praktische leven van alledag ook doorgang vinden: kinderen, werk, mantelzorg. Zorg dat je beiden de ruimte en energie behoudt om dat invulling te geven. Om dat te bereiken is het belangrijk om af te spreken wanneer je wel met elkaar in gesprek gaat, want er moet gesproken worden! Alleen wil je niet dat je met elkaar in een emotionele discussie belandt, vlak voordat er iets moet gebeuren wat ook belangrijk is.
  4. Bestel allebei het boek ‘Liefde in Verhouding’ van Esther Perel en lees het. Beter is momenteel niet beschikbaar: leesbaar, modern, to the point en ontzettend helend.
  5. Overweeg hulp te zoeken bij een relatietherapeut. Wat namelijk ontzettend belangrijk is, is dat zo snel mogelijk de juiste gesprekken worden gevoerd en de goede vragen worden gesteld. Te vaak zie ik in de praktijk stellen die al zijn vastgelopen in de ‘detective modus’, waarin de ‘bedrogen partner’ is gaan graven in de geschiedenis van de smartphone, in bankafschriften, in het navigatiesysteem in de auto en soms zelfs mensen (of hotels!) is gaan nabellen om alle feitjes boven tafel te krijgen, zodat de geschiedenis heel precies kan worden herschreven.
  6. Echt: probeer niet de chat-geschiedenis terug te lezen van je partner met die ander, want het is ‘een dood in duizend sneden’, zoals wederom Esther Perel zo mooi verwoordt. En alles wat je leest, wat je ziet, wat je terughaalt, kun je niet meer vergeten en wordt onderdeel van deze zwarte episode. Als je een opening zoekt om met elkaar verder te gaan is alles wat je te weten komt aan een teveel aan feiten eerder stopverf die dichtsmeert. Het gaat er uiteindelijk echt niet om ‘wat er allemaal precies is gebeurd’. Waar het zo snel mogelijk over moet gaan is ‘wat maakte dat het kon gebeuren en wat betekent het voor onze relatie naar de toekomst? ’

Want nu komt de kernzin van deze blog: Een affaire is vrijwel nooit een daad vanuit een verkeerde intentie van een slecht mens. Affaires komen ook voor in harmonieuze en best heel goede relaties! In Liefde in Verhouding zegt Esther Perel (ongeveer): ‘een affaire is vaak niet het draaien van de rug naar de partner, maar het wegdraaien van een stuk van wie je bent geworden, of beter nog: een verlangen naar een versie van jezelf waarin je je gelukkiger voelde’.

Dankzij het werk van Perel hebben we als relatietherapeuten veel meer zicht gekregen op de dynamiek van de relatie en de affaires die eruit ontstaan. En daardoor zie ik in mijn praktijk veel stellen die een affaire, hoe pijnlijk en verdrietig ook, weten om te zetten naar een betere relatie, naar een contract 2.0. Want het oude contract, dat heeft uiteindelijk niet gewerkt.

Ik gun iedereen die het meemaakt de dieper liggende verbinding en het doorzettingsvermogen om een doorstart te maken. Het zal niet de eerste keer zijn dat ik hoor zeggen: ‘het uitkomen van de affaire van mijn partner is het beste wat ons heeft kunnen overkomen, we zijn gelukkiger dan ooit’.

Willen jij en je partner hier met mij over praten? Contact me en we maken een afspraak!

Schaamteloos eerlijk tegen je partner. Wie durft dat.

Goede relatie? Schaamteloos goede gesprekken!

Ik probeer in relatietherapie stellen te leren om structureel met elkaar het gesprek aan te gaan over belangrijke aspecten binnen de relatie die in de dagelijkse sleur niet zomaar voorbij komen. Ik noem dit ook wel de ‘relatie-APK’: de periodieke afspraak om onderhoud te plegen op alle onderdelen, ook diegene die nog niet versleten of gesneuveld zijn.

Globaal zijn de agendapunten die ik voorstel:

  • Hoe gaat het met jou? Hoe met mij? Hoe met ons samen?
  • Hoe staat het met ons seksleven? Zijn er wensen, verlangens, behoeften die eens op tafel mogen?
  • Hoe gaat het met het werk en maatschappelijke verplichtingen?
  • Hoe gaat het met de ouders/mantelzorg?
  • Hoe zitten we in de opvoeding van onze kinderen? Wat komt eraan waarover we het moeten hebben?
  • Hoe gaat het met onze (gezamenlijke) vriendschappen?
  • Hebben we een grote wens te realiseren? Dit kan gaan over wonen, reis, vakantiehuisje, grote aanschaf etc.

Hier thuis gaan we een keer of tien per jaar op een stevige wandeling met zijn tweeën, waarvan zeker drie keer gecombineerd met een overnachting en diner, zodat ieder agendapunt een keer of vier per jaar voorbij komt. En dat is prettig, want dan voel je je een team en dus verbinden de gesprekken. En zaken lopen niet op, we raken niet aan het stapelen, irritaties worden veel eerder uitgesproken, net als wensen en verlangens. En zelfs wij vinden het soms lastig om helemaal volledig schaamteloos eerlijk tegen elkaar te zijn. Laat staan als je de routine van het gesprek met elkaar niet hebt.

Dat ie eerlijk is

 Als je een single vraagt welke eigenschappen de volgende partner moet hebben, dan scoort ‘eerlijkheid’ altijd heel hoog. ‘Alles met elkaar delen’, ‘geen geheimen voor elkaar hebben’, ‘ik moet de ander kunnen vertrouwen’. Wie kan hier nu tegen zijn? Niemand. En toch slagen veel stellen er verrassend slecht in om die ideaal vast te houden na de eerste fase van verliefdheid.

‘Verliefdheid heeft alle kenmerken van een lichte psychose.

Het waarnemingsvermogen is in ieder geval zwaar aangetast.’

 

Als we elkaar net kennen, horen we alles door een roze oorhoorn. Stommiteiten, experimenten, vergissingen en uitglijders uit het verleden: in de fase van de roze wolken kunnen we geen genoeg van elkaars verhalen krijgen. ‘Meer, meer!’. Instemmende nieuwsgierigheid alom, elkaar helemaal leren kennen en willen zien. Elkaar inademen, indrinken. Ieder facet van de nieuwe partner is intrigerend en spannend. Een andere wereld waarin je je vrolijk laat binnen leiden. ‘Ben je wel eens vreemd gegaan?’, kun je op de derde date nog wel in alle gevallen eerlijk beantwoorden. Net als de vraag: ‘hoe sta je tegenover een trio?’. Na een paar jaar relatie, zijn beide vragen potentiële bermbommen, waar je het liefst behoedzaam omheen stapt. Althans in heel veel relaties..

Liegen een evolutionair voordeel?

Is liegen erg? Niet altijd, hoor ik je denken. Een leugentje om bestwil vinden we bijvoorbeeld best wel zorgzaam. De filosoof Nietzsche was ervan overtuigd dat liegen families en gezinnen bij elkaar hield, wat zou leiden tot meer- en veiliger opgroeiende kinderen. Zo wordt liegen bijna een succesvolle deugd voor de soort ‘mens’.

Een wat lossere omgang met eerlijkheid en leugen is ons allen natuurlijk niet vreemd. Ook niet binnen onze liefdesrelatie. Want soms is iets verzwijgen, de waarheid bijbuigen of er een glasharde leugen in knallen, gewoon een best wel heel liefdevolle en zorgzame daad. Het lastige is dat sommige kleine leugentjes als mini-boomerang de lucht ingaan, maar gaandeweg uitgroeien tot gekartelde propellers waaraan je je lelijk kunt openhalen. Of erger: wat als papieren vliegtuigje vertrekt, crasht soms als Boeing 737 in je voortuin. En dan zijn de rapen gaar. Want ‘wij zijn toch eerlijk in alles met elkaar?’, want ‘waarom heb je dat niet in alle openheid besproken?’, want ‘waarom heb je zo glashard tegen me zitten liegen al die tijd?… Als het een beetje hoog oploopt worden de biezen zomaar gepakt.

Waarom veel stellen niet meer met elkaar praten

Mannen weten al lang dat 100% eerlijkheid naar je partner de route is naar glad ijs. Of erger nog: kokend water. Daarom vinden wij ieder jurkje ‘leuk’, ieder nieuw paar laarzen ‘prima’ en we kennen allemaal de zin: ‘o ja, inderdaad zeg, nu zie hoe goed je bent geknipt’. Mannen vinden dat niet oneerlijk, mannen vinden dat vreedzaam verstandig. Maar die credits krijgen ze zelden.

Wat jammer is, is dat mannen het ‘niet helemaal eerlijk zijn’ vaak uitbreiden naar heel veel gebieden. En vaker nog zoeken mannen de gesprekken helemaal niet meer op. Vrouwen die hun man niet meer kunnen bereiken, kunnen zomaar geneigd zijn om hierover bij vriendinnen (of erger: hun moeder) te gaan klagen. Ze geven het een beetje op om thuis hun man aan tafel te krijgen. Het is dus niet voor niks dat ik in relatietherapie vaak zie dat de vrouw ‘zich niet gehoord voelt’. Door deze dynamiek wordt menig stel een adequate ‘opvoedpoli’, waarin ze met elkaar de dagelijkse uitdagingen rondom het gezin nog wel goed geregeld krijgen. Maar ze vergeten onderhoud te plegen op hun onderlinge relatie. Irritaties worden ingeslikt, behoeften worden opgeschort, wensen worden uitgesteld en frustraties worden opgestapeld. In de loop van de jaren wordt de bruisende poel die de relatie ooit was, meer en meer een doods vijvertje. Overwoekerd met kroos, methaan in de bladeren op de bodem. De vissen zijn gestorven door gebrek aan zuurstof. De rietkraag hangt treurig voorover.

Die relaties leven op als er van grote hoogte een flinke steen in het water ploft. Weg bladeren en kroos, hallo zuurstof. Leven in de brouwerij. Die steen heet vaak ‘affaire die uitkomt’. En soms is dat echt een zegen. Maar vaak ook is het einde huwelijk. En nu intussen vijftig procent van de huwelijken sneuvelt, vind ik het tijd voor een andere manier van omgaan.

Hoe ben je samen die affaire voor?

Zijn jullie zo’n stel waar de ‘schwung’ uit is? Waar de sleur het zicht op al het mooie heeft weg genomen? Waar onder water weinig meer leeft en op het water alleen nog maar dingen drijven? Kom dan bij me langs voor één of meer open gesprekken. Schaamteloos eerlijk durven zeggen tegen je partner wat je nodig hebt, wat je wenst, wat je te bieden hebt. Zodat het leuker wordt.

We trainen voor onze sport. We studeren als we nieuwe vaardigheden willen opdoen. We vragen hulp van de buurman als we iets zwaars moeten sjouwen. Maar over onze relatie praten we alleen met elkaar en helaas vaak te weinig en niet ‘diep’ genoeg.

Ik heb voor mijn praktijk de missie opgesteld dat ik wil knokken voor meer leuke, veilige, fijne en bestendige relaties. Om die reden wil ik op de eerste plaats een veilige plek creëren voor stellen, die met elkaar de echte gesprekken wel aan willen gaan, maar het spannend vinden. Partners die dolgraag hun wensen en verlangens op tafel zouden krijgen, maar niet meer weten hoe de ander te bereiken. Partners die naar een nieuw niveau in de relatie willen groeien, maar het niet voor elkaar krijgen in de dagelijkse omgang.