Qruun Schram Relatiecoach

Intimiteit, erotiek en seks: hoe staat het in jouw relatie?

Intimiteit, erotiek en seks: hoe staat het in jouw relatie?

Na zes jaar praktijk heb ik ontzettend veel bijzondere, mooie, ontroerende gesprekken in mijn hoofd zitten. Sommige sessies zullen mij een leven lang bij blijven, waaronder een sessie nog niet zo heel lang geleden. 

Een stel van midden veertig worstelde enorm met de seks in hun relatie. Ze wilden allebei nog wel, maar na een aantal pogingen waarbij pijn en verkramping op de voorgrond waren getreden, was het gestopt. Of ik ze kon helpen het weer op gang te brengen. Zij had mij ontdekt via een podcast ‘Wat wil je Drinken’ met Jacqueline van Lieshout, waarin ik inging op de vraag welke invloed alcoholgebruik kan hebben in een relatie. Die invloed is overwegend negatief, maar voor sommige stellen kan een glas wijn of een cocktail ook de weg naar de juiste ontspanning zijn. Omdat in het gesprek ook andere mogelijkheden van ontspanning voorbij kwamen, besloot het stel een gesprek met mij aan te gaan.

Ik zag een paar dat liefdevol met elkaar omging. Zij deed haar verhaal, vol warmte en respect keek hij haar aan. Geen enkel verwijt over en weer, maar wel de pijn dat een verlangen naar fysieke intimiteit niet meer werd vervuld. Teveel spanning, te vaak mislukt: het uitreiken naar elkaar voor fysieke seks was gestopt. Om het verdriet niet groter te maken, lieten ze elkaar op dat vlak met rust.

‘Ik heb geen traumatische ervaringen gehad voor onze relatie, althans niet dat ik me herinner. En mijn man is altijd geduldig en liefdevol in zijn benadering geweest. Maar iets in mijn lichaam sluit zich af. Het is wel eens gelukt via een massage om tot vrijen te komen, maar dat is ook te vaak niet gelukt, waardoor we dat ook niet meer proberen.’

‘Sex is not an act you do, it is a place you go’
– Esther Perel –

De tranen waren voelbaar, de stilte was berustend

‘De vraag is natuurlijk: wat moet er dan precies lukken en van wie?’, was mijn eerste zin. En toen kwam ik met mijn lievelings-quote van Esther Perel: ‘Seks is niet een daad die je doet, het is een plek waar je samen heengaat’. De tranen liepen over haar wangen. ‘Wauw, die zin geeft me ineens zoveel ruimte, zoveel mogelijkheden’. Ze keek naar haar man en net als ik, had ook hij de tranen in zijn ogen.

Wat volgde was een prachtig gesprek tussen hen beiden. Over de mogelijkheden, de wensen en verlangens, de stille pijn die ze zo lang verduurd hadden. Wat ik ze uiteindelijk adviseerde, laat ik in het midden, maar er kwam geen alcohol aan te pas.

Na een maand zag ik een stel terug dat schitterende stappen had gezet. ‘We hebben een private wellness gehuurd en hebben daar een heerlijke middag met zijn tweeën beleefd. Het was spannend en erotisch, we hebben elkaar aangeraakt en plezier gehad. Nee, niet alles is al gebeurd of geprobeerd: want dat was juist zo fijn, dat er geen doel was, geen daad die moest gebeuren. We waren samen op een plek, we speelden en hadden plezier.’  En hij voegde eraan toe: ‘In onze relatie hadden we als ijkpunt van onze liefde het begin in de studietijd toen we tot over onze oren verliefd waren. Daar is afgelopen maand een nieuw ijkpunt bijgekomen, een moment bijna twintig jaar later in de tijd, die datzelfde gevoel oproept.’

PIV’ven, Patriarchale seks en waarom we daarvan af mogen

Ik herbeleefde de sessies met het stel, toen ik deze meivakantie het laatste boek van de veel te vroeg overleden professor Ellen Laan las, dat ze met Rik van Lunsen schreef. In de Waarheid over Seks wordt uitgebreid stilgestaan bij het desolate beeld van seksualiteit in langdurige relaties in onze tijd. Kort gezegd: omdat Penis-in-Vagina seks vanuit ons patriarchale verleden de norm is, wordt in veel relaties geleden door minimaal één van beide partners. Want voor prettig ‘PIV’ven’ is een stevige erectie en een vochtige vagina noodzakelijk. In de fase van verliefdheid is dat geen enkel probleem. Gedurende die fase van ‘lichte psychose’ staat ons lichaam hormonaal vrijwel permanent aan en is een gering signaal, de stem, de geur, de aanwezigheid van onze partner genoeg om ons in de juiste fysieke toestand te brengen en vol van plezier het leven en de lust met elkaar te vieren. Dat maar 15 procent van de vrouwen met alleen PIV klaar kan komen, geeft al aan dat het nooit daarover alleen moet gaan. Handen, lippen, tong, mind: ze mogen allemaal meedoen.

Naarmate de relatie langer duurt en de verliefdheids-fase voorbij is, is er veel meer nodig bij de meesten onder ons. Enige rust, tijd voor voorspel, geen stress en afleiding en communicatie zijn dan toch wel randvoorwaarden. Voor zowel mannen als vrouwen wordt het voorspel steeds belangrijker om in de mood te komen. En daarvoor nemen velen niet meer de tijd of de moeite. Sterker nog, bij veel stellen rust er een taboe op ‘plannen van de seks in de agenda’. Want we houden vast aan de norm van onze verliefdheidsfase: spontaan, altijd, overal, zin, zin, zin! Als je het leest, snap je al dat dat ondoenlijk is. De evolutie heeft ons behoed voor roekeloosheid en kortzichtigheid op lange termijn, door ons vermogen tot verliefd zijn te beperken tot een aaneensluitende periode van een aantal maanden. Geen jaren.
Met die norm in je hoofd, zet je wel een enorme prestatiedruk op de seks, althans op PIV’ven wat helaas veel mensen (vooral mannen) als enige norm voor ‘seks’ hanteren. Laten we daar trouwens mee stoppen. In haar boek staan schrikbarende cijfers die uit groot onderzoek (Simons en Carey, 2001) naar voren zijn gekomen: In de algemene populatie ervaart 0,2 procent van de mannen wel eens pijn bij PIV-seks. Terwijl 10 tot 28 procent van de vrouwen vaak- of altijd pijn lijdt. In een groot onderzoek uit 2018 (De Graaf) kwam naar voren dat bij vrouwen onder de 25 jaar een hartverscheurende 46 procent wel eens pijn ervoer bij PIV-seks en 11 procent vaak of altijd. En vrijwel nooit klagen ze hierover: het hoort erbij, ze wil hem niet voor het hoofd stoten, hij doet zo zijn best. Ik was uit mijn schoenen geblazen. Dit moeten we met zijn allen niet willen, dus mannen: luister en leer!

Als je het doel nou eens loslaat

Omdat we bij seks nu eenmaal aan PIV’ven denken, heeft Esther Perel de nadruk verlegd naar ‘Eroticism’. In haar taal is dat een staat van plezier, spelen, lachen, dansen, aanraken, plagen, minnekozen, zoenen, strelen, fantaseren en nog veel meer. In de wereld van eroticism is de weg belangrijker dan een doel. Is ‘de mentale plek waar je samen bent’ veel belangrijker dan wat er fysiek technisch allemaal gebeurt. Natuurlijk is er ruimte voor ouderwetse PIV-seks als beide partners daar zin in hebben. Én er is zoveel meer, er is zoveel anders, zoveel ruimte om te variëren. Ons lichaam heeft zoveel erogene zones (tot aan ons brein toe), dat we onszelf tekort doen door het aantal keren dat we seks hebben te tellen als de keren dat er gePIVd is.

Dus hierbij mijn adviezen:

  • Geen kwantiteit maar kwaliteit. Dat domme gemiddelde ‘twee keer per week is goed’ moeten jullie direct loslaten. Vrijwel geen enkel stel met kinderen haalt dat nog na een paar jaar. Een kwalitatieve date, gepland, tijd voor elkaar, telefoons weg: probeer dat eens wat vaker. Kun je tijden op vooruit.
  • PIV-seks als doel loslaten. Als het ervan komt, prima natuurlijk. Maar vooral voor vrouwen is het best leuke bijvangst maar zeker niet per definitie het lekkerste, belangrijkste wat gebeuren moet. In gesprekken met oudere stellen is dat vaak de doorbraak: dat hij hoort dat zijn mindere erectie voor haar totaal niet relevant is om tot een prettige vrijpartij en een orgasme te komen.
  • Communiceer met elkaar, als jullie in verbinding zijn tijdens de erotische uren. Luister naar elkaars wensen, elkaars lichaam, elkaars taal en woorden. Stel vragen, durf jezelf te onthullen. Fantasieën brengen spanning én hoeven niet uitgeleefd te worden: ze mogen altijd fantasie blijven.
Er is nog zoveel meer te zeggen en schrijven. Er komt een podcast-serie aan van Jacqueline van Lieshout waarin ik aan zal schuiven en dit thema op allerlei manieren aan bod zal komen. En verder kun je van alles lezen in het genoemde boek van Ellen Laan, maar ook in Erotische Intelligentie van Esther Perel.

Ik begeleid jullie graag om de gesprekken veilig en eerlijk te voeren, met oog voor beider persoonlijkheid en identiteit.

Met oog voor alles wat er is, wat gewonnen, behouden of verloren kan worden.

Ruzie in de Relatie: leer omgaan met Boosheid

Boosheid is een emotie die ons in staat stelt grenzen te stellen. Onze hersenen schieten ervan in overlevingsmodus, we ervaren focus, zwellen van binnen op en bijten van ons af. Buitengewoon nuttig, soms. Zeer destructief in onze relatie, vaak. Want boosheid bij de een, roept vaak ook boosheid op bij de ander. We reageren op de onveiligheid die de ander met boosheid creëert, immers ook vanuit overlevingsmodus en worden ook boos. En zo escaleert een klein voorval tot grote woordenwisseling. Herinner je je laatste heftige woordenwisseling met je partner nog? Waarschijnlijk herinner je je wel dat jij heel erg gelijk had, maar niet meer precies waarover het ging. En zo werkt het. Boosheid vernauwt je bewustzijn, je waarnemingsvermogen wordt selectief, je zwelt op in je eigen gelijk en je bijt hard van je af. Dagenlange stilte of geschonden vertrouwen zijn het gevolg. Maar je had wel gelijk. Toch?

Wij mensen doen het liefste boosheid

Of we nu schaamte, schuld, verdriet of boosheid voelen, wat we vrijwel altijd intuïtief ‘doen’ is boosheid. Ik zal wat voorbeelden geven.

Voorbeeld 1: Je hebt lekker gekookt, tafel mooi gedekt, kaarsjes aan. Je partner komt een uur te laat thuis met de mededeling ‘oh schat, helemaal vergeten dat we gezellig zouden dineren samen… We hadden wat bitterballen bij de borrel, dus ik heb geen trek meer.’ Ik wed dat je boos wordt en waarschijnlijk een scène ontstaat. Niet onbegrijpelijk. Maar veel belangrijker is het verdriet dat eronder zou kunnen zitten: je bent vergeten, kennelijk niet belangrijk genoeg, over het hoofd gezien. En dat kwetst je, want je kent het zo goed uit je jeugd.

Voorbeeld 2: ‘Hoe vaak heb ik je al gezegd dat je niet bij die rand mag komen, idioot!’ Je foetert tegen je zoon van elf die net dertig meter naar beneden is gestort langs een ravijn wand. Zijn jas is stuk en hij heeft schrammen en builen, maar verder mankeert hij niets. Woedend ben je, dat hij weer niet heeft geluisterd. ‘We gaan voor straf niet naar de bioscoop vandaag en je gaat vroeg naar bed!’ Het wordt zomaar geroepen in een eerste boze reflex. Maar veel belangrijker is de angst die je hebt gevoeld om hem te verliezen. Eigenlijk wil je maar één ding, hem tegen je aandrukken en laten weten hoeveel je van hem houdt. En toch kom je eerst met boosheid.

Voorbeeld 3: Je sluipt de trap op, hoopt dat niemand wakker wordt. Je had al uren geleden thuis zullen zijn, maar je bent blijven plakken. Je kleren heb je beneden al uitgetrokken en met de deur van de badkamer dicht poets je snel te tanden. Je kruipt behoedzaam naast je partner in bed, durft nauwelijks te bewegen. En dan de stem: ‘Heb je nou toch weer teveel gedronken?’. Getverdrie! Voel je in iedere vezel. Mag je dan nooit eens een feestje vieren, nooit eens even uit de band springen. Je draait je om en start een zin: ‘Jij moest zo nodig vroeg naar huis, juist toen je zag dat ik het gezellig had!’. En het ontspoort. Diep van binnen schaam je je dood. Jullie zouden vroeg naar huis gaan, omdat morgen jullie zoontje van acht voor het eerst na twee jaar corona zijn verjaardag weer kan vieren. En nu ben jij zo brak als een aap. Je had jezelf niet in de hand en wordt daar nu door je partner op gewezen. Woest doe je, maar het schaamrood gloort door de duisternis.

Als we ergens op worden aangesproken, voelen we eerst boosheid. Als ons iets wordt onthouden, ervaren we boosheid. Als we onrecht zien: boosheid. Boosheid is onze eerste reflex, de kortste weg naar relatieve veiligheid. Behalve in onze relatie, daar is het snelste route naar relatieproblemen.

Boosheid stapelen of het patroon doorbreken: wat doen jullie?

Boosheid is dus een nuttige emotie om ons in veiligheid te brengen en grenzen te stellen. En dat kan ook in een relatie heel nuttig zijn. Met boosheid en af en toe wat heibel is dus niets mis. We hebben het dan over zgn. ‘Schone boosheid’. Zoals in dit voorbeeld: ‘Schat, we gaan niet meemaken dat je de hele week weg bent en vervolgens mij verwijt dat we te weinig tijd samen doorbrengen.’ Of ‘Wat niet oké voor mij is, is dat je mij aanspreekt op mijn gamen op de telefoon, terwijl jij hele avonden zit te Facebooken.’ En ‘Ik heb uit pure razernij je gereedschap in de grijze bak gegooid, nadat ik je al drie weken iedere dag jouw belofte hoor, het op te ruimen. Wat dacht je zelf?’. En zeker: ‘Ja, de koekoek dat ik even geen zin heb om gezellig te doen, nadat ik gisteren ontdek dat je het al drie jaar met mijn zus doet!’.
Allemaal prima boosheid, puur en zuiver. Je mag een invoelende reactie van je partner verwachten.

Maar met de boosheid in de drie voorbeelden is wel iets mis. Want ze verhullen de eigenlijke emotie. En dan krijg je een reactie op getoonde boosheid, in plaats van een reactie op de echte onderliggende emotie. In plaats van troost, geruststelling en begrip, roep je met de eerste boze reactie iets anders op. Want als we ons realiseren dat boosheid van de ene partner, een onveiligheid voor de andere partner creëert, dan is het logisch dat die zal reageren met de emotie die het snelst veiligheid biedt, toch? Dus volgt op boosheid ook boosheid. Eerst door te rechtvaardigen zonder spijt, dan door te gaan Jij-bakken zodat het ook aan de ander ligt. En als dat allemaal niet werkt, kun je altijd nog gaan schreeuwen, of erger. Je belandt met elkaar in wat Sue Johnson zo mooi ‘de Duivelse Dialogen’ noemt in haar boek ‘Houd me vast’.

Terug naar de drie eerdere voorbeelden.
Wat zou er gebeurd zijn als in voorbeeld 1 door de thuiskok werd gezegd: ‘Dat meen je niet lieverd, ik heb zo mijn best gedaan en zo uitgekeken naar deze avond samen. Het raakt me zo dat je onze afspraak bent vergeten…’ In een gezonde relatie krijg je dan een arm om je heen.
En stel dat je dat even een keer niet lukt. Er is toch boosheid. Stel dan dat de thuiskomer als reactie op jouw boosheid zou hebben gezegd: ‘oh lieverd, wat spijt me dat enorm! Hoe kan ik zo stom zijn dat ik onze afspraak ben vergeten? Ik had er nota bene ook zoveel zin in. Hoe kan ik het goedmaken?’ Zou er dan niet heel veel kou direct uit de lucht zijn?

En stel dat je in voorbeeld 2 bij het afdalen je hart al laat spreken. Dat je vasthoudt aan de hoop dat er niets ernstigs aan de hand is en dat je je voorneemt je kind tegen je hart te drukken en te laten voelen hoeveel het voor je betekent. En dat je alleen maar zegt: ‘lieverd, wat heb je me ontzettend laten schrikken en wat ben ik blij dat er niets met je aan de hand is. Ik was even bang dat ik je kwijt was..’ En dat je de tranen durft te laten komen, zodat je lichaam de stress direct kwijt kan. En dat je snikkend je kind knuffelt.
Van een elfjarige mag je nog niet verwachten dat hij de cirkel van woede doorbreekt, dus dat voorbeeld krijg je hier niet.

In voorbeeld 3 is het lastige dat met een dronken hoofd, de betere oplossingen vaak wat verder weg liggen. Na de kater meestal. Met enige tegenwoordigheid van geest zou je kunnen stamelen: ‘ik wil er nu niet over praten, laten we dat morgen maar doen’ en misschien op de bank gaan slapen. En de volgende dag je stinkende best doen nog iets van de verjaardag te maken en als alle kinderen weg zijn zelf het gesprek openen. ‘Schat over gisteravond. Dat heb ik niet goed gedaan, sorry daarvoor.’ En dan mag je partner gewoon nog even vol op het orgel gaan, terwijl je deemoedig het hoofd buigt. Schone boosheid, weet je nog, die mag ruimte krijgen. En mocht je zo stom zijn om toch uit te gaan leggen ‘waarom die halve fles limoncello aan het eind toch een heel logisch besluit was nadat je zo lullig op het feestje was achtergelaten door je partner’, dan kan ik alleen maar hopen dat je een partner hebt die het kan opbrengen te zeggen: ‘Weet je schat, je schaamt je dood en dat hoort ook zo. En ik hoop dat je leert dat te voelen en sorry voor te zeggen, anders zie ik ons snel in therapie belanden samen, of erger.

Wat doen jullie vanaf nu?

Ik ben benieuwd of je iets hebt aan dit inzicht en of het jullie helpt om bewuster om te gaan met jullie emoties. Durf je de echte emotie toe te laten en daaraan woorden te geven? Als je die veiligheid niet ervaart, dan is het risico groot, dat jullie in irritatie en boosheid blijven hangen en niet op een diepere laag met elkaar emoties en gevoelens in contact komen. Daarmee ontneem je elkaar de mogelijkheid om te verzachten en met een adequate liefdevollere reactie te komen.

Ik hoop ook dat je begrijpt dat jullie beiden steeds de keus hebben om de keten van boosheid te doorbreken. Mijn advies: ga niet op elkaar zitten wachten, maar verander je eigen patroon, dan verandert de ander vanzelf mee. En als het niet vanzelf gaat, dan kom je gewoon naar mij. Dan zal ik jullie wel eens ff…….

Groet,

Qruun

Vijf relatietips voor Millennials

Hoe red ik mijn relatie? Vijf relatie tips voor Millennials

Dag Millennial, ga je lekker vandaag?
Heb je tijd om vijftienhonderd woorden te lezen die over jou gaan en je kunnen helpen je leven en relatie te verbeteren? Leestijd is een minuut of zes, mooi te combineren met een pauze-cappuccino.

Waar ik het over wilde hebben? Uit onderzoek blijkt dat jij je niet afvraagt of je het goed hebt, maar of je het elders beter kunt hebben. Dat betekent dat jullie moeilijk verbonden raken aan een bedrijf. En zo kijk je ook kritisch naar je partner, vertellen de onderzoeken. En dat YOLO en FOMO je snel onrustig maakt, als je relatie even niet lekker loopt. Is het daarom zo dat ik steeds meer twintigers en dertigers voor relatie therapie ontvang? Dat vind ik overigens een compliment aan jou waard: jullie pakken je problemen graag aan, desnoods met externe hulp. Want het moet niet te lang duren.

Swipen en appen

Jouw Generatie Y is 21 tot 41 jaar. Jullie zijn gewend dat iedereen en alles direct beschikbaar is via zoekfuncties op een schermpje. Ken jij je partner ook via een datingsite of chatfunctie binnen social media? En is veel van jullie contact in het begin via whapp, messenger en Snapchat verlopen? Het zou zomaar kunnen.

Wist je trouwens dat jullie de meest eenzame generatie vormen? Een kwart van de Millennials zegt geen enkele goede vriend te hebben. Social Media blijken een gat geslagen te hebben in jullie real-life sociale vaardigheden: echte vriendschappen aangaan of iemand ‘in het echt’ versieren zijn voor jullie grotere uitdagingen dan voor de generaties vóór jullie. Herken je dat?

Waar ik het over wil hebben, zijn jullie communicatieve vaardigheden binnen jullie relatie. En over jullie verwachtingen van een relatie en van jullie partner. En ik wil het erover hebben, omdat ik jullie wil helpen en dus niet om jou de les te lezen. Want daar kunnen veel Millennials slecht tegen, dat weet ik.

Wat de Millennial goed kan, met alle nadelen van dien.

In jou als gemiddelde Millennial zit een hoop kwaliteit verborgen. Als je geluk hebt gehad en je ouders zijn wél bij elkaar gebleven, dan ben je relatief veilig gehecht. Je ouders waren betrokken en gul met complimenten: enig zelfvertrouwen is je niet vreemd. Je kunt goed voor jezelf opkomen, hebt geleerd je assertief te uiten en te vertrouwen op je gevoel. Je voelt je een wereldburger en wil niets missen van al het moois dat het leven te bieden heeft. Je durft je verlangens en wensen een prominente plek te geven.

De keerzijde is dat jouw generatie ook wel als egoïstisch en narcistisch wordt ervaren: jij staat zelf centraal in je eigen universum. Compromissen sluiten of ergens vanaf zien is lastig: overvloed is het credo. Millennials zenden meer dan dat ze vragen stellen en kunnen luisteren. En helaas zijn jullie het slachtoffer van de ontlezing: literatuur en kranten zijn minder jullie ding. De poëzie van het leven staat ver van jullie af. Korte berichten en highlights. Snapshots en clickbait. Geduld is schaarser geworden, altijd maar die druk. Zappen en swipen houden de prikkelgraad hoog. Geen generatie heeft zoveel last van keuzestress en burn out. En dat laat zich ook zien in mijn praktijk.

Een relatie verbeteren, vereist communicatieve vaardigheden

Als Millennial en lid van de smartphone generatie worstel je dus met aspecten van communicatie, die binnen een relatie cruciaal zijn. Constructief praten over jullie relatie en opvoeding van kinderen, over lastige zaken rondom jullie ouders, over de verwachtingen en wensen die je hebt naar elkaar en het leven samen: niet alleen maar leuk. Mijn tips:

1. Leer Empathisch luisteren, wat betekent dat je met instemmende nieuwsgierigheid de ander aanhoort. Misschien anders dan je gewend bent, neem je een grondhouding aan waarin de ander, je partner, centraal staat. Je staat open voor wensen , gedachten en feedback. Je reageert niet direct, maar vraagt eerst door: ‘kun je er meer woorden aan geven?’, ‘wat bedoel je daar precies mee?’, ‘Kun je een voorbeeld geven van een situatie?’. Wat we vaak doen is naar de ander luisteren, terwijl we in ons hoofd alweer bezig zijn met onze eigen volgende zin. Daarmee zou je moeten stoppen, zeker in je relatie. Begin met de ander echt te horen, als je zelf gehoord wil worden. Wat het zo lastig voor je maakt, is je assertiviteit. Dus als iets schuurt, voel je je aangevallen en wil je direct reageren. Die reactie is vaak een uitleggerige rechtvaardiging of een makkelijke jij-bak. Realiseer je, dat de wensen en meningen van je partner gelijkwaardig zijn aan die van jou. Er is vaak geen gelijk, er is een groot terrein wat ontdekt en ontgonnen mag worden en waar je samen tot compromissen komt, mits je allebei je zegje hebt kunnen doen en met oprechte belangstelling bent aangehoord.

2. Zeker doen: Samenvatten, checken, doorvragen. Als gedreven en ambitieuze Millennial heb je een hoge norm op snel reageren. De ander in de rede vallen, doe je vooral om te laten merken dat je het allang hebt begrepen. Maar in de relatie is het een slecht idee. Je bent dan namelijk niet in gesprek met een ambitieuze collega, maar met je partner. En tussen partners moet ook plek zijn voor kwetsbaarheid, pijn, verdriet. En dan heb je een veilige setting nodig met elkaar, die alleen ontstaat als je van elkaar oprechte interesse voelt. Dus als je even mag zoeken naar woorden, als je even de verwarring kunt laten bestaan om de zin goed te formuleren. Probeer eens een paar tellen stil te zijn, als je partner heeft gesproken. ‘Adem hetgeen gezegd is even diep in’, laat het zijn werk doen, ervaar je gevoelens en gedachten en kom terug met een samenvatting als in ‘begrijp ik je goed als ik hebt gehoord dat je….’. En als je een bevestiging krijgt, stel je een vraag ter verdieping. Iedere keer weer doe ik deze oefening met cliënten en steeds verrast het ze.

3. Formuleer positieve zinnen en vertel wat je wél wilt. Als we ons vertrouwd bij elkaar voelen, worden we gemakzuchtig in het neerleggen van kritiek bij de ander. Omdat we een positieve intentie bij onszelf voelen, is het helemaal oké om gewoon te zeggen wat je op je lever hebt. Maar Millennial: zo werkt het dus niet. Het is prettig om in gesprekken het ‘fijn-brein’ bij de ander te activeren en dat doe je door positieve bewoordingen te kiezen. Waar zit de JA! Wat wil je GRAAG! Waarvan ga jij AAN! Door op die manier te praten, maken jullie beiden in de hersenen neurotransmitters vrij die leiden tot een beter gevoel naar elkaar. En dat helpt verbinden.

4. Maak je de kwaliteit Actief Erkennen meester. Erkenning geven, betekent dat je de ander bevestigt, dat het oké is, dat het er mag zijn. Een stukje tekst als: ‘Ik hoor je en wat zeg je dat precies, ik heb me nooit gerealiseerd dat dit zo belangrijk voor je is.’ Of: ‘Wat fijn dat je me dat vertelt. En wat begrijp ik nu goed hoe het voor je was’. Een onderdeel van Erkennen is ook ‘Sorry zeggen’. Veel mensen willen hier niet aan, want ‘ze hebben toch niets fout gedaan’, ‘het was zo toch niet bedoeld’ of ‘jij zei toen ook lelijke dingen tegen mij’. Echt: die opstelling leidt niet tot verbinding. Dus als het toepasbaar is, zeg dan even sorry en uit je spijt. Het liefst direct als je de pijn bij de ander ziet, maar in ieder geval de volgende dag. ‘Het was niet mijn bedoeling je zo te kwetsen’, ‘Dat had ik inderdaad niet moeten zeggen’, ‘Het spijt me dat ik er zo hard inging’. Het kent duizenden varianten, maak ze je eigen en zet ze in. Ruzie maken is niet erg, als je als stel maar in staat bent sorry te zeggen en te verzachten. Allebei, over en weer.

5. Ga oefenen met jezelf Onthullen. Waar je op social media vooral het mooie plaatje van jezelf hebt leren etaleren, en waar je in je opleiding en werk vooral hebt geleerd assertief voor jezelf op te komen, is het in de relatie de kunst om je kwetsbaarheid aan te durven kijken en deze aan je partner te onthullen. Dat is super spannend omdat je als Millennial zo ontzettend gefocust bent op het perfecte plaatje. Eigen zwakheden zijn moeilijk te verdragen en moeten vooral verborgen worden. Je wilt de ander niet teleurstellen en kunt eigenlijk ook niet verdragen dat de ander jou teleurstelt. Maarja, niets menselijks is ook de Millennial vreemd. Om het vijftig jaar met elkaar uit te houden, is het onontkoombaar jezelf helemaal kenbaar te maken. En wees gerust: dat is in elke tijd, in iedere relatie een uitdaging geweest.

Mocht je nu denken: ‘dat doe ik allemaal al’, dan stel je me zwaar teleur en ben je nog steeds in de bubble van je eigen ego. Ik hoop dat je er eens rustig over nadenkt. En als je wilt leren, oefenen, samen met je partner een gesprek wilt leren voeren; wees dan welkom bij deze Generatie X’er, die weer heel andere uitdagingen had.

Mijn volgende blog zal gaan over Boosheid en waarom dat de emotie is waar we het makkelijkst mee voor de dag komen naar onze partner, ook als er eigenlijk sprake is van verdriet, angst of schaamte. Ook die is goed voor jou om te lezen, Millennial.

Groet,

Qruun

Schaamteloos eerlijk tegen je partner. Wie durft dat.

Goede relatie? Schaamteloos goede gesprekken!

Ik probeer in relatietherapie stellen te leren om structureel met elkaar het gesprek aan te gaan over belangrijke aspecten binnen de relatie die in de dagelijkse sleur niet zomaar voorbij komen. Ik noem dit ook wel de ‘relatie-APK’: de periodieke afspraak om onderhoud te plegen op alle onderdelen, ook diegene die nog niet versleten of gesneuveld zijn.

Globaal zijn de agendapunten die ik voorstel:

  • Hoe gaat het met jou? Hoe met mij? Hoe met ons samen?
  • Hoe staat het met ons seksleven? Zijn er wensen, verlangens, behoeften die eens op tafel mogen?
  • Hoe gaat het met het werk en maatschappelijke verplichtingen?
  • Hoe gaat het met de ouders/mantelzorg?
  • Hoe zitten we in de opvoeding van onze kinderen? Wat komt eraan waarover we het moeten hebben?
  • Hoe gaat het met onze (gezamenlijke) vriendschappen?
  • Hebben we een grote wens te realiseren? Dit kan gaan over wonen, reis, vakantiehuisje, grote aanschaf etc.

Hier thuis gaan we een keer of tien per jaar op een stevige wandeling met zijn tweeën, waarvan zeker drie keer gecombineerd met een overnachting en diner, zodat ieder agendapunt een keer of vier per jaar voorbij komt. En dat is prettig, want dan voel je je een team en dus verbinden de gesprekken. En zaken lopen niet op, we raken niet aan het stapelen, irritaties worden veel eerder uitgesproken, net als wensen en verlangens. En zelfs wij vinden het soms lastig om helemaal volledig schaamteloos eerlijk tegen elkaar te zijn. Laat staan als je de routine van het gesprek met elkaar niet hebt.

Dat ie eerlijk is

 Als je een single vraagt welke eigenschappen de volgende partner moet hebben, dan scoort ‘eerlijkheid’ altijd heel hoog. ‘Alles met elkaar delen’, ‘geen geheimen voor elkaar hebben’, ‘ik moet de ander kunnen vertrouwen’. Wie kan hier nu tegen zijn? Niemand. En toch slagen veel stellen er verrassend slecht in om die ideaal vast te houden na de eerste fase van verliefdheid.

‘Verliefdheid heeft alle kenmerken van een lichte psychose.

Het waarnemingsvermogen is in ieder geval zwaar aangetast.’

 

Als we elkaar net kennen, horen we alles door een roze oorhoorn. Stommiteiten, experimenten, vergissingen en uitglijders uit het verleden: in de fase van de roze wolken kunnen we geen genoeg van elkaars verhalen krijgen. ‘Meer, meer!’. Instemmende nieuwsgierigheid alom, elkaar helemaal leren kennen en willen zien. Elkaar inademen, indrinken. Ieder facet van de nieuwe partner is intrigerend en spannend. Een andere wereld waarin je je vrolijk laat binnen leiden. ‘Ben je wel eens vreemd gegaan?’, kun je op de derde date nog wel in alle gevallen eerlijk beantwoorden. Net als de vraag: ‘hoe sta je tegenover een trio?’. Na een paar jaar relatie, zijn beide vragen potentiële bermbommen, waar je het liefst behoedzaam omheen stapt. Althans in heel veel relaties..

Liegen een evolutionair voordeel?

Is liegen erg? Niet altijd, hoor ik je denken. Een leugentje om bestwil vinden we bijvoorbeeld best wel zorgzaam. De filosoof Nietzsche was ervan overtuigd dat liegen families en gezinnen bij elkaar hield, wat zou leiden tot meer- en veiliger opgroeiende kinderen. Zo wordt liegen bijna een succesvolle deugd voor de soort ‘mens’.

Een wat lossere omgang met eerlijkheid en leugen is ons allen natuurlijk niet vreemd. Ook niet binnen onze liefdesrelatie. Want soms is iets verzwijgen, de waarheid bijbuigen of er een glasharde leugen in knallen, gewoon een best wel heel liefdevolle en zorgzame daad. Het lastige is dat sommige kleine leugentjes als mini-boomerang de lucht ingaan, maar gaandeweg uitgroeien tot gekartelde propellers waaraan je je lelijk kunt openhalen. Of erger: wat als papieren vliegtuigje vertrekt, crasht soms als Boeing 737 in je voortuin. En dan zijn de rapen gaar. Want ‘wij zijn toch eerlijk in alles met elkaar?’, want ‘waarom heb je dat niet in alle openheid besproken?’, want ‘waarom heb je zo glashard tegen me zitten liegen al die tijd?… Als het een beetje hoog oploopt worden de biezen zomaar gepakt.

Waarom veel stellen niet meer met elkaar praten

Mannen weten al lang dat 100% eerlijkheid naar je partner de route is naar glad ijs. Of erger nog: kokend water. Daarom vinden wij ieder jurkje ‘leuk’, ieder nieuw paar laarzen ‘prima’ en we kennen allemaal de zin: ‘o ja, inderdaad zeg, nu zie hoe goed je bent geknipt’. Mannen vinden dat niet oneerlijk, mannen vinden dat vreedzaam verstandig. Maar die credits krijgen ze zelden.

Wat jammer is, is dat mannen het ‘niet helemaal eerlijk zijn’ vaak uitbreiden naar heel veel gebieden. En vaker nog zoeken mannen de gesprekken helemaal niet meer op. Vrouwen die hun man niet meer kunnen bereiken, kunnen zomaar geneigd zijn om hierover bij vriendinnen (of erger: hun moeder) te gaan klagen. Ze geven het een beetje op om thuis hun man aan tafel te krijgen. Het is dus niet voor niks dat ik in relatietherapie vaak zie dat de vrouw ‘zich niet gehoord voelt’. Door deze dynamiek wordt menig stel een adequate ‘opvoedpoli’, waarin ze met elkaar de dagelijkse uitdagingen rondom het gezin nog wel goed geregeld krijgen. Maar ze vergeten onderhoud te plegen op hun onderlinge relatie. Irritaties worden ingeslikt, behoeften worden opgeschort, wensen worden uitgesteld en frustraties worden opgestapeld. In de loop van de jaren wordt de bruisende poel die de relatie ooit was, meer en meer een doods vijvertje. Overwoekerd met kroos, methaan in de bladeren op de bodem. De vissen zijn gestorven door gebrek aan zuurstof. De rietkraag hangt treurig voorover.

Die relaties leven op als er van grote hoogte een flinke steen in het water ploft. Weg bladeren en kroos, hallo zuurstof. Leven in de brouwerij. Die steen heet vaak ‘affaire die uitkomt’. En soms is dat echt een zegen. Maar vaak ook is het einde huwelijk. En nu intussen vijftig procent van de huwelijken sneuvelt, vind ik het tijd voor een andere manier van omgaan.

Hoe ben je samen die affaire voor?

Zijn jullie zo’n stel waar de ‘schwung’ uit is? Waar de sleur het zicht op al het mooie heeft weg genomen? Waar onder water weinig meer leeft en op het water alleen nog maar dingen drijven? Kom dan bij me langs voor één of meer open gesprekken. Schaamteloos eerlijk durven zeggen tegen je partner wat je nodig hebt, wat je wenst, wat je te bieden hebt. Zodat het leuker wordt.

We trainen voor onze sport. We studeren als we nieuwe vaardigheden willen opdoen. We vragen hulp van de buurman als we iets zwaars moeten sjouwen. Maar over onze relatie praten we alleen met elkaar en helaas vaak te weinig en niet ‘diep’ genoeg.

Ik heb voor mijn praktijk de missie opgesteld dat ik wil knokken voor meer leuke, veilige, fijne en bestendige relaties. Om die reden wil ik op de eerste plaats een veilige plek creëren voor stellen, die met elkaar de echte gesprekken wel aan willen gaan, maar het spannend vinden. Partners die dolgraag hun wensen en verlangens op tafel zouden krijgen, maar niet meer weten hoe de ander te bereiken. Partners die naar een nieuw niveau in de relatie willen groeien, maar het niet voor elkaar krijgen in de dagelijkse omgang.