Qruun Schram Relatiecoach

Hoe herstel je het vertrouwen na een affaire?

Vertrouwen herstellen na een affaire

En dan kom je erachter dat je partner al maanden of jaren er een tweede leven op na houdt. Je hebt een complete app-geschiedenis gelezen en foto’s en filmpjes gezien op een smartphone die nog niet in screen-lock was geschoten. Of je hebt een mailwisseling gevonden in een openstaande computer. Of je vond in de navigatie-geschiedenis in de auto een aantal hotels waar niemand had hoeven zijn. Je confronteert je partner en alles ligt in duigen: jullie hebben in verschillende werelden geleefd. De ander dader, jij slachtoffer; of andersom. Leugens, verzwijgen, hypocrisie en bedrog. Hoe vertrouw je je partner ooit nog, nu niets meer is zoals het leek?

‘Bij verwerking gaat het om motieven, niet om feitelijke details’

– Esther Perel –

Twee mensen in shock: dan gaat veel mis

Degene die de affaire ontdekt raakt in shock. Een geschiedenis moet worden herschreven. Tijdlijnen worden nagelopen, plekken en momenten raken besmet. Nachtenlang vertwijfeling, terugdraaien van de film in je hoofd: Speelde het toen al? Had ik eerder signalen gezien? Had ik het kunnen voorkomen?
Degene die de affaire heeft gehad, is ook in shock: ineens is de bubbel geklapt en ligt het leven in miljoen scherven. Raak ik alles kwijt? Waarom heb ik het zover laten komen? Komen de kinderen het te weten? Kan ik ooit nog vrienden en familie onder ogen komen?

Wanneer je deze blog leest, is deze eerste fase van shock waarschijnlijk voorbij. Het zullen heftige dagen tot weken geweest zijn. Misschien zijn heel veel detailvragen gesteld: Hoe lang al? Hoe vaak? Waar? Wat deden jullie? De ‘dader’ zal geprobeerd hebben het leed zo klein mogelijk te houden, leugentjes om bestwil, drie in plaats van zes, ‘stommiteit en alcohol’, ‘het betekende niets’. Onbevredigende gesprekken die niet hebben gerustgesteld, maar steeds meer vragen oproepen. En sommige antwoorden zullen meer pijn hebben aangericht, dan verzacht. Van de regen in de drup.
Ook kan het zijn dat (een van-) beiden het aan teveel mensen heeft verteld. Simpel gezegd: familieleden (ouders!) informeren is een slecht idee. Het advies is om allebei maximaal twee vrienden in vertrouwen te nemen, die jullie beiden een warm hart toedragen. Partijdigheid en sensatie liggen helaas snel op de loer en helpen op geen enkele manier.

Hoe wel verder? Hoe herstellen na een affaire?

Boosheid en verdriet zijn slechte raadgevers, maar natuurlijk was er na het ontdekken van de affaire even niet zoveel anders dan dat. En er is twijfel of het ooit nog hersteld kan worden en of het überhaupt te vergeven is, wat is gebeurd. Het is begrijpelijk en logisch, maar voor herstel is iets anders nodig, andere gesprekken met andere vragen en antwoorden.

Laat mij jullie helpen om dit te onderzoeken, want het antwoord op de vraag ‘is herstel mogelijk na een affaire? is zeker positief: ‘Jazeker kan het vertrouwen terugkomen. En veel stellen die dit hebben meegemaakt zullen beamen dat hun relatie uiteindelijk eerlijker, completer en dus beter is geworden. Soms is een crisis nodig om te komen tot een nieuw begin, een nieuwe balans, een verdieping die je niet voor mogelijk had gehouden.

Affaire herstellen

Drie eerste tips voor de ‘dader’

1. Trauma helen kost tijd en soms heel veel tijd

Voor het ‘slachtoffer’ is het belangrijk dat er erkenning is voor de pijn die is veroorzaakt. Dus dader: steeds opnieuw woorden geven aan je spijt en schaamte over het leed dat je hebt aangericht: dat is in de eerste periode echt cruciaal. Natuurlijk was er gemis en waren er motieven; het zat tussen jullie waarschijnlijk niet honderd procent goed… Maar dat komt later allemaal wel aan bod. Nu is er een wond, die verzorging en liefdevolle aandacht nodig heeft. En die heb jij te geven. Want ook als je niet met elkaar verder gaat, moet je verder als ouders van kinderen of als vrienden binnen een sociaal netwerk. Dus dader: houd je rechtvaardiging en uitleg bij jezelf, totdat de ander ernaar kan luisteren. En dat heeft tijd nodig.

2. Neem voorlopig de verantwoordelijkheid voor het voeren van de gesprekken over het gebeurde

Vooral mannen denken: als we het er niet over hebben, dan verdwijnt het vanzelf naar de achtergrond. Maar zo werkt het niet. Waar je niet naar toe moet willen, is dat het slachtoffer het gevoel heeft er niet meer over mogen te beginnen, omdat de dader dan boos wordt en zich afsluit. Dat is niet waar je moet uitkomen. Dus ‘dader’: wees alert op signalen bij je partner van pijn, woede of verdriet en adresseer deze. Stel dan vragen als ‘gaat het schat?’, ‘wil je het erover hebben?’, ‘speelt er een vraag door je hoofd waarop ik antwoord kan geven?’. Als jullie ergens heen gaan waar lading van de affaire op zit: check even in bij je partner. Als je voelt dat je partner niet kan slapen: geef het even aandacht. Door die verantwoordelijkheid te nemen, help je voorzichtig het vertrouwen te herstellen.

3. Laat schuldgevoel en schaamte over het gebeurde in jezelf toe

Helaas zijn we geneigd om ons imago zoveel mogelijk te beschermen en overeind te houden, ook tegen onszelf. Met dat mechanisme zorgen we ervoor dat we ‘met onszelf kunnen leven’, ook na een schaamtevolle daad. We zoeken rechtvaardiging in onszelf, vinden dat de ander ook een aandeel te nemen heeft. En echt: daar kan veel waarheid in zitten. Alleen is de timing kort na de affaire nog te vroeg. Pas als het stof is neergedaald, de woede blijvend is gezakt, verdriet en angst meer op de voorgrond zijn gekomen; pas dan is het tijd om naar de twee kanten van het verhaal te gaan kijken. Dus wees geduldig als je een doorgang wilt naar herstel van de relatie.

Een belangrijke tip voor het slachtoffer

Wat je nu gaat lezen, wil je misschien niet allemaal horen. En toch helpt het als je het leest.
Je partner was en is niet alleen maar slecht, leugenachtig en onbetrouwbaar. Affaires komen ook in harmonieuze liefdevolle relaties voor. De affaire heeft mogelijk niets met jou te maken, maar alles met een worsteling die je partner doormaakt. Een affaire is zelden een afwijzing van jou als partner, maar eerder een afwijzing van je partner naar zichzelf die werd uitgeleefd in een affaire waarin je partner iets hervond, beleefde, zocht. En misschien had het wel iets met jou te maken, maar hadden jullie samen niet de veilige bedding om het bespreekbaar te kunnen krijgen. Dat gebeurt in relaties, dat we om de harmonie in stand te houden zaken niet zeggen of onze wensen, behoeften en verlangens niet durven onthullen.
En tot slot: weet uit de praktijk dat ‘shit from the past, can turn into fertilizer for the future…’

Belangrijk is dat je zoveel mogelijk vermijdt naar details te zoeken en vragen. Realiseer je dat die antwoorden je nooit meer verlaten en je uiteindelijk niet zullen helpen. Esther Perel zegt: stel liever niet de detective-vragen, maar wel de onderzoek-vragen. Je zoekt immers naar motieven waar je het met elkaar over kunt hebben, niet naar feiten die niet meer zijn terug te draaien en op je netvlies kunnen blijven hangen.

In mijn praktijk krijg je een handout met de vragen die helpen. Ik heb ze opgedeeld in ‘Vijf gesprekken van Herstel’. Als de juiste vragen daadwerkelijk worden beantwoord, komen jullie in rustiger vaarwater, waar het weer mogelijk is gesprek te komen, vooruit te kijken. En groeit op zeker moment voorzichtig het vertrouwen.

Wel hulp, gaan garantie

Onderzoek heeft aangetoond dat voor ongeveer tien procent van de mensen een affaire van de partner onoverkomelijk blijft, hoeveel moeite er ook in wordt gestoken. En toch is hulp bij de gesprekken nuttig, omdat je samen oud wordt als ouders en grootouders, ook als je uit elkaar gaat.

Het goede nieuws: voor negentig procent van de mensen geldt dat een contract 2.0 mogelijk is. Een ander contract en een nieuw fundament, want het oude heeft niet gewerkt. En soms hoor ik terug: ‘de affaire van mijn partner was schandelijk, maar uiteindelijk het beste wat ons heeft kunnen overkomen.’

Ik begeleid jullie graag om de gesprekken veilig en eerlijk te voeren, met oog voor beider persoonlijkheid en identiteit.

Met oog voor alles wat er is, wat gewonnen, behouden of verloren kan worden.

Je relatie redden, maar waarvan dan?

De meeste stellen komen naar mijn praktijk als ze in een crisis zijn beland. Een affaire is uitgekomen. Er zijn oplopende spanningen rondom alcohol of recreatief druggebruik. Een ruzie is voor het eerst fysiek geworden. Veel geld blijkt verdwenen door gokken of escorts.

In een eerste gesprek tref ik dan meestal een schuldbewuste ‘dader’ tegenover een verdrietig en boos ‘slachtoffer’. En dat is prettig, want in de acute fase is nodig dat het slachtoffer alle tijd en ruimte krijgt om de woede en frustratie de vrije loop te laten, terwijl de dader deze storm verduurt. Het verhaal moet eruit, het is vers, vaak is het voor het eerst dat het helemaal op tafel komt. Zoveel vragen, zoveel twijfels. Het vertrouwen dat altijd zo vanzelfsprekend leek, blijkt nu helemaal verdwenen. Zeker in het geval van verslavingen of affaires, moeten soms maanden of zelfs jaren geschiedenis worden herschreven. De dader houdt zich stil en deemoedig. Het hoofd gebogen, tranen in de ogen. Maar het gaat niet altijd zo. Soms is er rechtvaardiging, boosheid. ‘Wat dacht jij dan zelf?’, ‘Hoe vaak heb ik niet aangegeven dat…? ‘Hoe denk je dat het voor mij was?’

Die laatste zinnen zijn doorgaans wel begrijpelijk, maar komen voor degene wiens vertrouwen is geschaad, vaak veel te vroeg. Mijn rol is om die vragen opgeschort te krijgen tot na de acute fase. Want in de fase van radeloosheid en boosheid, zijn we simpelweg nog niet goed in staat tot redelijk nadenken en reflecteren. Eerst moet de acute wond verzorgd worden, daarna richten we ons pas op het hele verhaal, de context, het systeem.

Wandeling apart

Na het intakegesprek krijgen mijn cliënten hulpmiddelen in de vorm van opdrachten en oefeningen mee om te herstellen. Ik spreek regels met ze af over hoe en wanneer ze gesprekken met elkaar mogen voeren. Ik vertel ze dat ze even geen ruzie mogen maken: als het te hoog oploopt, moeten ze elkaar vooralsnog vooral met rust laten. Heftige dingen brengen ze naar mij, zodat ik een veilige bedding kan creëren om te praten zonder dat dingen gezegd worden die blijvend schade aanrichten. Want hoe dan ook moeten koppels vaak verder als ouders van kinderen. Dan helpt het als niet alles kapot is, zelfs als je besluit niet samen te blijven.

Meestal laat ik beide partners daarom een keer apart komen: dan kunnen ze in alle rust hun verhaal doen. Dan komen woede en verdriet aan bod. Jaren van frustratie en verlies van contact en intimiteit. Maar vaak ook al eerlijkheid en zelfreflectie over het eigen aandeel, over dingen die niet onder ogen zijn gezien, die zijn blijven liggen. Want een crisis komt vaak na jaren van achterstallig onderhoud, van niet meer in elkaar geïnvesteerd hebben, elkaar uit het oog verloren zijn, het leven niet meer vieren, stilte tussen de lakens.

En dan krijg ik steevast de vraag: ‘denk je dat onze relatie nog te redden is?’
Mijn antwoord is dan bijna altijd: ‘jawel, als we het met elkaar eens worden waarvan jullie relatie moet worden gered.’

Niet de crisis, maar het hele verhaal

Agressie is een begrenzing, verslaving een vlucht, vreemdgaan een gefnuikt verlangen. Wat moest er begrensd worden? Waarvoor werd gevlucht? Waarover ging het verlangen?
Als na enkele sessies de woede en het verdriet genoeg ‘plek’ hebben gekregen en ruimte is ontstaan om elkaar weer te horen en aan te kijken, dan wordt het tijd om de vragen te gaan stellen die werkelijk relevant zijn, voor het begrijpen van de crisis en het vinden van een doorgang naar de toekomst. Esther Perel heeft het over contract 2.0, want contract 1.0 werkt niet meer, vandaar de crisis. Maar om te weten wat er in contract 2.0 moet komen te staan, moeten het stel ontrafelen wat het gemis was in de relatie: welke verlangens, behoeften, wensen en belangen kwamen er niet aan bod of kwamen niet meer aan bod? Voor welk probleem was de affaire, verslaving of uitbarsting de oplossing?

Door te praten aan de hand van de regels van Geweldloze Communicatie leer ik stellen om onderzoekend en nieuwsgierig met elkaar in gesprek te gaan, zodat de informatie uit de crisis echt gebruikt kan worden om te komen tot een doorgang, een contract 2.0. Vanuit mijn Provocatieve Coaching-stijl kan dan na een aantal sessies de lichtheid hervonden worden om ook weer te lachen om het gebeurde. Positief prikkelend, soms uitvergrotend, soms juist verkleinend, normaliserend of juist ridiculiserend: met jullie probeer ik te komen tot een gesprek waarin jullie elkaar horen en zien en weer voelen waar het ooit vanzelfsprekend stroomde. De meeste stellen zie ik zes tot tien keer totaal. En daarna spreek ik graag na enkele maanden nog eens af, als stimulerende stok achter de deur.

Wortels naar het verleden: Systemisch werken

De wortels voor veel relatieproblemen zijn terug te vinden in de dynamiek binnen de gezinnen van herkomst van beide partners. Als we met oefeningen en geweldloos praten niet bij de kern kunnen komen, dan helpt het om in een mini-familieopstelling in aanwezigheid van de andere partner te onderzoeken wat er thuis speelde en hoe dat doorwerkt in de relatie. Want we weten dat negatieve boodschappen en trauma’s uit de jeugd, hun uitwerking zoeken in onze volwassen relatie. We noemen dit ook wel ‘uitbesteden’: een kleine aanleiding kan tot een grote ontploffing leiden, doordat onverwacht lading en pijn worden aangeraakt.

Anne CampagneAnne Campagne en Qruun Schram

Dus als je herkent dat ruzies tussen jullie soms hoog oplopen en je weet achteraf nauwelijks meer waarover het ging of hoe het begon: kom dan eens langs en laten we met een systemische bril kijken waar het vandaan komt. Als we de rode knoppen weten te vinden, dan kunnen we ervoor zorgen dat je ze niet meer bij elkaar indrukt of beter nog: we kijken of we de bedrading achter de knoppen kunnen aanpassen, zodat er geen explosie volgt. Voor mini-familie-opstellingen in mijn praktijk werk ik samen met de ervaren opsteller Anne Campagne, meer informatie over haar vind je hier.

De vrouw van veertig: een prachtige Hydra

Vaak wordt mij gevraagd of corona heeft gezorgd voor andere relatieproblemen dan voorheen. En het antwoord is: jazeker! Want hoewel veel relatie vraagstukken van alle tijden zijn, heeft corona de component van de snelkookpan toegevoegd. Thuisonderwijs geven door haar in combinatie met thuiswerken door hem heeft erin gehakt bij de groep Ouders van rond de veertig. Zij was aan het eind van de dag moe door de vele uren met de kinderen, hij was aan het eind van de dag kapot door een dag Zoom of Teams. En als je dan beiden de verwachting hebt dat je eindelijk even rustig kunt zitten, zijn de rapen gaar. En de moderne vrouw van veertig laat zich echter niet zomaar meer in de zorg-rol duwen, zoals menig man in mijn praktijk heeft gemerkt. Ze wil meer. Veel meer.

De carrière van de veertigjarige vrouw

vrouw carriereAls vrouw van rond de veertig heb je de afgelopen jaren jouw carrière even op een lager pitje gehad, ‘want de kinderen en het gezin en natuurlijk corona’. Nu de kinderen je minder nodig hebben, is het echter de hoogste tijd om terug aan de slag te gaan en vorm te geven aan je identiteit als moderne vrouw. Je bent ambitieus en leergierig en staat open voor alle nieuwe ontwikkelingen en veranderingen in je vakgebied. Je studeert graag bij, komt graag terecht in training- en opleidingsgroepen en geniet van de complimenten van hogere managers die een echte high potential in jou ontwaren. Hoewel soms praktisch lastig in te passen maak je soms wat langere dagen, blijft toch even hangen na de vergadering en mag niet ontbreken op de VrijMiBo. Overal positieve energie en aandacht. Heerlijk om back in the game te zijn!

De geest van de veertigjarige vrouw

vrouw festivalYOLO en FOMO zijn het nieuwe credo voor iedereen en niet in mindere mate voor jou! Er is zoveel leuks te doen, zoveel moois te zien. Zeker na corona is het weer heerlijk om de festivals in te duiken die je al die jaren niet hebt kunnen bezoeken. Lunch op terras, borrel op een boot, op stap met vriendinnen: het kan allemaal en eindelijk mag het ook allemaal weer. Als je man ook iets te doen heeft, is oppas zo geregeld. Je ouders wonen misschien in de buurt en vinden het allang leuk: geen strobreed in de weg om de mooiste plaatjes te schieten voor social media. Het gaat om belevenissen en herinneringen, zo is het. Witte wijn, gin tonic, een half pilletje of iets anders recreatiefs: mogelijkheden te over om een heer-lij-ke middag of avond te hebben. Je hebt het verdiend, eerlijk is eerlijk.

Het lichaam van de veertigjarige vrouw

vrouw lichaamWaar mannen vlak voor hun twintigste hormonaal pieken, is de vrouw rond de veertig op haar hormonale top. Je staat aan! Met veel meer zelfvertrouwen over je niet meer perfecte lijf, met hormonale hoogtijdagen die horen bij deze biologische ‘laatste kans fase’, met alle bevrijdende kennis over de clitoris en het vallei-orgasme. En natuurlijk de BDSM-gesprekken naar aanleiding van Vijftig tinten grijs, de zee aan seksspeeltjes waar je overal over kunt lezen. Minder taboe, meer vrijheid. De toy-boy is in zwang, jongemannen van in de twintig lijken nieuwsgieriger dan ooit naar de veertigjarige vrouw, die ze liefkozend MILF noemen, intussen een geuzennaam. Als je ervoor open staat, voel je overal de aandacht, de begeerte, het verlangen naar jou. Verwarrend verrukkelijk.

De realiteit voor de veertigjarige vrouw

Thuis wacht hij, de hardwerkende man na een lange werkdag, die met moeite en geduld de corona tijd heeft doorstaan. Eindelijk weer lekker vergaderen op kantoor en op de hei. Eindelijk weer regelmatig in het vliegtuig naar vestigingen en klussen elders. Heerlijk in een hotel in je eigen zone. Eindelijk weer sporten in het weekend, fietsen met vrienden. VrijMiBo met collega’s, ‘s avonds op de bank nog even de mailtjes en berichtjes. Wie weet zit die volgende carrièrestap er nu wel in!
‘Jongens, waar is mama?’ Nou papa, die is de hort op. Die ademt het leven met volle teugen in, draait zich naar de zon, haren in de wind. In ieder geval is ze niet meer zomaar beschikbaar.
En daar is niets op tegen, maar het vereist wel gesprekken die toewerpen naar een nieuwe balans, met een herverdeling van taken en rollen. Een gezamenlijke agenda, een wekelijks afstemmen wie, wat en waar. En dat kan knap lastig zijn, het veranderen van rolpatronen.

De reactie van de veertigjarige vrouw

In mijn praktijk zie ik de laatste maanden meer stellen, waarbij zij ‘zo niet verder wil’. Niet alleen buiten, maar ook thuis wil ze namelijk gezien en gehoord worden. Niet alles moet meer als vanzelfsprekend beschouwd worden. Haar beschikbaarheid voor van alles, is niet meer zonder meer te combineren met haar ambities, wensen en verlangens. En dat is maar lastig schakelen voor hem.

Als een vrouw het zat is, is Leiden in last. Want het is nooit één dingetje. Het is altijd een waaier aan dingen. Weldoordacht en vaak al met vriendinnen besproken en door hen gevalideerd. Het is vaak een opeenstapeling over (corona-)jaren, lang slepend en sluipend. Vaak zijn er wel signalen geweest, maar dacht hij dat het weer goed ging als hij haar een keer aan het lachen had gebracht. En als er dan ook nog sprake is van een lichte fling of wellicht een affaire van haar, dan wordt het pas echt moeilijk. Want waar de man doorgaans vrij oenig een keer vreemd gaat of goedgemutst aan een scharreltje blijft hangen, moeten de meeste vrouwen van veertig een berg aan schaamte en schuldgevoel overwinnen om zich in de armen van een ander te begeven. Ik wil maar zeggen: als een vrouw van veertig vreemdgaat, is het heftig.

Man van de veertigjarige vrouw: aan de bak!

vrouw relatie aandachtHeren, ik zeg het maar zoals het is: jullie moeten aan de bak als je met je vrouw bij mij komt.
Als jij bent vreemd gegaan, moet je doorgaans enorm je best doen om de relatie met je vrouw te herstellen. Als zij vreemd gegaan is echter, dan is je klus nog veel groter en moet je eigenlijk een nieuwe man worden om weer interessant voor haar te zijn. Voor boosheid en frustratie heeft zij geen geduld. Want ze heeft jou al jaren geprobeerd duidelijk te maken, wat deze andere man wél zag en wilde leveren. Als je vrouw een affaire opbiecht, kun je dus het best kijken naar je eigen aandeel en dan vooral ‘sorry’ zeggen. En: ‘ik ga het helemaal anders doen, zodat je me niet nog een keer hoeft te bedriegen’. Dat is het lot van de veertigjarige man, van iedere man.

Als het nog niet zover is, maar ze is gewoon ontevreden, begin dan te leren enorm goed te luisteren. Stel vragen, stel meer vragen. Reageer niet, maar stel nog een vraag. Wees instemmend nieuwsgierig, wees oprecht verwonderd. Bekijk haar en zie de kracht van je vrouw, de enorme rijke bron van gedachten, gevoelens, intuïtie en emoties die zo anders zijn dan die van ons mannen. Omarm haar met al haar gedoe, steun haar waar nodig, hoor haar rustig aan zonder oplossingen op te dringen. Leer rotsig te zijn. Wordt een kiel.

Mijn advies aan de veertigjarige vrouw

Hij doet zijn best, op zijn manier. Hij kan veranderen, maar niet helemaal. Hij wil zo graag, al weet hij misschien nog niet wat en hoe. Heb een beetje geduld. Een voortreffelijke man, vindt de weg terug naar jouw hart. Niet met een kapmes, maar met een blik op zijn kompas en jouw kaart vol aanwijzingen. Als jullie in een crisis zijn beland: jammer, het had vast niet nodig geweest als hij eerder naar jou had geluisterd. Maar hij luistert nu! Hij leerde zijn lesje! Ik gun jou een man die heeft geleerd van zijn fouten en die het in zich heeft een nieuwe man voor jou te zijn. Esther Perel zegt: de beste garantie voor geweldige seks, is een nieuwe partner. Geef hem een kans die nieuwe partner te worden. Een nieuwe zoeken kan altijd nog.

Seksloze relatie, maak er een eind aan

Minder dan tien keer per jaar. Dat houden relatietherapeuten doorgaans ongeveer aan als ondergrens voor een koppel in een langere relatie. Iets minder dan een keer per maand noemen wij een ‘functioneel seksloze relatie’. Dat klinkt ambtelijk, maar is zonder meer een adequate omschrijving van de situatie.

Een keer maand seks is een beetje als corvee

Een keer per maand is namelijk een beetje als corvee. Als het oude papier dat wordt opgehaald, of de glazenwasser die sopt, lapt en trekt. Het is dan alsof mevrouw of meneer een zorgtaak uit te voeren heeft, die indien niet volbracht leidt tot de eerste lichte klachten aan het relatie-loket. Dus wordt met een scheef oog op de agenda maar even de hand aan de partner geslagen: ‘we horen nog bij elkaar, we doen het nog, je mag nog niet denken aan buiten de deur’. Overigens is deze fase volstrekt normaal bij stellen, waar net een tweede kind is geboren. Sterker nog, dan is een keer per maand bijna prijzenswaardig.

Wat maakt het toch zo lastig bij veel stellen, om de actie erin te houden? Het is bepaald geen uitzondering dat ik van cliënten hoor dat al jaren de seks van de agenda is. De laatste keer was tijdens een vakantie een paar zomers geleden. En daarna werd het stil. Ja, nee, we missen het wel of eigenlijk niet zo… Als de gesprekken zo lopen, dan kies ik vaak voor een individuele sessie met beide partners. Want in elkaars aanwezigheid kan het dan te spannend zijn om helemaal eerlijk en open te zijn.

Overigens is de seks vaak weer heel prima bij stellen waar net een affaire van de man is uitgekomen. Maar daarover later meer.

Graag meer seks, maar ja

Dat de seks in een relatie van het menu verdwijnt kan heel veel redenen hebben. Vaak is het een sluipend proces, soms zijn er duidelijk aanwijsbare oorzaken. Zonder de ambitie volledig te zijn, hier een overzicht van wat ik veel tegenkom in mijn praktijk. Ik hoop dat je er inspiratie in vindt om het gesprek met je partner eens te openen. Want de kernboodschap is: ‘de beste garantie voor geweldige seks, is een nieuwe partner’. Dus ..

Word een nieuwe partner voor je partner!

  1. Wees een aantrekkelijke partner. Als man van ruim 110 kg weet ik als geen ander dat overgewicht een weerbarstige strijder is. Maar mijn vrouw is duidelijk: boven de 130 kg vlieg ik eruit. Daarmee geeft ze me een liefdevolle marge. En een glashelder signaal, waartoe ik me moet verhouden. Andersom durf ik natuurlijk geen feedback op enige onvolkomenheid te geven (schat als je dit leest: die zijn er namelijk niet), maar ik heb het grote geluk dat mijn vrouw een perfectionistische kijk heeft en dat ook op zichzelf. Maar niet iedereen heeft het geluk zo’n partner te hebben. Jazeker begint erotische spanning ook bij ‘aantrekkelijkheid voor elkaar’. Want dat is de basis voor ‘zin in elkaar’. Goed zorgen voor je lichaam, gezond leven, voldoende beweging en sport: allemaal zaken die bijdragen aan een gelukkig leven en een beter seksleven. Daarnaast mag je best kritisch zijn op jezelf: persoonlijke hygiëne, je gebit, lichaamshaar, huid, geur: durf je partner maar eens te vragen waar de verbetermogelijkheden zitten. Wat trek je aan voor elkaar? Lingerie en sportshort: je mag best een beetje elkaars fantasie aanzetten. Olie, deo, parfum: allemaal goede keuzes na een verfrissende douche. Dus: wees aantrekkelijk voor je partner. In alle opzichten. En maak er bij voorkeur samen een project van om een actief en aantrekkelijk koppel te zijn. Het verbindt en erotiseert.
  2. Wees een leuke partner. Hoe leuk en attent ben jij nog naar je partner? Valt het je op als zij iets leuks aantrekt? Als ze naar de kapper is geweest? Vraag je nog wel eens naar zaken waarop hij trots kan zijn? Kruip je nog wel eens tegen de ander aan? Doe je nog wel eens wat liefs voor de ander? Een briefje op tafel, een selfie in de whapp, een kopje thee of toastje en wijn? Koop je nog wel eens een verrassend cadeautje waarover je hebt nagedacht? Of gewoon terloops eens iets anders dan een bloemetje? Laat je partner op allerlei manieren weten dat je hem/haar ziet, hoort, voelt, waardeert en koestert. Dan komt het altijd ook in enige vorm terug.
  3. Wees een lieve partner. Vraag je nog wel eens terug naar verdrietige dingen uit jullie leven samen of zelfs elkaars jeugd? Een ouder of grootouder die is overleden? Misschien een miskraam die jullie hebben doorstaan? Een vervelende situatie op het werk? Kleine en grotere trauma’s uit het verleden opnieuw op tafel brengen verbindt. Het lijkt spannend en het voelt misschien als ‘sfeertje verpesten’, maar ik zie veel onverwerkte oude pijn bij koppels. Stellen die erin slagen te herdenken, nog eens terug te kijken, opnieuw de emoties eens te doorvoelen en bespreken: zij verwerken in brokjes oude pijn en schonen zo steeds opnieuw een stukje op. En in het opschonen, vinden en steunen ze elkaar liefdevol. Dus vraag voorzichtig: ‘Goh schat, denk je nog wel eens aan…..?’
  4. Wees een fantasierijke partner. Phil Dunphy uit de sitcom Modern Family op Netflix: die man is leuk. Hij is grappig, vindingrijk, gevoelig, ongevoelig, competitief, speels en veel meer. Hij brengt lichtheid en humor naast de perfectionistische serieuze Claire uit de serie. Als vader is hij energiek, betrokken en onvermoeibaar. Je hoeft niet alle 98 seizoenen door om op ideeën gebracht te worden, maar echt: zoek inspiratie bij fantasierijke mensen en zie hoe zij met kleine gebaren de slingers in huis weten op te hangen. Een apart onderdeel waar de fantasie een rol speelt is de seks. Want hoe lastig is het niet om uit de gebaande paden te stappen en je partner op erotisch vlak te verrassen, zonder dat je samen in lachen uitbarst of de ander doet schrikken? Maar ik zie dagelijks dat het nodig is dat koppels ook daaraan aandacht blijven besteden en zichzelf uitdagen de spanning erin te houden. Voor wie Netflix heeft: bekijk samen eens de eerste paar afleveringen van Sex, Love & Goop en praat er eens over met elkaar. Als je samen op zoek gaat naar erotiek, wordt het zoveel groter en bevredigender dan alleen maar seks. Creëer een romantische setting, verzin een spannend rollenspel, verras met een speeltje, zoek een erotiserende omgeving en nodig de ander uit op date-night: wie het aandurft zal beloond worden.
  5. Wees een doortastende partner. Goede intenties, halve pogingen, kwart pannetjes: allemaal een aanzet, maar nergens een vervolg. Neem alle tips hierboven serieus en ga echt aan de slag. Neem initiatief, ook als je je afwijzingen herinnert. Zet de stap, ook al heb je het druk. Laat de waan van de dag, je smartphone, alle afleiding van de buitenwereld niet constant bederven, wat een ontzettend belangrijke pijler is in iedere relatie: de erotiek, Eroticism zoals Esther Perel het noemt; een stuk van onze identiteit dat we doorgaans maar moeilijk aan elkaar durven blijven onthullen.

Eerder schreef ik over passie terugbrengen in je relatie. De moeite om deze blog ook nog eens te lezen!

Scheiding Bill en Melinda Gates na een wellicht geslaagd huwelijk

In de Esther Perel Discussiegroep op Facebook werd deze week gesproken over de aanstaande scheiding van Bill en Melinda Gates. Een Amerikaanse vrouw vroeg de groep hoe het nou toch kon dat het huwelijk na ruim een kwart eeuw alsnog kon mislukken en of er goede tips waren om een huwelijk wel te laten slagen, waarna een heel relaas over haar eigen relatieperikelen volgde ter onderbouwing.
Ik las haar bericht een paar keer en hoezeer ik ook mijn best deed, ik begreep niet waar haar vraag vandaan kwam. Wat was volgens deze US-citizen dan precies mislukt aan dat huwelijk van Bill en Melinda? Ben ik dan een relatietherapeut zonder diagnostische vaardigheden?

‘Het is toch een een kwestie van verwachting?’ redeneerde ik mezelf tot rust.
Ik ben op feestjes geweest die ‘s nachts tot een einde kwamen in fel TL-licht: volkomen geslaagd. Ik ben naar voorstellingen geweest waar we na twee uur uitzinnig stonden te klappen voor een briljante uitvoering. En toen ik het ouderlijk huis verliet, was dat toch niet omdat ons bestaan als compleet gezin was mislukt? Integendeel, het was zo’n groot succes dat ik daags na mijn achttiende verjaardag op mezelf kon wonen als jongvolwassene. Dat vonden we toen heel gewoon.

In geen van die gevallen was de verwachting, dat het tot aan de dood moest duren. Het mocht eindigen op een hoogtepunt, na een slotakkoord of als start van een nieuwe levensfase. Richting het huwelijk van Bill en Melinda leefden kennelijk andere verwachtingen. ‘Til death do us part!’ en dan ook geen dag of minuut korter. Dat is de impliciete norm die we met zijn alleen gewend zijn te hanteren in onze Westerse samenleving. Is dat nou eigenlijk handig of wenselijk?

Leven in gevangenschap is gezond

Ik zag deze week de Twents Nederlandse film De beentjes van Sint Hildegard met een aandoenlijke Herman Finkers in de hoofdrol. Zijn filmvrouw Gedda redt op zeker moment het leven van deze Jan en ze trouwen. Ze blijft Jan echter vijfendertig jaar lang redden. Met verse kopjes koffie, met een jas tegen de regen en een sjaal tegen de wind. Ze weet wat hij moet doen en vooral ook wat hij moet laten. En ze kan het weten, want ze is “manja koem louwde” gepromoveerd op de bijdrage van de vrouw aan het leven van de man. “Een getrouwde man leeft gemiddeld veertienhonderd dagen langer, dan een alleenstaande man”, zo spiegelt ze haar studenten in de film voor.

Zonder verder te spoilen (want ga deze film vooral kijken): mijn vrouw en ik kwamen tot een vrolijk gesprek. ‘Dus als je nou maar bij me blijft, dan word je veertienhonderd dagen ouder!’ Triomfantelijk keek zij met grote bruine ogen door haar plus-bril naar dit zielige hoopje man, dat kennelijk niet zonder haar kon. ‘En een leeuw wordt in gevangenschap makkelijk twintig, terwijl hij in het wild de vijftien nauwelijks haalt, dus laten we die allemaal vangen en opsluiten’, zo riposteerde ik. Met een ‘tja, zo kun je er ook tegenaan kijken’ liep ze naar de keuken om thee voor ons te zetten. ‘Wij leven gelukkig samen in het wild, schat’, lachte ik nog vrolijk.

Een plek waar je de beste versie jezelf kunt worden

Ik werk vanuit de visie dat een relatie een piek moet zijn, waar beide partners de beste versie van zichzelf kunnen worden. Dat betekent allereerst voor mij dat je elkaar dingen gunt. Ruimte en tijd voor groei, persoonlijke ontwikkeling en probeersels en experimenten. Want als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg. Stilstand wordt vaak achteruitgang, dus dat wil je niet.

De relatie is ook de plek waar je elkaar eert, koestert en stimuleert. Soms ook prikkelt en uitdaagt. Waar je op een constructieve manier feedback geeft en elkaar af en toe een liefdevol en speels de spiegel voor houdt: ‘was dit wat je bedoelde? wilde? zocht?

Een veilige setting, waar je beiden kwetsbaar kunt zijn. Waar je durft te praten over wensen en verlangens. Dat je in die gesprekken bij de ander allereerst instemmende nieuwsgierigheid ontmoet, gevolgd door vragen die verdiepen en verbreden. Dat je beiden nieuwe dingen mag voorstellen voor jezelf of beiden en dat je in gesprekken met elkaar steeds de verwachtingen over en weer inclusief de grenzen die er soms bij horen, kunt bespreken. Dat je soms even op de ander mag leunen en als nodig ook de steun voor de ander kunt zijn. Dat je samen vorm geeft aan ‘rots en golven’. En dat je beiden handelt vanuit een goede intentie en daarop vertrouwt vanuit de ander.

Wat geen toegevoegde waarde heeft, mag eindigen

Terug naar Bill & Melinda Gates: geestig vond ik de suggestie op social media dat we de verklaring voor de scheiding konden vinden in de woorden ‘Micro en Soft’. En groots vond ik de persverklaring van Bill en Melinda zelf waarin ze stelden ‘niet te geloven als stel verder te kunnen groeien in de nieuwe fase van hun leven’. Voordat ze trouwden hadden ze al zeven jaar gedate. Ze vonden hun inspiratie voor de foundation tijdens een reis door de armste gebieden van Afrika. Ze kregen drie kinderen waarover we nooit een wanklank horen. Ze zijn open over de investeringen in relatietherapie en het werk dat ze samen hebben verzet om met elkaar te blijven groeien. En nu wijst alles erop dat ze in harmonie en respectvol uiteen gaan. Melinda ziet af van partneralimentatie: afgezien van het feit dat het voor haar zou gaan om een ‘achter-de-komma-bedrag’, is het voor mij een teken dat het koppel streeft naar een staat van volledige autonomie. Zodat ze van daaruit op zoek kunnen naar een nieuwe plek van groei.

We kunnen duizend dingen vinden van William Henry Gates III en Melinda Ann French en hun Gates foundation. Nergens vind ik een aanwijzing voor een ‘mislukt huwelijk’. Dat mijn oordeel anders uitvalt over de verstikkende relatie tussen Gedda en Jan, zal in dit licht niemand hoeven verbazen.

Eerste Hulp Bij Affaire die is Uitgekomen: E.H.B.AU.

Je hebt je partner betrapt op een affaire of misschien ben je zelf betrapt. In jullie relatie is het vertrouwen plotsklaps weg. Zoals de wereldberoemde seksuoloog en relatietherapeut Esther Perel zo helder uitlegt: beiden verkeren in shock, zowel ‘dader’ als ‘slachtoffer’. En dan is het lastig om alles te overzien en de juiste beslissingen te nemen. En juist in deze fase is het ontzettend belangrijk de verstandige dingen te doen. Want na deze acute fase is er de rest van jullie levens. Met jullie kinderen, vrienden, familie.

Jouw partner is vreemdgegaan

Als jij de affaire van je partner hebt ontdekt, voel je je ontzettend bedrogen. Vragen schieten door je hoofd: Wanneer was je daar? Hoe is het begonnen? Wat is er allemaal gebeurd? Wanneer heb je allemaal tegen me gelogen? Je wilt precies weten waar de geschiedenis herschreven moet worden, je wilt checken of je intuïtie -op momenten dat jij twijfelde over zaken- achteraf gezien klopte… Verdriet, woede, machteloosheid: je emoties sjezen door een achtbaan. Waar moet je heen? Met wie kun je erover praten? Wat moet je nu met je partner?

Jouw affaire is uitgekomen

Je partner is achter jouw bedrog gekomen. Je zag de blik, je zag jouw telefoon in de hand van je partner en je wist meteen dat het helemaal mis was. Je partner is in shock, en jij al net zozeer. Je geheime wereld, waar je partner niets van wist, is ontdekt. Die andere wereld voelde misschien helemaal niet als heel groot bedrog, maar nu het is uitgekomen, besef je ineens hoe enorm de leugen is in de ogen van je partner. Hoe groot het verdriet is dat je hebt aanricht en hoe groot de schade is voor je relatie. Zul je het vertrouwen kunnen terugwinnen?
Zoals Esther Perel ongeveer zegt: ‘als je wordt ontmaskerd is het alsof een glasplaat die je beschermde ineens in miljoen stukjes voor je voeten uiteen spat.’ En daar sta jij: kwetsbaar, machteloos, overgeleverd aan de woede en het verdriet van je partner.

Wat ik jullie beiden aanraad

Ieder mens is uniek, iedere situatie is anders. En toch zijn een aantal tips handig in de acute fase.

  1. Een hele lastige misschien: blijf ademen! Probeer rust te vinden in wandelen en fietsen voor je acties onderneemt. Je lichaam schiet door de stress in een vlucht, vecht, vries reflex en die is nu niet helpend. Door kunstmatig wat afstand te nemen en met jezelf te overleggen, kun je voorkomen dat je acties onderneemt waarvan je later spijt krijgt.
  2. Kies ieder(!) één of twee vrienden uit, waarmee je de situatie open en eerlijk kunt en durft te bespreken. Bij voorkeur zijn dit vrienden die jullie beiden een warm hart toedragen, zodat hun reactie en adviezen gebalanceerd zijn. Echt: je hebt niets aan iemand die helemaal meegaat in jouw verhaal! Een partner die is vreemdgegaan heeft veel uit te leggen, maar dan helpt het niet als deze al is opgeknoopt aan de hoogste boom. Daarom is het niet handig om familieleden te informeren, dan gaat namelijk al snel je gezin van herkomst ‘mee-resoneren’ in je emoties en gevoelens. En dat is nu niet helpend.
  3. Waarschijnlijk moet het praktische leven van alledag ook doorgang vinden: kinderen, werk, mantelzorg. Zorg dat je beiden de ruimte en energie behoudt om dat invulling te geven. Om dat te bereiken is het belangrijk om af te spreken wanneer je wel met elkaar in gesprek gaat, want er moet gesproken worden! Alleen wil je niet dat je met elkaar in een emotionele discussie belandt, vlak voordat er iets moet gebeuren wat ook belangrijk is.
  4. Bestel allebei het boek ‘Liefde in Verhouding’ van Esther Perel en lees het. Beter is momenteel niet beschikbaar: leesbaar, modern, to the point en ontzettend helend.
  5. Overweeg hulp te zoeken bij een relatietherapeut. Wat namelijk ontzettend belangrijk is, is dat zo snel mogelijk de juiste gesprekken worden gevoerd en de goede vragen worden gesteld. Te vaak zie ik in de praktijk stellen die al zijn vastgelopen in de ‘detective modus’, waarin de ‘bedrogen partner’ is gaan graven in de geschiedenis van de smartphone, in bankafschriften, in het navigatiesysteem in de auto en soms zelfs mensen (of hotels!) is gaan nabellen om alle feitjes boven tafel te krijgen, zodat de geschiedenis heel precies kan worden herschreven.
  6. Echt: probeer niet de chat-geschiedenis terug te lezen van je partner met die ander, want het is ‘een dood in duizend sneden’, zoals wederom Esther Perel zo mooi verwoordt. En alles wat je leest, wat je ziet, wat je terughaalt, kun je niet meer vergeten en wordt onderdeel van deze zwarte episode. Als je een opening zoekt om met elkaar verder te gaan is alles wat je te weten komt aan een teveel aan feiten eerder stopverf die dichtsmeert. Het gaat er uiteindelijk echt niet om ‘wat er allemaal precies is gebeurd’. Waar het zo snel mogelijk over moet gaan is ‘wat maakte dat het kon gebeuren en wat betekent het voor onze relatie naar de toekomst? ’

Want nu komt de kernzin van deze blog: Een affaire is vrijwel nooit een daad vanuit een verkeerde intentie van een slecht mens. Affaires komen ook voor in harmonieuze en best heel goede relaties! In Liefde in Verhouding zegt Esther Perel (ongeveer): ‘een affaire is vaak niet het draaien van de rug naar de partner, maar het wegdraaien van een stuk van wie je bent geworden, of beter nog: een verlangen naar een versie van jezelf waarin je je gelukkiger voelde’.

Dankzij het werk van Perel hebben we als relatietherapeuten veel meer zicht gekregen op de dynamiek van de relatie en de affaires die eruit ontstaan. En daardoor zie ik in mijn praktijk veel stellen die een affaire, hoe pijnlijk en verdrietig ook, weten om te zetten naar een betere relatie, naar een contract 2.0. Want het oude contract, dat heeft uiteindelijk niet gewerkt.

Ik gun iedereen die het meemaakt de dieper liggende verbinding en het doorzettingsvermogen om een doorstart te maken. Het zal niet de eerste keer zijn dat ik hoor zeggen: ‘het uitkomen van de affaire van mijn partner is het beste wat ons heeft kunnen overkomen, we zijn gelukkiger dan ooit’.

Willen jij en je partner hier met mij over praten? Contact me en we maken een afspraak!

Persoonlijke coaching oftewel Relatietherapie in je eentje

Het was zonder meer balen: afgelopen jaar had ik een cursusweek te geven in Frankrijk met de titel ‘Haar gelukkiger maken’. Corona gooide natuurlijk roet in het eten, maar de eerlijkheid gebied te zeggen: het liep niet echt storm. En dat verwonderde, want de eerste reacties waren heel positief! Enthousiaste reacties van vrouwen in mijn LinkedIn tijdlijn en op Facebook: ‘dat het echt iets voor hun man was, die cursus’. Ze gingen het aankaarten…

En toen werd het stil. Bij navraag bleek: geen van de dames had jullie, heren, weten te overtuigen. Het was te spannend, te kwetsbaar of misschien ook gewoon geen goed idee, zo’n hele week mijmeren met andere mannen.

Dames, goed nieuws: mannen in het algemeen en misschien ook wel die van jullie in het bijzonder, zijn wel degelijk bezig. Want ik zie een toename van mannen die zelfstandig hulp zoeken om hun relatie te verbeteren. En die mannen zijn helden! Gewoon, omdat ze inzien dat ze veel sleutels in eigen hand hebben.

Als jij het opnieuw mocht doen…?

Ik richt me even tot de heren, maar dames zijn van harte uitgenodigd om mee te lezen.

Beste man, echtgenoot, vriend, partner: is dit je wel eens overkomen?
Jullie zitten gezellig samen, ergens buiten gehoorsafstand van de rest van de wereld. En uit het niets overvalt zij je met de volgende vraag:
‘Schat, als je weer jong was en nog vrijgezel en je zou mij op een feestje tegenkomen, zou je me dan proberen te versieren?’ Je kijkt dan wellicht glazig de ruimte in en vraagt je oprecht even af: ben ik inderdaad gelukkig? En kun je zo nog twintig jaar met elkaar verder? Je herpakt je:

‘Schat, natuurlijk zou ik als een malle achter je aan gaan!’ Je houdt je adem even in, een zweem van twijfel was wellicht hoorbaar.

‘Wat heerlijk om te horen, liefste. Ik zou ook weer als een blok voor je zijn gevallen’.
Je ademt opgelucht uit. Jullie kunnen zorgeloos door.

Het eerlijke antwoord op deze vraag is voor sommige en misschien wel veel mannen: ‘nou schat, ik word me hier een potje overvallen door twijfel….’ Want laten we eerlijk zijn: je huidige relatie, die ken je wel zo’n beetje. Daar komen weinig spannende verrassingen meer uit voort. En je denkt bij jezelf: alle goede dingen die krijg ik in een volgende relatie ook wel weer voor elkaar. En de dingen die minder prettig zijn, die kun je dan natuurlijk proberen te voorkomen.

En tegelijkertijd ben je na twintig jaar relatie ook wel zover, dat je weet dat iedere relatie zijn eigen dynamiek krijgt, met eigen gedoe. En omdat jij erin zit, wordt het doorgaans ook voor een groot deel weer hetzelfde gedoe, omdat het ‘jouw’ gedoe is. En je zou graag iets veranderen, maar je weet niet hoe.

Red je relatie, ken jezelf

Het is echt zo: om beweging in je relatie te krijgen, moet je zelf willen veranderen. Want als je doet wat je deed, dan hou je wat je hebt. Herhaling van patronen (overigens vaak als gevolg van eigen onverwerkte pijn uit je jeugd) ligt op de loer in iedere relatie. Misschien herken je zelf dit wel: de kritiek die je van je huidige partner krijgt, lijkt sterk op de kritiek die je van eerdere partners kreeg Tenzij je het oneindige geluk hebt om nog bij je high-school lover te zijn.

Je eigen ‘nare kantjes’ heb je misschien ook wel gespiegeld gekregen door vrienden of familieleden die de heldenmoed hadden om je eerlijk feedback te geven. Zo ken ik persoonlijk bijvoorbeeld heel goed de kritiek dat ‘je bij mij erg op je tenen moet lopen, alsof je steeds onder het vergrootglas ligt.’ Ik heb in de loop van de jaren geaccepteerd dat ik een ontzettend kritische lastpak kan zijn. En dat ik ook in een aantal opzichten niet erg vergevingsgezind ben. Aan sommige kleine dingen van mijn partner blijf ik me hardnekkig storen. En als ik er te lang niets van zeg, ga ik van binnen ‘stapelen’. En dan komt het op een onbewaakt moment toch naar buiten, vrij hevig. Mijn vrouw wordt daar dan weer moe van. We worstelen en we werken eraan.

Wat bij mij onder die opgekropte frustratie ligt, is dat ik het gevoel heb dat ik er niet echt toe doe. Iedere keer dat er geen rekening met mijn wensen of verlangens op gevoelige punten wordt gehouden, voel ik me verlaten en eenzaam. En dat gevoel borrelt ook gewoon op als mijn vrouw weer een dop niet goed op een fles draait waardoor de sinas de groentelade in sijpelt. Dan zit ik in stilte wrokkig te wezen, terwijl zij van niets weet en mij het beste gunt.

Relatietherapie in je eentje

Heb jij ook van die terugkerende dingen in je relatie, waar je iets aan wil veranderen?
Zijn er ergernissen en frustraties, die je niet nog twintig of dertig jaar gaat trekken?
Zijn er patronen ingesleten, die maken dat je langzaam van een acht naar een zes bent gezakt, en dat een onvoldoende dichtbij is?
En zie je tegelijkertijd dat zij eigenlijk hartstikke leuk is, maar nu even niet altijd?

Durf dan eenzijdig aan je relatie te gaan werken! Kom eens langs en we praten over jouw gedoe en gehannes. Over het ‘zeuren’ van haar of het korte lontje van jou. Of misschien het gebrek aan seks of gewoon genegenheid. Het kiften, de verwijten. De stiltes, de spanning. De rol van je schoonmoeder of haar beste toxische vriendin.

Zij komt er niets van te weten! En andere mannen ook niet, want we praten individueel.

Maar je vrouw, vriendin, echtgenote, partner zal wel merken dat er iets verandert. Omdat jij andere dingen doet, ontstaat een andere dynamiek. We gaan samen proberen het plezier, de lichtheid, de flonkering terug te brengen in je relatie.

Want echt: Een leukere relatie, begint bij jezelf. Beloofd.

HR managers: denk bij burn-out eens aan relatietherapie

Zijn wenkbrauwen staan gekanteld in een diep serieuze frons: ‘Het lukt mij niet om nee te zeggen als collega’s een beroep op mij doen. Kreeg ik er vorig jaar ook nog eens de taken van een vertrekkende collega bij én vervolgens belandden we in een reorganisatie, waarin ik een nieuwe manager kreeg, waarmee het totaal niet klikte.’ Ik trek mijn meest empathische gezicht. ‘Johan, sorry voor deze zijstap maar wat ik me afvroeg: zou jij eens naar mijn mail account kunnen kijken zo meteen, er is iets mee en jij lost dat vast zo op.’ ‘Tuurlijk, wat is er dan?’ Ik kijk hem vrolijk ironisch aan. ‘Shit, daar doe ik het weer’, zucht hij. ‘Dat dus.’

Ik wandel met Johan. In mijn provocatieve associatieve hersenkwab komt een brave lakei voorbij, gehaast op zijn hakjes, pruik scheef op het hoofd. Een dienstbare pleaser met een groot hart. Hij is een dertiger met een permanente rimpel tussen zijn ogen. Zijn bleke gezicht, lichte trilling in de handen: alles verraadt dat hij niet lekker gaat. Vanwege een burn-out is hij thuis komen te zitten en heeft hij als onderdeel van een re-integratietraject een coach gezocht die zijn assertiviteit mag vergroten. Hij moet NEE leren zeggen, daar komt het op hoofdlijnen op neer. Althans, dat is de indruk van de manager. Iets op mijn website suggereert dat je bij mij heel goed ‘nee’ kunt leren zeggen. En zo kwam hij bij mij in de praktijk.

En hoe is het verder thuis?

‘En hoe is het thuis?’, vraag ik. ‘Wat zegt je vrouw over de hele situatie?
We kijken elkaar aan. ‘Ik geloof niet dat ik het daarover wil hebben’, zegt Johan.

Nou het lijkt mij dus een goed idee om het daar dan wel over te hebben. Als provocatief coach lijd je aan een permanente rood-groen kleurenblindheid. Zet de cliënt het stoplicht op rood, dan zien we groen en gaan door op de ingeslagen weg. Dat helpt meer dan je mee laten voeren over de gebaande paden van cliënt. Daar heerst veilige vertrouwdheid en gebeurt niets. In ieder geval niets wat helpt.

‘Hebben jullie het nog een beetje leuk samen?’
‘Ach wat moet ik erover zeggen. Hoe het tussen ons is, heeft niet zoveel met mijn werk te maken. Het werk is erbij gekomen, maar tussen ons is het al langer niet goed.’

We praten over zijn huwelijk. Drie jaar geleden kregen ze een tweede. Na de eerste bevalling twee jaar daarvoor, had zijn vrouw een tijdje last van somberheid, een lichte post natale depressie wellicht. Bij de tweede was sprake geweest van bekkenbodem problemen, met als gevolg dat ze de baby bijna een jaar niet zelf had kunnen oppakken uit de wieg. En de aandacht die de eerste vroeg was haar soms teveel geworden. Ze was na de tweede niet meer aan het werk gegaan. Na een lange ziekmelding had ze besloten een andere weg te gaan zoeken. Maar nog niet gevonden. ‘Het is lastig thuis. Niet gezellig vaak. We doen er alles aan om de kinderen niets te laten merken, maar tussen ons is er weinig plezier meer.’
‘En hoe staat het met het geroezemoes in de slaapkamer?’ Vraag ik tegen beter weten in.
‘Wat denk je zelf?’

Blinde vlek in Burn-Out land

In totaal heb ik Johan 6 keer gezien. We hebben gewerkt aan zijn assertiviteit thuis. Hoe hij daar een echte steun kan zijn, ook als zij even weinig te bieden heeft. En hoe hij zijn eigen batterij kan opladen. We hebben dingen bedacht en geprobeerd die thuis beweging zouden kunnen creëren, het gesprek op gang zouden kunnen brengen. Hij is niet de therapeut geworden van zijn vrouw, maar wel weer een gesprekspartner waar ze zich veilig bij voelt. En daardoor hij bij haar. Richting haar familie zijn enkele dingen in gang gezet en hij heeft een gesprek met zijn adoptievader gehad. Puzzelstukjes zijn op hun plaats gelegd. Er is weer draagkracht ontstaan. Twee pijlers die samen de relatie-brug weer kunnen dragen. Of er gevreeën is vermeldt het verhaal niet, maar het zou zomaar kunnen.

En op het werk? Ik heb er een Krauthammer credo ingegooid: ‘Wat is jouw voorstel?’ Op zijn computer hangt de gele post-it, waarmee hij heeft geleerd NEE te zeggen, zonder NEE te hoeven zeggen. Met die ene vraag delegeert hij makkelijker en houdt hij zijn bureau schoon. Omdat het beter met hem gaat. Omdat het thuis beter gaat.

Daarom mijn boodschap aan HR-managers en directeuren: durf vaker een coach voor te stellen, die óók de relatie meeneemt in de sessies met de burn-out of bore-out collega. Want een thuisfront waar je kracht uit put, is het halve werk.

Meer plezier in je relatie krijgen?

Lieve, leuke, vrolijke vrouwen van Nederland! Hoe krijg je meer plezier in je relatie. Goed nieuws: het is écht mogelijk: je relatie leuker maken, waarbij hij nu eens het meeste werk verzet.

Hij heeft het in huis, daar vertrouwen jij en ik toch op? En tijdens de Mannenweek slash ReBoot-Camp slash Haar-Gelukkiger-Maken-cursus midden in Frankrijk zal ik die talenten naar de oppervlakte helpen komen. Het is een week voor hem alleen, jij blijft thuis en wacht af tot hij thuiskomt: mannelijk, charmant, communicatiever en attenter op de momenten die ertoe doen.

Jouw situatie

Droom jij er ook wel eens van om jouw man/vriend te veranderen in die leukerd waar je vriendinnen je om zullen benijden? Ik weet het: jij hebt alles al geprobeerd. En sommige dingen gingen best een tijdje goed. Maar het blijft hard werken om hem binnen de grenzen van het ‘aanvaardbare’ en ‘houdbare’ te krijgen en daarna te houden.

En omdat het niet leuk is om altijd de schooljuf en politie-agent uit te houden, is het een goed idee om hem deze zomer te verwennen met een Cursus-Mannen-Werkweek en door mij onderhanden te laten nemen.

Wat kan ik je bieden?

Mijn cursusweek ‘Haar Gelukkiger Maken’ vindt deze zomer plaats op een prachtplek midden in Frankrijk. Met een groep van maximaal tien mannen ga ik aan de slag. Mijn streven: hij komt als herboren terug. Leuke en mannelijke eigenschappen nog altijd intact en verrijkt met onderdelen die voor de week als ‘verbeterpunten’ aangemerkt zouden zijn.

Geen doetje, geen weekdier, nee een echte man, maar wel één die een stuk handiger, charmanter en leuker is, dan degene die je instuurde.

Wat gaat er aan hem veranderen:

Na de cursus zal hij jou veel beter horen doordat hij anders en beter leert luisteren. Niet als kunstje, maar vaardig en openend naar nieuwe dimensies.
Na de cursus zal hij investeren in de relatie, door bewust tijd te maken, waarin hij echt aandacht voor jou heeft.
Hij gaat je leren verrassen met kleine attenties, bewegingen, handelingen waarvan je niet wist dat hij het in zich had.
Hij komt terug als mannelijke man die beter weet wat jij als vrouwelijke vrouw van hem nodig hebt, waarnaar je verlangt en hoe hij jouw bijzondere en specifieke wensen en verlangens op tafel kan krijgen.

Wat ga jij na de cursus zoal meemaken met die 2.0 versie van jouw vent?

Voorbeeld 1: Doorbroken communicatiepatronen

Oude situatie:
Jij: ‘Schat, ik wil graag dat er iets verandert in jouw X/Y/Z gedrag’
Hij: ‘Oké, prima’.
Jij: ‘Oké? Wat ga je eraan doen dan?’
Hij: ‘Waaraan schat?’ (kijkt op van zijn telefoon)

Nieuwe situatie:
Jij: ‘Schat, ik ben het nu echt spuugzat dat je zo vaak X/Y/Z’ (Je had het immers al vaker aangekaart en toen had hij geen luisterend oor)
Hij: (kijkt op van het to-do lijstje dat hij voor zichzelf maakt) ‘Jeetje schat, ik schrik ervan dat ik het zo hoog heb laten oplopen, ik was me daarvan duidelijk niet bewust en dat spijt me. Ja natuurlijk moeten we het daar over hebben, vind je het goed dat ik heel even mijn to-do lijstje afmaak en dat we over een kwartier samen bij een kop thee even verder praten? Had jij nog zaken voor op mijn lijstje?’

Voorbeeld 2: Attente man verdringt lompe zak

bed openslaanOude situatie:
Andermaal raap je geïrriteerd het vuile wasgoed aan zijn kant van het bed op en slaat zijn dekbed open zodat frisse lucht erbij kan. Beneden hoor je dankzij de opengelaten WC-deur zijn krachtige straal in de toiletpot, vrolijke babbelend laat hij weten vanavond niet op tijd bij jouw ouders te kunnen zijn bij het kerstdiner, vanwege een kerstborrel die hij vergeten was te communiceren.

Nieuwe situatie:
Jij: ‘Schat, ik wist natuurlijk dankzij onze gezamenlijke gezinsagenda van de kerstborrel op je werk vanmiddag, dus ik heb mijn moeder gezegd dat we later komen en pas kunnen eten rond een uur of acht.’
Hij: (terwijl hij het bed openslaat aan beide kanten) ’Wat lief schat! Dat geeft me iets meer tijd, maar ik denk dat ik zeven uur echt wel haal. Ik zal je moeder zo nog even bellen en haar dat laten weten’ (hij loopt naar de wasmand met zijn spullen)
Jij: ‘Dat hoeft niet schat, ik vind het prima dat we wat later heengaan. Dat geeft mij ook wat extra tijd bovendien heb ik mijn moeder deze week al uitgebreid gesproken.’
Hij: (je hoort de WC deur opengaan en het geluid van een stromende kraan: je man wast zijn handen’) Sorry schat, ik hoorde niet wat je zei door de dichte WC-deur’

Voorbeeld 3: Echt samen naar een feestje

Oude situatie:
Hij loopt drie meter voor je de feestruimte in en in een rechte streep naar de bar. Hij wenkt van afstand met zijn handen en maakt een beweging die lijkt op het openen van een biertap en daarna het walsen van witte wijn in een glas. Je beseft dat hij een drankje voor je bestelt en je maakt het wijn-gebaar. Hij komt terug met rode wijn, terwijl je trek had in witte.
Hij: ‘Hé Peter, jij hier? Is Manon er ook?
Hij drukt het wijnglas in je handen en loopt met Peter mee naar het buffet. Even later zie je hem op de dansvloer met Manon. Hij maakt zijn vintage jaren ’80 danspasjes en zijn gezicht is verwrongen in een grimas die toewijding en vervoering verraadt. Als hij ziet dat je kijkt, knipoogt hij naar je. Na afloop kan hij niet ophouden over hoe leuk het feest was.
‘Met wie heb jij gepraat?’, vraagt hij nog. Hij kijkt op zijn telefoon, het scherm licht op: je ziet het direct: een appje van Manon met een bijna ongepaste emoji.

Nieuwe situatie relatie

Nieuwe situatie:
In de garderobe helpt hij je uit je jas. Hij wacht terwijl jij je make-up nog een laatste touch geeft. Samen betreden jullie de feestzaal, je voelt zijn hand in je rug. Niet sturend of duwend, maar hij draagt je verticaal op handen.
Hij: ‘Peter, wat leuk dat je er bent! Ken je mijn vrouw nog? Wij lopen samen even een rondje langs de gasten, maar het lijkt me leuk om je straks even te spreken.
Samen lopen jullie naar de bar. Hij bestelt de Prosecco met een scheutje framboise waarmee jij altijd zo prettig in de stemming komt. Zelf neemt hij een glas rood. Jullie bewegen richting de gastvrouw en haar partner. De attentie die hij voor het stel heeft gekocht mag op de cadeautafel. Daar komen jullie Peter en Manon weer tegen.
Hij: ‘Manon, wat leuk, jij ook hier! Mag ik je voorstellen aan mijn grote liefde?
Peter en jouw man lopen naar het buffet. Je raakt in een aardig gesprek met Manon.
Hij komt terug met een bordje met een paar kleine favoriete hapjes van jou die hij aan jou en Manon aanbiedt.
Jij: Heerlijk schat, zullen we zo even dansen?
Manon: Mag ik daarna ook nog even een keer? Ik wil nog een keer die geinige jaren ’80 pasjes van hem zien.
Vele uren later zitten jullie uitgedanst en vrolijk in de taxi naar huis. Jullie hebben los van elkaar leuke momenten gehad en dat afgewisseld met momenten samen: op de dansvloer, aan de bar, in gesprek met mensen.
Jij: ‘Leuk type die Manon.’
Hij: ‘Ik heb er geen avondje ruzie voor met je over, liefste.’

Het is inderdaad bijna niet te geloven

Wie ben ik Qruun Schram - PreauIk weet het: het klinkt te mooi om waar te zijn.
En inderdaad: als het jou niet is gelukt, waarom zou het mij dan wel lukken?
Om de volgende redenen (let op de mannelijke ‘Ik-jes’, daar doet die van jou het goed op!)
• Ik geef nu een aantal jaren relatietherapie, dus ik weet dingen
• Ik ben een man met alleen maar broers en bijna alleen maar mannelijke vrienden: ik spreek mannentaal
• Ik ben mijn leven lang schaamteloos nieuwsgierig geweest naar jullie, vrouwen. Door schade en schande, studie en reflectie, praktijk-ervaring en theoretische onderbouwing heb ik nu de toolkit klaar staan om jouw man te repareren, fixen, rebooten en te updaten.
• Ik heb me bekwaamd in de vaardigheden van de Provocatieve Coaching. Dat betekent niet alleen dat het ook voor mij een leuke week moet worden, maar ook dat ik geen zoete broodjes bak en vaart maak. Geen hummen, maar scrummen.

Is jouw vent toe aan een betere versie van zichzelf voor jou?

Geef hem dan hier op, of neem contact met mij op voor meer informatie!

Transactionele Analyse en Provocatieve Relatietherapie

Als provocatief coach is iedere vervolg opleiding een extra groot feest. Zo heb ik de afgelopen maanden de opleiding Transactionele Analyse bij Phoenix opleidingen gevolgd. Phoenix is een gerenommeerd instituut van onbesproken kwaliteit, dus wat je daar leert, daar kun je wat mee. En dat geldt zeker voor de opleiding Transactionele Analyse. En extra leuk is het om de toepassing van Transactionele Analyse (TA) uit te werken op de manier van de Provocatieve Coach. Het mensbeeld van beide benaderingswijzen komt overeen: Mensen zijn oké én in staat tot nadenken én mensen bepalen hun eigen lot door besluiten over zichzelf, de ander en de wereld. En die besluiten kunnen herzien worden, oftewel: het is mogelijk te groeien en te leren.

Help! Mijn man is vooral een extra kind

Menig vrouw zal het gevoel herkennen: je meende te trouwen met een vent, maar eenmaal in de relatie wordt hij bij ieder beetje kritiek of tegenslag op slag een opstandige puber. En niet alleen dat: hij laat zijn wasgoed slingeren, laat deuren open- en de WC bril omhoog staan en peutert als hij zich onbespied waant in zijn neus of erger. Zo’n man roept in iedere vrouw toch een schooljuf op? Dus als vrouw moet je wel corrigeren en heropvoeden. Daarmee kom je van de weeromstuit in een stil conflict met je schoonmoeder, die voordat je het in de gaten hebt een heimelijk verbondje sluit met haar zoon: zij zullen samen die schooljuf wel even overspannen maken. Zij strijdt dag in dag uit de kwaliteit van het gezinsleven te verbeteren. Dus stuurt zij haar man de hele dag bij: hij kan best wat aanwijzingen gebruiken! Hij gaat in verzet! Waarom veranderen? Ze wist toch hoe hij was? Ze werd toch verliefd op deze vrolijke snuiter? Ze hadden het toch altijd prima samen toen zij nog niet constant overal kritiek op had?

En zo kan het gebeuren dat een stel in relatietherapie belandt: Zij klaagt erover dat hij zijn verantwoordelijkheden niet neemt en haar niet steunt. En hij ervaart kille afwijzing en een ongezellige sfeer en van vrijen komt het ook al niet al te vaak meer.

De TA helpt de diagnose te stellen

Neem mij de sterke vereenvoudiging even niet kwalijk, waarde TA kenners, het gaat hier om een korte prikkelende schets van een veelvoorkomend patroon..

Binnen TA worden drie zogenaamde ego-toestanden onderscheiden, die iedere volwassene (als het goed is) voorhanden heeft in het dagelijks leven. Deze ego-toestanden noemt de TA respectievelijk Ouder, Volwassene en Kind. Let op de hoofdletters: het gaat om de egotoestand en niet om een kwalificatie. ‘Mijn man lijkt wel een kind’ is dus een heel andere zin dan ‘mijn man reageert vanuit het Kind’.

Stellen die in relatietherapie komen met de geschetste probleemsituatie presenteren zich op de bank al vaak als de juf en het kind. Ik herinner mij een stel vanonder de rook van Rotterdam. Halverwege de dertig, een zoontje van drie. Zij heeft een kinderwens voor een tweede, maar ze twijfelt of haar man eigenlijk wel geschikt vader-materiaal is. Als hij het al in zich heeft, heeft hij er nog maar bitter weinig van laten zien.

Zij kijkt mij verontwaardigd aan en checkt of haar wensen en verwachtingen nu echt zo buitensporig zijn. Hij kan toch best zijn troep beter opruimen, attenter en galanter naar haar zijn, eens uit zijn stoel komen bij verjaardagsvisite, wat meer tijd met de kinderen doorbrengen in plaats van op zijn scherm te turen of met vrienden op stap te gaan?

Terwijl zij het beeld schetst kijkt hij mij lachend aan

Af en toe verbergt hij zijn lach achter een kussen, als het in schateren overgaat, valt hij zijwaarts in de kussens. Haar ogen rollen, met haar hand wijst ze naar hem en zegt alleen maar: ‘dit dus’.

Nu komt de TA van pas: het is duidelijk dat zij als (her-)opvoeder opereert vanuit de ‘Kritische Ouder’ positie. Voor haar zijn haar wensen ‘logisch en normatief juist’, zo heeft ze het geleerd van haar moeder, gelezen in de bladen en oma had ook enkele wijze credo’s waarmee zij het leven te lijf gaat. Door zoveel als vanzelfsprekend gepresenteerde wijsheid krimpt hij een beetje in elkaar. Zijn moeder ruimde altijd zijn rommel op en inderdaad vergeet hij wel eens een deur, WC bril en blijven de klusjes even liggen omdat Wimbledon, het WK, Max en de Olympische Spelen nu eenmaal ook aandacht vragen. Hij doet echt wel zijn best en zeker als zij echt boos wordt, dan komt hij mokkend in actie. De TA ziet het Aangepaste Kind en soms het Rebelse Kind als ego-toestand van deze man. En dit wordt bij zo’n stel een patroon: zij de juf, hij de kleuter. En leuk wordt het nog maar zelden.

Provocatieve TA toepassingen: de coach wordt vrolijk

In zijn uitmuntende boek ‘Horken en Heksen’ beschrijft Jeffrey Wijnberg oneindig veel vrolijke situaties waarin deze juf-kind dynamiek een rol lijkt te spelen. Zijn advies aan de man is duidelijk: Luister gewoon naar haar! Ze heeft het beste met jou en het gezin voor en ze heeft waarschijnlijk gelijk want er is over nagedacht. Maar veel mannen zijn hardleers. Dus zit de sleutel in het effectiever maken van de juf.

Transactionele Analyse en de Provocatief Coach

Q: ‘Maar juf je al wel genoeg? Ik zie hier een ondeugend kereltje, wat achter je rug om streken blijft uithalen’
Zij: Nou, niet dus, als jij dat zo zegt.
Q: ‘heeft hij al een naughty chair, waarop je hem kunt zetten als hij het weer echt te bont heeft gemaakt?
Zij: Nee, hij blijft gewoon voor de TV zitten
Q: Dat klinkt als een beloning voor slecht gedrag. Mijn vrouw trekt de WiFi los als ze haar zin niet krijgt en ik kan verzekeren: dan gebeuren er dingen.
Zij: Dan wordt hij heel boos.
Q: Dat mag ik hopen! En dan gaat hij op zijn buikje liggen krijsen en slaat hij met zijn vuisten op de grond?
Zij: Zoiets, hij zegt in ieder geval urenlang niets meer.
Q: Kijk! Daar hebben we resultaat, hij reageert tenminste. Dat is het goede moment om hem bij zijn oortje te pakken en naar boven te geleiden. En strafregels schrijven achter zijn bureau op de slaapkamer. Honderd keer: ‘ik mag de juf niet meer pesten’. En hij mag pas naar beneden komen als de regels zijn geschreven.
Zij: Gaat dat werken?
Q: Dat is te hopen. Anders kun je ook de ezelsoren aanpak gebruiken: je maakt een papieren kroon met twee ezelsoren en zet die op zijn hoofd. En een bordje op zijn buik: ‘ik ben stout geweest’.
Zij: Haha, maar zo handig ben ik helemaal niet!
Q: Dan is dat een volgend klusje op de lijst van je man. En plaats het maar bovenaan, want het is topprioriteit.
Zij: Oké, en wat kan ik nog meer doen?
Q: Nou in ieder geval geen snoepjes meer en ook geen knuffels.
Hij: Dat is niet echt een straf, want die knuffels krijg ik nu ook al niet.
Zij: En die verdien je ook niet, zoals je hoort.
Q: En die zou hij wel verdienen met goed gedrag?
Zij: (voorzichtig) Nou, uhm, ja dat zou dan wel logisch zijn natuurlijk.
Hij: Daar houd ik je aan!
Q: Als een juf iets belooft, dan maakt ze het ook waar.
Hij: Wat was het lijstje dingen ook alweer waaraan ik moest werken?

En zo lost het stel alle problemen zelf met elkaar op. Transactionele Analyse en Provocatieve Coaching: ze vormen een gelukkig huwelijk.