Qruun Schram Relatiecoach

Meer over Emotionally Focussed Therapy

Ik geef jullie graag meer inzicht in de verschillende vormen van relatietherapie en coaching die je zoal tegenkomt. Doel is om jullie te helpen een keus te maken, die het best bij jullie past. Hieronder bespreek ik kort Emotionally Focussed Therapy. Elders op de site vind je meer info over Transactionele Analyse (link>0722) en Systemisch Werken (link>0733) binnen Relatietherapie.
Mijn streven hier is niet om compleet of perfect te zijn, maar om jullie te helpen overzicht te krijgen. Samen lezen over de verschillende vormen van therapie en hierover in gesprek gaan, helpt veel koppels al om eerste stapjes te zetten. Want laten we eerlijk zijn: als je er met elkaar over praat en je voelt bij elkaar de motivatie en wens om te herstellen, dan kan er zomaar iets moois ontstaan.

Emotionally Focused Therapie oftewel EFT

EFT gaat uit van de hechtingstheorie van John Bowlby. Uitgangspunt is dat wij gezonder worden door veilig contacten met belangrijke personen in onze omgeving. Bindingsangst en verlatingsangst zijn basisbegrippen binnen de EFT. Verstoring in onze relaties heeft de wortels in onze diepste angst om verlaten te worden. Wanneer we ervaren dat onze emotionele behoeften niet vervuld worden, vervallen we in gedrag om dit op te lossen. Het zoeken naar die erkenning en aandacht kan vormen aannemen die veel druk zetten op de relatie. Boosheid, verwijten, jaloezie, negeren, aantrekken en afstoten: partners hebben soms een heel arsenaal aan gedrag om elkaars aandacht te krijgen. Het lastige is dat we in het zoeken naar verbinding, erkenning en liefde dus zomaar gedrag kunnen vertonen, wat voor onze partner nou niet echt uitnodigend werkt. In EFT ga je met de therapeut op zoek naar de emoties onder het gedrag: wat is de precieze pijn? welke emotie zit er onder verdriet en boosheid? welk verlangen wordt geuit als een verwijt?

EFT gaat uit van Onzekerheid als belangrijkste basis onder deze (negatieve) gedragingen. Onzekerheid of we er echt mogen zijn, of we goed genoeg zijn, of we liefgehad mogen worden. De vraag of we ertoe doen, of we gehoord mogen worden, of we gezien worden.
Vanuit die diepe onzekerheid proberen we steeds de bevestiging te vinden dat onze partner echt van ons houdt, dat we de belangrijkste persoon in het leven zijn van de ander, dat de ander volledig aan ons toegewijd is, dat we de ander volledig kunnen vertrouwen en dat hij/zij ons nimmer zal verraden.

Wat je leert bij EFT

EFT leert partners om elkaars kwetsbaarheid en angst op het vlak van contact en verbinding beter te begrijpen. En vanuit dit begrip op een liefdevolle, verbindende manier te communiceren. Je leert om je echte onderliggende emoties te voelen en benoemen, je weer kwetsbaar open te stellen voor de ander. Samen ga je leren om verbindend te communiceren, om dingen op een manier te zeggen dat je in contact blijft met elkaar.

De aanpak van de therapeut is doorgaans ‘Rodgeriaans’. Middels vragen en luisteren leidt de therapeut jullie de diepte in. Duidelijk wordt welke patronen jullie samen volgen in de gesprekken en ruzies. Waar jullie angsten zitten welke woorden daarbij horen en hoe jullie op elkaars angsten en reacties reageren. Door steeds meer inzicht te krijgen in jezelf en de ander en de dynamiek binnen jullie relatie, kan het contact hersteld worden en verbinding worden hervonden.

Houd me Vast (Sue Johnson): de Zeven gesprekken voor een hechtere relatie

Een bekend boek over EFT is ‘Houd me vast’ van Sue Johnson. In dit boek worden de communicatiepatronen tussen partners ontrafeld. Sue Johnson spreekt over de Duivelse Dialogen met namen als Zoek de Boef, de Protest Polka en Verstijf en Vlucht. EFT is bewezen effectief en er zijn veel gecertificeerde therapeuten te vinden die zich volledig in EFT hebben gespecialiseerd.

Sommige stellen ervaren EFT als te methodisch, protocollair en schools. Het voelt dan als een cursus, waarin de spontaniteit ontbreekt en waarin te weinig wordt gewerkt aan het ‘hier en nu’. De methode wordt dan te leidend ervaren, terwijl partners liever hun actuele situatie en -problematiek als uitgangspunt voor de sessie zouden willen nemen.

EFT binnen mijn praktijk

Ik ben niet opgeleid in EFT. Toch neem ik graag EFT-elementen mee in mijn benadering, simpelweg omdat ze werken, zachte taal geven aan problemen die stellen ervaren en het thema van de hechtingsstijlen op tafel brengen. Ik vind bovendien een aantal typische EFT-opdrachten erg nuttig om mee te geven voor thuis. EFT is niet mijn basisaanpak, dat is Provocatieve Relatietherapie.

Sologamie: een hype? of een nieuwe relatievorm!

Aan het eind van de lente stierf een vriend. Hij was single. Of was het alleengaand? Poly-amoureus had ik hem wel eens horen zeggen. Ik mis zijn stem en zeker omdat ik vandaag een artikel lees, dat ik juist met hem had willen bespreken. In de Psychologie: ‘Single zoekt niemand’, heet het, geschreven door Roanne van Voorst – Antropoloog van de toekomst, aldus LinkedIn. Met hem had ik willen brainstormen over het beste Nederlandse woord voor de Happy Single, de Alleengaande, de Sologaam, de Self-partnered, de Poly-amoureuze FWB, alhoewel dat laatste anders dan de anderen een actief seksleven impliceert.

Bestaat de Happy Single alleen maar Virtueel?

Gelukkiger zijn zonder relatie, dat vinden we maar lastig te geloven in ons aangeharkte land. Mijn generatie is nog van ‘het gezin als de hoeksteen’. wij citeren kwistig onderzoek waaruit blijkt dat je gezonder blijft en dus ouder wordt, als je een relatie hebt. Desnoods neem je een hond: er moet wat te aaien zijn. Maar klopt dit beeld wel?

Mijn vriend had twee huwelijken achter de rug. Goed contact met beide exen, in totaal vier geweldige kinderen en een cosy appartement in het centrum van mijn dorp. Een gevarieerd ZZP-bestaan na een tamelijk succesvolle carrière in farma combineerde hij met veel schrijven, zittend op een terras of aan zijn favoriete tafeltje binnen. Als we zaten, dwong hij tot luisteren, hij zat boordevol verhalen en inzichten, waarin ik vrijelijk mocht grabbelen en rondwaren. Hij maakt op mij altijd een opgeruimde en gelukkige indruk, afgezien van de slopende ziekte die hij niet altijd van tafel kon houden.

‘Hij was wel vaak eenzaam’, zo wist iemand mij met zekerheid te vertellen. Meewarige blik, ze had hem niet kunnen helpen.
Tja.
Hij liep wel eens alleen door het dorp, blik naar binnen gericht. In gedachten zeker, maar eenzaam?
‘Is dat niet gewoon jouw projectie?’, prikte ik zachtjes.
En ik liep weer tegen alle clichés aan, waarom de mens niet voor een single bestaan is geschapen. Biologie, antropologie, sociologie en psychologie bleken een ruime vergaarbak vol zekerheden voor mijn gesprekspartner. Ik bleef in het hoofd zitten met de stralende glimlach, ondeugende blik en enthousiaste lach van mijn vriend.

Een solo leven heeft voordelen

We worden steeds ouder en dus neemt het aantal weduwen en weduwnaars toe. We scheiden meer dan ooit. We stellen het stichten van een gezin langer uit dan ooit. We leven individualistischer dan ooit en zijn steeds minder bereid de compromissen van een langdurige relatie voor lief te nemen. De grote groep alleen-levenden groeit alleen maar door, door omstandigheden en door vrije keuze. En dus wordt ook steeds duidelijker dat dit voor veel van hen een prima, zo niet uitstekend bestaan is. Zeker degenen die de ervaring van een lange relatie kennen, waarderen datgene wat het leven alleen hen biedt: veel me-time, even rust in je eigen cave bij thuiskomst, geen rekening hoeven houden met de ander. En relatieproblemen heb je niet meer. Althans, geen relatieproblemen die lang hoeven duren. Wel kan het zijn dat je steeds dezelfde problemen hebt in opeenvolgende relaties en dat zegt alles over jezelf. Maar hey who cares? Er hangt geen heel leven samen, een gezin of meekijkende familie meer vanaf: kappen en door.

Ook blijkt dat singles vaak beter hun sociale netwerken onderhouden en er meer op uit gaan. Ze beleven meer, doen meer. Omdat ze niet gebonden zijn door verplichtingen van het gezin, organiseren ze meer samen: ze hangen hun eigen slingers op. Natuurlijk zijn er ook de mannen die versloffen voor de TV en vrouwen die zich met chips verliezen in alweer een volgend seizoen van een on demand sit-com. Maar dat is een minderheid. En wat dan nog: als dat is wat goed voelt, niemand die je tegenhoudt.

Relaties veranderen, steeds sneller

De hoeksteen blijft vast nog wel even zitten. Maar wat zeker is: het palet wordt veelkleuriger. Hoewel het Hollywood ideaal nog altijd ‘happily ever after’ predikt, komt er een generatie aan die meer dan vorige generaties gemengde vriendschappen aangaat. Onze tieners chatten en chillen veel vaker gemengd, dan wij vroeger deden. Als je bevriend was met een meisje, was er bijna altijd sprake van verkering: een exclusief verband waar oudere broers en zussen je mee plaagden en waar ouders niets van mochten weten. Hoewel in deze tijd veel jongens in eerste instantie nog kiezen voor samen spelen op de PlayStation (iedereen in zijn eigen huis), zie je ook daar vanaf hun 15e/16e meer gemengde vriendengroepen ontstaan. Binnen die los-vaste verbanden ontstaan allerlei soorten van verbindingen, die veel veelkleuriger zijn dan het ‘is het aan, of is het uit zoals het tot pakweg vijftien jaar geleden werkte. Social media en de smartphone veranderen zienderogen het sociale spel. En bij de dertigers zie je de eerste tekenen van die veranderingen.

Wat mij opvalt is dat een stel vaker niet meer de investeringsbereidheid heeft om te blijven werken aan een niet voldoende voedende relatie. Het moet wel werken, anders kunnen beide partners prima alleen verder. Zelfs als er een kleine is geboren: de onderlinge economische afhankelijkheid is vrijwel verdwenen. Veel jonge stellen twijfelen na een eerste kind of er een tweede bij mag komen: willen we ons wel definitief aan elkaar en aan ons gezin binden? In de praktijk zie ik veel jonge stellen, die weliswaar al een kind hebben, maar nog lang geen zin hebben om een leven vol sociale contacten, festivals, trips en feesten, helemaal los te laten. Dan gaat het op de lange baan en verliezen partners nogal eens het contact met elkaar. Volgens Esther Perel, de toonaangevende relatietherapeute, zullen vooral de vrouwen steeds meer degenen zijn die de relatie opbreken, omdat het niet meer volstaat, omdat ze zich niet meer voldoende gezien voelt, omdat de seks niet meer voldoet, omdat hij blijft hangen in zijn werk, zijn vriendengroepje, zijn hobby’s.

Hoe ziet het relatie speelveld van de toekomst eruit?

Ik denk daarom dat we langzaamaan richting iets meer dan één kind per relatie gaan. En dan wordt co-ouderschap en dus een scheiding makkelijker. En dat geeft ruimte aan ons verlangen te blijven groeien in serieel monogame relaties. Aan de andere kant zien we bij dertigers ook meer hybride relatievormen: poly-amorie, open relatie, niet monogaam partnerschap. Meer ‘jonge’ stellen experimenteren en bezoeken parenclubs en erotische feesten. De noodzaak en bereidheid om keihard te werken aan die ene exclusieve, monogame relatie voor het leven, is definitief aan het verdwijnen. En daarom zou het zomaar kunnen dat steeds meer mensen de periode van sologamie, self-partnership, happy single, bewust ongebonden partner zullen leren kennen en zullen ervaren wat de positieve kanten van het vrolijk alleen leven, zijn.

Top 5 vakantieboeken die je relatie zullen verbeteren

Op veler verzoek een nieuwe top vijf van boeken die ik cliënten aanraad in het kader van het verbeteren van hun relatie. Ze staan in willekeurige volgorde, alhoewel: de nummer 1 is er wel een waarvan ik zeg: altijd lezen. En bij voorkeur in het zicht van je partner, want neem van mij aan: je wilt er met elkaar over in gesprek raken. Dus koop de papieren versie, in de boekhandel bij voorkeur. En als ze het niet hebben, bestel het daar dan met de opmerking ‘ik ben eigenlijk verrast dat het er niet staat’, daar doe je een volgende koper een groot plezier mee.
(De eerder verschenen top 5 lees je hier terug)

Nummer 5: Inzicht over Gaslighting kan nooit enig kwaad

‘Het Gaslight Effect – Verborgen narcisme’

‘Ben ik nou gek aan het worden? Zou ik dat echt verkeerd onthouden hebben?’
‘Zo is hij niet altijd hoor.’
‘Ik ben ook zo onhandig, eigenlijk kan ik weinig goed doen.’

Als je jezelf regelmatig op deze gedachten of uitspraken betrapt, dan moet je zeker het boek ‘Het Gaslight effect – verborgen narcisme’ van dr. Robin Stern lezen. De titel verwijst naar een film uit 1944 met Ingrid Bergman in de hoofdrol en gaat over een echtpaar, waarvan de man doelbewust probeert zijn vrouw tot waanzin te drijven, zodat hij haar erfenis in beheer krijgt. Het boek geeft inzicht in het patroon in sommige relaties, waarbij een van de partners onbewust geestelijke manipulaties inzet, om controle over de andere partner te krijgen. De ander gaat mee in het patroon, omdat goedkeuring en liefde van de eerste partner als onmisbaar worden ervaren. Kortom: beide partners houden deze manipulatie in stand in de rol van gaslighter en gaslightee. In subtiele vorm komt gaslighting in veel relaties voor en is het weliswaar niet mooi, maar ook niet heel schadelijk. Een relatie wordt er vooral ongelijkwaardig van en daarmee op termijn niet houdbaar. Echter, als het een constante is van een partner naar de ander, dan is sprake van mentale mishandeling die doorbroken moet worden. Als je het gevoel hebt dat dit je overkomt, is een e-book misschien een goed idee. Alhoewel een narcistische partner met gaslight-neigingen doorgaans niet geïnteresseerd is in wat zijn vrouw leest. Valt de man-vrouw generalisatie je op? Klopt: doet het boek ook op basis van praktijkbevindingen. Maar weet dat er ook narcisme bij vrouwen voorkomt en dat dit ernstige vormen van gaslighting kan aannemen, tot Münchhausen by proxy aan toe. Maar daarover hier niet verder.

Nummer 4: lees, herlees, kijk en luister naar Esther Perel

‘Liefde in Verhouding’

Haar nieuwe podcast seizoen van de reeks ‘Where should we begin?’ is net uit en wederom de moeite van het luisteren waard (idee voor aan de waterrand, zonnebril op, oortjes in). Maar niet voordat je dé bestseller van deze Vlaamse psychotherapeut hebt gelezen: ‘Liefde in Verhouding’ (oorspronkelijke titel ‘the State of Affairs’, Harper 2017). Ik herlees het iedere zomer, omdat de taal, de serieuze lichtheid, de betrokkenheid vrij van moralistische oordelen me iedere keer treft als een warm zomerbriesje. De titel is misleidend, het gaat over zoveel meer dan affaires, het gaat over relaties in de moderne tijd waarin o.a. Hollywood, smartphone, emancipatie, #metoo en vrij beschikbare porno meer invloed hebben op onze relaties dan ouders en de kerk. We zijn langer bij elkaar dan ooit, zijn langer gezond en vitaal, verlangen meer geluk en plezier, willen veiligheid en verrassing, vertrouwen en spanning, mystiek en transparantie en alles ineen van die ene soulmate met de ‘wow-factor’. En dan botsen we op de realiteit dat dit misschien teveel is gevraagd. Maar hoe dan? Esther geeft antwoorden, stelt vragen, laat je nadenken om tot eigen inzichten te komen. En dat in een vlot leesbare stijl. Ik denk dat ze volgend jaar weer in de top 5 staat. Hopelijk met een nieuw boek.

Nummer 3: solide Old School: John M. Gottman

‘De zeven pijlers van een goede relatie’

‘The Seven principles that make Marriage work’ klinkt zoveel lekkerder dan ‘De zeven pijlers van een goede relatie’ maar ik zou toch de Nederlandse vertaling aanraden, omdat het boek van Gottman (Harmony Books 1999/2015) een echt werkboek is met vragenlijsten en invuloefeningen. En dat zijn er best veel, dus dan is het prettig als de taal niet in de weg zit. Is het allemaal rocket-science (raketwetenschap)? Nee dat is het zeker niet en gelukkig maar. Wel is het een prettig boek om samen te lezen en te kiezen welke vragen je naar elkaar zou willen stellen en kunt beantwoorden. Ikzelf werd vrolijk van de zevende pijler die in het Engels ‘Create Shared Meaning’ heet en gaat over het werken aan een gezamenlijke taal en visie, het koesteren van gezamenlijke tradities en gewoonten. Dat leverde mooie verbindende gesprekken op in huize Schram en die gun ik iedereen. Koop een hard copy en kopieer de vragenlijsten waarmee je samen aan de slag gaat. Vele uurtjes spelplezier.

Nummer 2: alleen voor Mannen (en vrouwen van die mannen) iets van David Deida

‘The Way of the Superior Man’

Lastig om dit aan te raden, omdat ik hem soms niet te eten vind. Maar er is een boek van Deida wat ik wel met veel plezier las, omdat het -ik vrees grotendeels onbedoeld- een Provocatieve insteek heeft en dat past mij als Provocatief Coach. Ik zeg ‘onbedoeld’ omdat uit ander werk van Deida echt wel het beeld opdoemt van een alpha-mannetje dat zijn alpha heel erg koestert in het kader van een consistent marketing verhaal. Maar goed, deze mix kan een boek opleveren dat de moeite waard is om te lezen. Waarom is ‘the Way of the Superior Man’ de moeite waard? Omdat het snel geschreven en makkelijk leesbaar is voor iedere man. Omdat het van een lichte binnenhuis-psychologie is die mijn inziens nooit enige kwaad kan en voor veel mannen net behapbaar is. Het is de masculiene samenvatting van alle weetjes over vrouwen in hoofdstukken van maximaal vier bladzijden. En het is de ideale aanjager van gesprekken tussen stellen die door hem gestart kunnen worden met bijvoorbeeld de vraag: ‘Zeg schat, hier staat dat ik het gemoed van de vrouw moet bezien als het weer: het kan even heftig zijn met hagel en regen, maar het kan ook zomaar weer omslaan. Dus eigenlijk moet ik me vooral afvragen of ik me in jouw klimaat wel thuis voel. Herken jij dat?’ Of de vraag: ‘Schat, hier staat dat ik een vrouw moet kiezen, die vooral ook heel erg voor mij kiest, doe jij dat nog iedere dag vol enthousiasme?’ En dan guitig over je zonnebril haar in de ogen kijken. Zelfs Tony Robbins raadt het boek aan.

Nummer 1: Poef! Marshall B. Rosenberg verbetert zelfs eenzijdig je relatie

‘Geweldloze Communicatie’

Stel dat je in plaats van
‘Ja maar jij bent altijd weg op zaterdag’

Zou zeggen
‘Ik zie er zo naar uit om op Zaterdag samen iets leuks te gaan doen, zoals we aan het begin van onze relatie zo deden’

Als je dit boek hebt gelezen wil je niet anders meer dan het leren en doen: Geweldloos communiceren. Marshall B. Rosenberg’s boek ‘Geweldloze Communicatie’ helpt je om je echte gevoelens te onderscheiden van gedachten en verhalen in je hoofd. Hij maakt je bewust van de manier waarop we betekenis geven aan gebeurtenissen en hoe je ook oordeelvrij zou kunnen kijken. Je leert te gaan spreken in belangen, verlangens en behoeften vanuit jezelf en je leert hoe de ander uit te nodigen om hetzelfde te doen. In mijn praktijk zie ik keer op keer hoezeer het werken met de technieken van Geweldloze Communicatie de spanning tussen partners kan oplossen, hoe ze elkaar wél kunnen horen en zich instemmend nieuwsgierig leren open stellen. De technieken werken zo goed, dat ik er in het najaar workshops aan wil wijden. Misschien heb jij die niet nodig, als je dit boek leest met een arceerstift en de telefoon op stil. Het is de moeite waard.

NB: Verwacht niet een pageturnende easy-read of althans, benader het niet zo. De schrijver was -hij overleed in 2015- klinisch psycholoog en oprichter en directeur van het International Center for Nonviolent Communication. Hij stond groten der aarde bij tijdens ingewikkelde onderhandelingen bij grote bekende conflicten en heeft zijn leven lang gewerkt om in politiek, onderwijs en bedrijfsleven de principes achter Geweldloze Communicatie te doen postvatten. Dus ja: het boek kent veel passages die niet over relaties gaan, maar die je wel kunt vertalen naar situaties in je relatie. Veel lees- en leerplezier!

Een liefdesbrief als start van de vakantie

Heb jij ook zo’n zin in een geweldige vakantie na de lastige Corona-tijd? Begin dan je vakantie met het schrijven van een prachtige brief aan je partner en zorg dat je deze vakantie de gesprekken met elkaar hebt, die jullie weer helemaal op de rails krijgen voor het post-Corona tijdperk of het nieuwe schooljaar van jullie kinderen. Ik weet het, dat is hartstikke lastig, maar ik kan je helpen als een hedendaagse Cyrano de Bergerac. Binnen vijf werkdagen help ik je met het schrijven van de brief van je leven en ga jij de prachtigste gesprekken met een dierbare tegemoet.

Waar wil je het over hebben?

Ben je niet helemaal happy in de relatie, maar kom je er moeilijk over in gesprek?
Zit je op belangrijke onderwerpen niet meer op een lijn met je partner en wil je daarover een echt gesprek?
Ben je ontevreden over aspecten van je relatie?
Is er iets in jullie dynamiek, wat steeds terugkeert en belemmert?
Is de intimiteit verdwenen en wil je die graag terugvinden?
Ben je toe aan een nieuw relatiecontract en moeten er dingen veranderen om goed met elkaar verder te kunnen?

Ik help je de juiste woorden, zinnen, toon en taal op papier te zetten in jouw brief aan je partner.

De kracht van taal

Tijdens individuele sessies met cliënten in relatietherapie of coaching, krijg ik nogal eens de vraag: ‘mag ik ons gesprek opnemen? want jouw zinnen kan ik zelf niet verzinnen, maar die heb ik wel nodig in de gesprekken met mijn partner.’
Mijn antwoord is: Ja: dat mag, altijd! Want de kracht van de juiste woorden, de juiste opbouw van de zinnen, is niet te onderschatten.

Talloos zijn de Sinterklaasavonden geweest, waarop ik familieleden geëmotioneerd heb zien raken, door een gedicht van partner of kind. De kracht van woorden op papier, de kracht van het aan jezelf voorlezen van een gedicht, is ongekend. De woorden komen rechtstreeks bij ons binnen, via het oor ploffen ze oorverdovend in ons hart. Ongecensureerd volgt de emotie. Tranen, ontroering, blijdschap. Even voelen we ons meer verbonden dan ooit met elkaar.
Waarom doen we dat dan maar één keer per jaar?

Brieven in tijden van paniek

De meeste mensen krijgen een brief van hun partner, als het helemaal mis is in de relatie. Een uitleg, rechtvaardiging, geschreven op een moment van diepe schaamte, schuldgevoel. Vaak zijn uitgekomen affaires de aanleiding voor een brief of een uitgebreide whapp conversatie. De ander onder ogen komen is te beschamend. En de ander wil ook even niet dat de ‘dader’ hen onder ogen komt. De boosheid met alle emoties maakt rechtstreekse mondelinge communicatie onmogelijk. En tegelijkertijd is er dan vaak wel een behoefte aan contact, uitleg, context. Een brief kan daarvoor het juiste middel zijn. En een goede brief kan de weg naar het hart van de ander weer openen.

Liefdevol schrijven in verbindende zinnen

Taal die contact maakt en verbindt: het is een vaardigheid die niet iedereen bezit.Liefdesbrief als start van de vakantie
In zijn geweldige boek ‘Geweldloze Communicatie’ doet Marshall B. Rosenberg handreikingen ten aanzien van verschillende aspecten.
Dus lees dat boek zonder meer!

Maar misschien heb je haast en is de emotie nu te hoog opgelopen. Neem dan contact met mij op. Dan gaan we zorgen dat er binnen 5 werkdagen een brief ligt, die helpt herstellen. Die leidt tot gesprek en openingen naar de toekomst. Dat durf ik je te beloven.

Snel aan de slag, snel resultaat

Je belt me op 06-53173769. Op korte termijn hebben we een intake, waarin je mij de situatie uitlegt en we de doelen van de brief bepalen. Daarna vraag ik je zelf een concept brief te maken, dat kan zijn in bullet-points, woorden, stukjes zin. Maar je mag ook een eigen brief componeren, waarin je probeert de juiste woorden en zinnen op een rij te krijgen. Ik lees deze brief en in een tweede sessie stel ik vragen om verder duidelijk te krijgen en toetsen we mijn voorstellen voor aanpassingen.

Dan ga ik met jouw conceptbrief aan de slag en maak een nieuwe conceptbrief voor jou. Volledig in geweldloze verbindende ‘Ik-taal’. Niet teveel en niet te weinig woorden. In zinnen en frasering die van jou hadden kunnen zijn. Want mijn vaardigheid is dat ik jouw klankkleur en taalgebruik als basis hanteer voor de brief. Immers: jij had hem geschreven moeten kunnen hebben, als je er de rust, tijd, balans en vaardigheid voor had gehad. Met deze conceptbrief ga jij aan de slag, je zet hem om in een brief die helemaal als ‘van jou’ voelt. In een slotsessie zetten we samen de puntjes op de i.

De standaardkosten voor dit traject zijn € 350 incl. BTW.

Hoe Moederdag en After Life met elkaar te maken hebben

De mooiste relatie die ik in een lange tijd zag, is die tussen Tony en de overleden Lisa in de tragikomische serie After Life, waarvan het tweede seizen net op Netflix beschikbaar is. Tony wordt gespeeld door Ricky Gervais, de Engelse komiek en acteur die ook het script voor de serie schreef. De meeste mensen kennen hem als David Brent in ‘the Office’ en als presentator van het golden Globe Gala, waarin hij de filmsterren de afgelopen jaren messcherp ontregelde, of is ‘fileerde’ het betere woord?

Overdag werkt Tony als journalist bij het plaatselijke sufferdje, waar hij human interest stukjes schrijft over kleurrijke belevenissen van locals. Zoals de smoezelige bijziende bejaarde man, die al jaren brieven aan zijn zus in Australië schrijft, maar deze per vergissing al die jaren in een prullenbak voor hondenpoep laat glijden. ‘Where did you think that smell came from?’ vraagt Tony. ‘Oh, I thought it was just me, I’m not that much into personal hygene’. Die humor, onderkoeld absurd, maar tegelijkertijd voorstelbaar en troostgevend.

herdershond After Life Ricky Gervais’s Avonds is hij alleen thuis met een fles wijn en zijn Duitse Herder en dan kijkt hij op zijn laptop-filmpjes terug die hij heeft gemaakt van Lisa. Zij is nog niet zo heel lang geleden overleden is aan kanker. Hij mist haar ontzettend.

Zijn liefde in haar blik

Als kijker leren we Lisa alleen maar kennen via de filmcamera van Tony. Er zijn filmpjes in het ziekenhuis, als zij in pyjama en met een hoofddoek tegen de camera troostrijke woorden spreekt naar Tony, of vrolijke ontroerende herinneringen ophaalt. Prachtig. Maar nog veel mooier vind ik de filmpjes die hij heeft gemaakt tijdens feestjes. Hij filmt iedereen op de verjaardag, het huwelijk of de feestdag en tegelijkertijd gaat het filmpje om haar. Ieder filmpje is uiteindelijk vooral een reflectie van hun liefde voor elkaar. Zij heeft het eerst niet in de gaten, zij heeft plezier terwijl hij het vastlegt. Je voelt hoe hij geniet van haar lol, hoe graag hij ernaar kijkt dat zij het leuk heeft, danst, drinkt, praat. En steevast kijkt ze dan de camera in en zegt iets tegen hem, niets bijzonders, maar altijd iets wat duidelijk maakt hoeveel ze van hem houdt, hoeveel ze van hun relatie houdt. Ze gunnen elkaar alles, het leukste en het beste. En dat zijn ze voor elkaar.

Moederdag

Deze week is het Moederdag. Een cliënt vertelde me ooit, dat ze zich herinnerde hoe het huwelijk van haar ouders gevoelsmatig eindigde op Moederdag. De kinderen maakten zoals altijd die ochtend een ontbijtje met aardbeien en verse jus d’orange. Er waren tekeningen en een gedichtje van haar zus. En vader had een cadeau. Hij gaf moeder een elektrisch broodmes. Het ging natuurlijk al langere tijd niet zo lekker, maar toen was alles duidelijk. ‘Als je elkaar praktische cadeau’s voor in de keuken begint te geven, is je huwelijk voorbij’, zo verzekerde de cliënt mij.

De afgelopen weken zijn spannend en soms stressvol geweest in veel gezinnen. Als er sprake is van kritische beroepen in het gezin, dan waren het tropenweken. Als zzp’er en horeca-ondernemer liepen de spanningen gedurende de weken wellicht steeds hoger op en de zorgen zijn nog niet voorbij. Menig relatie wordt tot het uiterste getest.

Voor heel veel gezinnen geldt, dat vader en moeder veel meer samen thuis waren dan anders, als zij niet in een kritisch beroep werkzaam waren. Waarschijnlijk was sprake van thuiswerken, maar hoe dan ook: er is veel meer tijd met elkaar doorgebracht, onder één dak. Geen kantoor en geen files, geen sportschool, geen verenigingen. Tijd met elkaar, met het gezin. Alle mogelijkheid om nu eens echt uit te pakken.

Komende zondag is het Moederdag

Moederdag ontbijt op bedBij uitstek de kans om met de kinderen je vrouw, hun mama in het zonnetje te zetten. Voor jou als echtgenoot de kans om te laten zien hoeveel plezier jij nog altijd beleeft aan jullie relatie. Hoeveel liefde en waardering je nog altijd voelt voor je vrouw. Het hoeft niet groot en duur, liever niet zelfs. Dat bewaar je maar, voor als je iets hebt goed te maken. Moederdag gaat over het hele grote zeggen in het hele kleine gebaar. Koop bijvoorbeeld wat vouwblaadjes en met je kinderen zoek je op YouTube wat origami-ideeën voor bloemen, vlinders en hartjes. Jullie maken allemaal een paar figuren en plakken deze op een vel papier, met lieve zinnen er tussendoor geschreven door de kinderen. Of je maakt alle drie een kindertekening, het gaat immers om moeder. En ook jij als vader maakt een tekening zoals een kind dat zou doen: vol onbegrensde liefde en ongeremde blijdschap om wie jouw vrouw is.

En dan dus wel de filmcamera erbij!

Leg je het wel vast, deze keer?

Door After Life ben ik me gaan realiseren dat ik veel meer opnamen moet maken van mijn vrouw. Ricky Gervais laat mij zien hoeveel troost het biedt die filmpjes te bekijken en de liefde van je leven terug te kunnen zien, tijdens een intiem moment binnen gezin of op een feest op de dansvloer of verwilderd naast een gesprongen waterleiding. Momenten die je misschien ooit moet missen.

Dit klinkt misschien somber en fatalistisch, maar zo bedoel ik het niet. Wat ik bedoel is dat we van alles opnamen maken maar vaak niet meer van de partner die we ooit zagen als het allermooiste dat ons ooit is overkomen. In de drukte en beslommeringen van alledag is het zo makkelijk om elkaar voor lief te gaan nemen. Hoe leuk is het dan om filmpjes terug te kijken, waarop we zien hoe leuk en grappig en prettig en heerlijk en warm onze partner is. We filmen onze kinderen, dorpjes en kastelen, straatartiesten en wilde dieren. Maar onze partner filmen we zelden. Tony leert ons om dat wel te doen.

Online Relatietherapie, want COVID-19 zet het vergrootglas op je relatie

Ondervinden jij en je partner spanningen in de relatie in deze ongelooflijk vreemde Corona-quarantaine? Loopt de druk hoog op en komen de irritaties en frustraties ongecensureerd aan de oppervlakte? Dan zijn jullie online van harte welkom voor een spiegelgesprek.

online relatietherapie Social Distance coronacrisisIk spreek jullie graag eerst apart via bv Teams, Zoom of Skype. Het eerste kwartier is gratis: kijken of er een klik is en of ik iets voor jullie kan doen. Als ik de beide verhalen heb gehoord, hebben we een sessie met zijn drieën en kijken we of we de verhalen bij elkaar kunnen brengen en waar de doorgang zit om deze tijd door te komen. En hopelijk zien we elkaar dan op niet al te lange termijn in mijn praktijk in Hilversum of op locatie, want als het nodig is stap ik in de auto.

Relatieproblemen in Corona-tijd

Hoe gaan de komende maanden eruit zien? Wanneer mogen we weer vrijuit naar buiten? Wanneer weer naar een terras, een restaurant? Misschien ben je een festivalganger en had je je al verheugd op een prachtseizoen.. maar gaat het er wel van komen?

Wanneer kunnen we eindelijk wat afleiding en ruimte voor onszelf zoeken? Wanneer kunnen we onze agressie weer kwijt op de sportschool of onze sportclub? En voor sommigen: wanneer kunnen we weer afspreken met onze minnaar of minnares?

Als het thuis niet lekker loopt en je kunt nergens stoom afblazen, dan ontstaan er meer discussies en ruzies. En daar loop jij wellicht op stuk. Zeker als ook nog (puberende) kinderen de hele dag thuis zijn en het langzamerhand zat zijn niet meer met vrienden te kunnen chillen: dan kom je maar moeilijk aan elkaar toe. Kletsen, discussiëren, laat staan vrijen: het schiet erbij in en af en toe knalt de frustratie dan naar buiten.

Relatietherapie Online: wat kun je verwachten?

In het een-op-een gesprek stel ik op een Positief Provocatieve manier de vragen, die helder maken waar het aan schort, wat jij ervaart aan gemis, waar je volslagen mesjogge van wordt. Je vertelt iets over de relatie-historie, de eerste barstjes en de terugkerende escalaties. Vanuit de Provocatieve werkwijze zal ik op een lichte manier doorvragen, normaliseren, een spiegel voorhouden en prikkelen, zodat ik volstrekt helder krijg, waar het hem voor jou in zit. Ik geef je direct toepasbare tips en wellicht stuur ik je materiaal toe: literatuur, oefeningen, testjes. Doel is dat je direct verbeteringen aanbrengt in je eigen aandeel, want relatieproblemen gaan over een dynamiek, waarin ook jij een aandeel hebt.

En daarna spreek ik graag je partner (maar dat hoeft niet). Met hem of haar zal ik hetzelfde gesprek voeren en hopelijk merken jullie daarna direct van beide kanten verandering en verbetering. Na een week spreek ik jullie dan graag weer en afhankelijk van de situatie zal dat nogmaals apart zijn via een online kanaal, of met zijn drieën. En dat herhalen we voor zo lang als jullie er baat bij ervaren.

Speciaal Tarief Online Relatietherapie In COVID-Quarantaine tijd: 20% korting versus regulier

Voor online individueel geldt dat het eerste kwartier kennismaking gratis is. Daarna reken ik € 8,33 per vijf minuten incl. BTW (€ 100 per uur). Voor online duo-therapie reken ik € 10,00 per vijf minuten incl. BTW (€ 120 per uur).

fa-odnoklassniki    Qruun Schram
fa-phone    06 531 73 769
fa-envelope-o   qruun@LifeStrategies.nl

Als de strijd gestreden is

Een goede relatie is goed voor alles. Iedereen in een langdurige relatie kent het gevoel van ‘op wolken lopen’. Of dat nu de roze wolk is van de eerste verliefde fase of de zachte wolken van geluk op soms onverwachte momenten: als je naar elkaar kijkt en het ‘weer echt voelt’, als je je partner hoort zingen of van een afstandje ziet dat je partner plezier heeft op een feestje, het sportveld. Dan kun je zomaar weer overspoeld worden door geluk.

In die fases gaat het leven als vanzelf. Je hebt een rustpunt thuis, je komt er graag, je relaxt voluit en hebt gesprekken over kinderen, de toekomst, een project dat je samen aan wilt gaan. En dan loopt het als vanzelf ook lekker op je werk.

Rico Verhoeven versus Badr Hari

Fans van Badr zagen het gebeuren: hun man was aan het winnen, totdat zijn enkel het begaf. Hij moest opgeven, maar claimde na afloop de morele overwinning.

Rico oogde kwetsbaar, liep tegen klappen op. Hij liet zich verleiden tot het type gevecht waarin Badr beter is. ‘Ik was mezelf niet, vergat mijn plan’, zo lazen we deze week in de Telegraaf en op nu.nl. En de oorzaak? Na dertien jaar zat het niet goed meer in zijn relatie met Jacky Duchenne. Verhoeven: ‘Mijn lichaam was daar, maar mijn geest niet, … ik verloor de controle’.

Crisis op het werk en Relatiecrisis gaan vaak samen

In de praktijk zie ik bij mannen vaak de combinatie van huwelijksproblemen en problemen op het werk. Sterker nog: als ik iemand coach als onderdeel van de terugkomst van een burn out, dan weet ik dat aandacht aan de relatie cruciaal is. Als daar energie weglekt, wordt het moeilijk op het werk. En andersom: als koppels erin slagen relatietherapie succesvol te eindigen, dan volgt het werk vaak vanzelf, tot ontslag nemen om een nieuwe carrière te starten die veel beter past.

Ook Rico en Jacky volgden relatietherapie, maar het mocht niet baten. En zo stond hij daar in de ring. Zonder de volle focus die je tegen Badr Hari op ieder moment toch écht nodig hebt.

High School lovers hebben het extra lastig

Verhoeven en Duchenne kregen als tieners een relatie. Ik weet niet wat hun historie daarvoor was, maar als je elkaars eerste liefde bent, dan komt zo’n grote relatiecrisis extra hard aan. En je hebt vaak niet de taal en acties in huis om er samen uit te komen. En zeker als je zoals Rico drie kinderen hebt met je partner, wil je er natuurlijk alles aan doen.

Focus is belangrijk, ook bij relatietherapie

Rico was in volle training voor zijn gevecht met Badr, toen hij ook aan de slag moest met zijn relatieproblemen. Wat zal dat ingewikkeld geweest zijn. Voorbereiden op het gevecht van je leven terwijl je niet lekker draait met de liefde van je leven. Het zou zomaar kunnen, dat het daarom aan twee kanten net niet alle focus en aandacht kreeg die nodig was.

De wankele enkel van Badr redde de titel voor Verhoeven. Die redding bleek niet beschikbaar voor zijn huwelijkscrisis. Verhoeven zal wellicht ooit terugkijken op deze periode en concluderen dat de therapie en dus zijn Jacky nooit een eerlijke kans hadden op succes. En dat is pijnlijk en verdrietig.

Een intensief relatie-weekend, juist om die reden!

Als je kiest voor relatietherapie, is het belangrijk dat je volle focus hebt voor die therapie. Zeker als je veel afleiding van je werk hebt, is het lastig om relatietherapie echt het volle effect te laten hebben. Om die reden werk ik samen met Henriette Vogelaar en bieden wij Intensieve Relatieweekenden aan: achtenveertig uur geheel verzorgd incl. verblijf en maaltijden. Vier sessies met twee therapeuten op een prachtige lokatie. Als koppel met ons echt de diepte in, zonder dat werkafspraken, trainingen of e-mail de overhand krijgen. Zie voor ons aanbod www.good-spirit.nl

Meer plezier in je relatie krijgen?

Lieve, leuke, vrolijke vrouwen van Nederland! Hoe krijg je meer plezier in je relatie. Goed nieuws: het is écht mogelijk: je relatie leuker maken, waarbij hij nu eens het meeste werk verzet.

Hij heeft het in huis, daar vertrouwen jij en ik toch op? En tijdens de Mannenweek slash ReBoot-Camp slash Haar-Gelukkiger-Maken-cursus midden in Frankrijk zal ik die talenten naar de oppervlakte helpen komen. Het is een week voor hem alleen, jij blijft thuis en wacht af tot hij thuiskomt: mannelijk, charmant, communicatiever en attenter op de momenten die ertoe doen.

Jouw situatie

Droom jij er ook wel eens van om jouw man/vriend te veranderen in die leukerd waar je vriendinnen je om zullen benijden? Ik weet het: jij hebt alles al geprobeerd. En sommige dingen gingen best een tijdje goed. Maar het blijft hard werken om hem binnen de grenzen van het ‘aanvaardbare’ en ‘houdbare’ te krijgen en daarna te houden.

En omdat het niet leuk is om altijd de schooljuf en politie-agent uit te houden, is het een goed idee om hem deze zomer te verwennen met een Cursus-Mannen-Werkweek en door mij onderhanden te laten nemen.

Wat kan ik je bieden?

Mijn cursusweek ‘Haar Gelukkiger Maken’ vindt deze zomer plaats op een prachtplek midden in Frankrijk. Met een groep van maximaal tien mannen ga ik aan de slag. Mijn streven: hij komt als herboren terug. Leuke en mannelijke eigenschappen nog altijd intact en verrijkt met onderdelen die voor de week als ‘verbeterpunten’ aangemerkt zouden zijn.

Geen doetje, geen weekdier, nee een echte man, maar wel één die een stuk handiger, charmanter en leuker is, dan degene die je instuurde.

Wat gaat er aan hem veranderen:

Na de cursus zal hij jou veel beter horen doordat hij anders en beter leert luisteren. Niet als kunstje, maar vaardig en openend naar nieuwe dimensies.
Na de cursus zal hij investeren in de relatie, door bewust tijd te maken, waarin hij echt aandacht voor jou heeft.
Hij gaat je leren verrassen met kleine attenties, bewegingen, handelingen waarvan je niet wist dat hij het in zich had.
Hij komt terug als mannelijke man die beter weet wat jij als vrouwelijke vrouw van hem nodig hebt, waarnaar je verlangt en hoe hij jouw bijzondere en specifieke wensen en verlangens op tafel kan krijgen.

Wat ga jij na de cursus zoal meemaken met die 2.0 versie van jouw vent?

Voorbeeld 1: Doorbroken communicatiepatronen

Oude situatie:
Jij: ‘Schat, ik wil graag dat er iets verandert in jouw X/Y/Z gedrag’
Hij: ‘Oké, prima’.
Jij: ‘Oké? Wat ga je eraan doen dan?’
Hij: ‘Waaraan schat?’ (kijkt op van zijn telefoon)

Nieuwe situatie:
Jij: ‘Schat, ik ben het nu echt spuugzat dat je zo vaak X/Y/Z’ (Je had het immers al vaker aangekaart en toen had hij geen luisterend oor)
Hij: (kijkt op van het to-do lijstje dat hij voor zichzelf maakt) ‘Jeetje schat, ik schrik ervan dat ik het zo hoog heb laten oplopen, ik was me daarvan duidelijk niet bewust en dat spijt me. Ja natuurlijk moeten we het daar over hebben, vind je het goed dat ik heel even mijn to-do lijstje afmaak en dat we over een kwartier samen bij een kop thee even verder praten? Had jij nog zaken voor op mijn lijstje?’

Voorbeeld 2: Attente man verdringt lompe zak

bed openslaanOude situatie:
Andermaal raap je geïrriteerd het vuile wasgoed aan zijn kant van het bed op en slaat zijn dekbed open zodat frisse lucht erbij kan. Beneden hoor je dankzij de opengelaten WC-deur zijn krachtige straal in de toiletpot, vrolijke babbelend laat hij weten vanavond niet op tijd bij jouw ouders te kunnen zijn bij het kerstdiner, vanwege een kerstborrel die hij vergeten was te communiceren.

Nieuwe situatie:
Jij: ‘Schat, ik wist natuurlijk dankzij onze gezamenlijke gezinsagenda van de kerstborrel op je werk vanmiddag, dus ik heb mijn moeder gezegd dat we later komen en pas kunnen eten rond een uur of acht.’
Hij: (terwijl hij het bed openslaat aan beide kanten) ’Wat lief schat! Dat geeft me iets meer tijd, maar ik denk dat ik zeven uur echt wel haal. Ik zal je moeder zo nog even bellen en haar dat laten weten’ (hij loopt naar de wasmand met zijn spullen)
Jij: ‘Dat hoeft niet schat, ik vind het prima dat we wat later heengaan. Dat geeft mij ook wat extra tijd bovendien heb ik mijn moeder deze week al uitgebreid gesproken.’
Hij: (je hoort de WC deur opengaan en het geluid van een stromende kraan: je man wast zijn handen’) Sorry schat, ik hoorde niet wat je zei door de dichte WC-deur’

Voorbeeld 3: Echt samen naar een feestje

Oude situatie:
Hij loopt drie meter voor je de feestruimte in en in een rechte streep naar de bar. Hij wenkt van afstand met zijn handen en maakt een beweging die lijkt op het openen van een biertap en daarna het walsen van witte wijn in een glas. Je beseft dat hij een drankje voor je bestelt en je maakt het wijn-gebaar. Hij komt terug met rode wijn, terwijl je trek had in witte.
Hij: ‘Hé Peter, jij hier? Is Manon er ook?
Hij drukt het wijnglas in je handen en loopt met Peter mee naar het buffet. Even later zie je hem op de dansvloer met Manon. Hij maakt zijn vintage jaren ’80 danspasjes en zijn gezicht is verwrongen in een grimas die toewijding en vervoering verraadt. Als hij ziet dat je kijkt, knipoogt hij naar je. Na afloop kan hij niet ophouden over hoe leuk het feest was.
‘Met wie heb jij gepraat?’, vraagt hij nog. Hij kijkt op zijn telefoon, het scherm licht op: je ziet het direct: een appje van Manon met een bijna ongepaste emoji.

Nieuwe situatie relatie

Nieuwe situatie:
In de garderobe helpt hij je uit je jas. Hij wacht terwijl jij je make-up nog een laatste touch geeft. Samen betreden jullie de feestzaal, je voelt zijn hand in je rug. Niet sturend of duwend, maar hij draagt je verticaal op handen.
Hij: ‘Peter, wat leuk dat je er bent! Ken je mijn vrouw nog? Wij lopen samen even een rondje langs de gasten, maar het lijkt me leuk om je straks even te spreken.
Samen lopen jullie naar de bar. Hij bestelt de Prosecco met een scheutje framboise waarmee jij altijd zo prettig in de stemming komt. Zelf neemt hij een glas rood. Jullie bewegen richting de gastvrouw en haar partner. De attentie die hij voor het stel heeft gekocht mag op de cadeautafel. Daar komen jullie Peter en Manon weer tegen.
Hij: ‘Manon, wat leuk, jij ook hier! Mag ik je voorstellen aan mijn grote liefde?
Peter en jouw man lopen naar het buffet. Je raakt in een aardig gesprek met Manon.
Hij komt terug met een bordje met een paar kleine favoriete hapjes van jou die hij aan jou en Manon aanbiedt.
Jij: Heerlijk schat, zullen we zo even dansen?
Manon: Mag ik daarna ook nog even een keer? Ik wil nog een keer die geinige jaren ’80 pasjes van hem zien.
Vele uren later zitten jullie uitgedanst en vrolijk in de taxi naar huis. Jullie hebben los van elkaar leuke momenten gehad en dat afgewisseld met momenten samen: op de dansvloer, aan de bar, in gesprek met mensen.
Jij: ‘Leuk type die Manon.’
Hij: ‘Ik heb er geen avondje ruzie voor met je over, liefste.’

Het is inderdaad bijna niet te geloven

Wie ben ik Qruun Schram - PreauIk weet het: het klinkt te mooi om waar te zijn.
En inderdaad: als het jou niet is gelukt, waarom zou het mij dan wel lukken?
Om de volgende redenen (let op de mannelijke ‘Ik-jes’, daar doet die van jou het goed op!)
• Ik geef nu een aantal jaren relatietherapie, dus ik weet dingen
• Ik ben een man met alleen maar broers en bijna alleen maar mannelijke vrienden: ik spreek mannentaal
• Ik ben mijn leven lang schaamteloos nieuwsgierig geweest naar jullie, vrouwen. Door schade en schande, studie en reflectie, praktijk-ervaring en theoretische onderbouwing heb ik nu de toolkit klaar staan om jouw man te repareren, fixen, rebooten en te updaten.
• Ik heb me bekwaamd in de vaardigheden van de Provocatieve Coaching. Dat betekent niet alleen dat het ook voor mij een leuke week moet worden, maar ook dat ik geen zoete broodjes bak en vaart maak. Geen hummen, maar scrummen.

Is jouw vent toe aan een betere versie van zichzelf voor jou?

Geef hem dan hier op, of neem contact met mij op voor meer informatie!

Transactionele Analyse en Provocatieve Relatietherapie

Als provocatief coach is iedere vervolg opleiding een extra groot feest. Zo heb ik de afgelopen maanden de opleiding Transactionele Analyse bij Phoenix opleidingen gevolgd. Phoenix is een gerenommeerd instituut van onbesproken kwaliteit, dus wat je daar leert, daar kun je wat mee. En dat geldt zeker voor de opleiding Transactionele Analyse. En extra leuk is het om de toepassing van Transactionele Analyse (TA) uit te werken op de manier van de Provocatieve Coach. Het mensbeeld van beide benaderingswijzen komt overeen: Mensen zijn oké én in staat tot nadenken én mensen bepalen hun eigen lot door besluiten over zichzelf, de ander en de wereld. En die besluiten kunnen herzien worden, oftewel: het is mogelijk te groeien en te leren.

Help! Mijn man is vooral een extra kind

Menig vrouw zal het gevoel herkennen: je meende te trouwen met een vent, maar eenmaal in de relatie wordt hij bij ieder beetje kritiek of tegenslag op slag een opstandige puber. En niet alleen dat: hij laat zijn wasgoed slingeren, laat deuren open- en de WC bril omhoog staan en peutert als hij zich onbespied waant in zijn neus of erger. Zo’n man roept in iedere vrouw toch een schooljuf op? Dus als vrouw moet je wel corrigeren en heropvoeden. Daarmee kom je van de weeromstuit in een stil conflict met je schoonmoeder, die voordat je het in de gaten hebt een heimelijk verbondje sluit met haar zoon: zij zullen samen die schooljuf wel even overspannen maken. Zij strijdt dag in dag uit de kwaliteit van het gezinsleven te verbeteren. Dus stuurt zij haar man de hele dag bij: hij kan best wat aanwijzingen gebruiken! Hij gaat in verzet! Waarom veranderen? Ze wist toch hoe hij was? Ze werd toch verliefd op deze vrolijke snuiter? Ze hadden het toch altijd prima samen toen zij nog niet constant overal kritiek op had?

En zo kan het gebeuren dat een stel in relatietherapie belandt: Zij klaagt erover dat hij zijn verantwoordelijkheden niet neemt en haar niet steunt. En hij ervaart kille afwijzing en een ongezellige sfeer en van vrijen komt het ook al niet al te vaak meer.

De TA helpt de diagnose te stellen

Neem mij de sterke vereenvoudiging even niet kwalijk, waarde TA kenners, het gaat hier om een korte prikkelende schets van een veelvoorkomend patroon..

Binnen TA worden drie zogenaamde ego-toestanden onderscheiden, die iedere volwassene (als het goed is) voorhanden heeft in het dagelijks leven. Deze ego-toestanden noemt de TA respectievelijk Ouder, Volwassene en Kind. Let op de hoofdletters: het gaat om de egotoestand en niet om een kwalificatie. ‘Mijn man lijkt wel een kind’ is dus een heel andere zin dan ‘mijn man reageert vanuit het Kind’.

Stellen die in relatietherapie komen met de geschetste probleemsituatie presenteren zich op de bank al vaak als de juf en het kind. Ik herinner mij een stel vanonder de rook van Rotterdam. Halverwege de dertig, een zoontje van drie. Zij heeft een kinderwens voor een tweede, maar ze twijfelt of haar man eigenlijk wel geschikt vader-materiaal is. Als hij het al in zich heeft, heeft hij er nog maar bitter weinig van laten zien.

Zij kijkt mij verontwaardigd aan en checkt of haar wensen en verwachtingen nu echt zo buitensporig zijn. Hij kan toch best zijn troep beter opruimen, attenter en galanter naar haar zijn, eens uit zijn stoel komen bij verjaardagsvisite, wat meer tijd met de kinderen doorbrengen in plaats van op zijn scherm te turen of met vrienden op stap te gaan?

Terwijl zij het beeld schetst kijkt hij mij lachend aan

Af en toe verbergt hij zijn lach achter een kussen, als het in schateren overgaat, valt hij zijwaarts in de kussens. Haar ogen rollen, met haar hand wijst ze naar hem en zegt alleen maar: ‘dit dus’.

Nu komt de TA van pas: het is duidelijk dat zij als (her-)opvoeder opereert vanuit de ‘Kritische Ouder’ positie. Voor haar zijn haar wensen ‘logisch en normatief juist’, zo heeft ze het geleerd van haar moeder, gelezen in de bladen en oma had ook enkele wijze credo’s waarmee zij het leven te lijf gaat. Door zoveel als vanzelfsprekend gepresenteerde wijsheid krimpt hij een beetje in elkaar. Zijn moeder ruimde altijd zijn rommel op en inderdaad vergeet hij wel eens een deur, WC bril en blijven de klusjes even liggen omdat Wimbledon, het WK, Max en de Olympische Spelen nu eenmaal ook aandacht vragen. Hij doet echt wel zijn best en zeker als zij echt boos wordt, dan komt hij mokkend in actie. De TA ziet het Aangepaste Kind en soms het Rebelse Kind als ego-toestand van deze man. En dit wordt bij zo’n stel een patroon: zij de juf, hij de kleuter. En leuk wordt het nog maar zelden.

Provocatieve TA toepassingen: de coach wordt vrolijk

In zijn uitmuntende boek ‘Horken en Heksen’ beschrijft Jeffrey Wijnberg oneindig veel vrolijke situaties waarin deze juf-kind dynamiek een rol lijkt te spelen. Zijn advies aan de man is duidelijk: Luister gewoon naar haar! Ze heeft het beste met jou en het gezin voor en ze heeft waarschijnlijk gelijk want er is over nagedacht. Maar veel mannen zijn hardleers. Dus zit de sleutel in het effectiever maken van de juf.

Transactionele Analyse en de Provocatief Coach

Q: ‘Maar juf je al wel genoeg? Ik zie hier een ondeugend kereltje, wat achter je rug om streken blijft uithalen’
Zij: Nou, niet dus, als jij dat zo zegt.
Q: ‘heeft hij al een naughty chair, waarop je hem kunt zetten als hij het weer echt te bont heeft gemaakt?
Zij: Nee, hij blijft gewoon voor de TV zitten
Q: Dat klinkt als een beloning voor slecht gedrag. Mijn vrouw trekt de WiFi los als ze haar zin niet krijgt en ik kan verzekeren: dan gebeuren er dingen.
Zij: Dan wordt hij heel boos.
Q: Dat mag ik hopen! En dan gaat hij op zijn buikje liggen krijsen en slaat hij met zijn vuisten op de grond?
Zij: Zoiets, hij zegt in ieder geval urenlang niets meer.
Q: Kijk! Daar hebben we resultaat, hij reageert tenminste. Dat is het goede moment om hem bij zijn oortje te pakken en naar boven te geleiden. En strafregels schrijven achter zijn bureau op de slaapkamer. Honderd keer: ‘ik mag de juf niet meer pesten’. En hij mag pas naar beneden komen als de regels zijn geschreven.
Zij: Gaat dat werken?
Q: Dat is te hopen. Anders kun je ook de ezelsoren aanpak gebruiken: je maakt een papieren kroon met twee ezelsoren en zet die op zijn hoofd. En een bordje op zijn buik: ‘ik ben stout geweest’.
Zij: Haha, maar zo handig ben ik helemaal niet!
Q: Dan is dat een volgend klusje op de lijst van je man. En plaats het maar bovenaan, want het is topprioriteit.
Zij: Oké, en wat kan ik nog meer doen?
Q: Nou in ieder geval geen snoepjes meer en ook geen knuffels.
Hij: Dat is niet echt een straf, want die knuffels krijg ik nu ook al niet.
Zij: En die verdien je ook niet, zoals je hoort.
Q: En die zou hij wel verdienen met goed gedrag?
Zij: (voorzichtig) Nou, uhm, ja dat zou dan wel logisch zijn natuurlijk.
Hij: Daar houd ik je aan!
Q: Als een juf iets belooft, dan maakt ze het ook waar.
Hij: Wat was het lijstje dingen ook alweer waaraan ik moest werken?

En zo lost het stel alle problemen zelf met elkaar op. Transactionele Analyse en Provocatieve Coaching: ze vormen een gelukkig huwelijk.

Mijn Seks is Stuk

Is de seks in jouw relatie ook al stuk of zijn er andere relatieproblemen?

Niemand kon in december heen om de documentaire ‘Mijn seks is stuk’ van Lize Korpershoek. De documentaire neemt ons mee in haar -wat mij betreft moedige- persoonlijke zoektocht naar antwoorden op de vraag: kan ik mijn seks repareren? Lize heeft een relatie met Tim Hofman (van dat pijnlijke interview met VVD’er Klaas Dijkhof over de negenjarige asielzoeker Nemr) en ze vindt hem na drie jaar nog altijd geweldig leuk, aantrekkelijke en nog veel meer. Maar de zin in seks met Tim is in de loop van het tweede jaar van de relatie bij Lize verloren gegaan. En dat vinden ze beiden lastig. En dan vooral Tim, want die past zich aan. Tim wil trouwens het liefst seks met Lize. Maar hij wil ook wel een soort minimum frequentie halen, desnoods met een andere partner. Dan kunnen ze bij elkaar blijven. Of niet, maar dat kan om allerlei redenen zijn, ook buiten de seks. Kortom: ingewikkeld.

De problemen waar dit stel tegenaan loopt, zien we veel tijdens relatietherapie. Een verschil aan behoefte die op zeker moment fnuikend wordt in de relatie. En dan helpt het natuurlijk om onderzoek te doen en hulp te zoeken, zoals Lize heeft gedaan.

Hoe langer de relatie hoe minder seks

Een oude volkswijsheid leert dat als je in het eerste jaar van je relatie voor iedere vrijpartij een erwt in een pot doet en na het eerste jaar voor iedere vrijpartij een erwt uit diezelfde pot haalt, de pot nooit meer leeg raakt. Het zou zomaar kunnen. Al lijkt de kans mij steeds kleiner worden. We worden gemiddeld steeds ouder en blijven langer vitaal dan onze (groot-)ouders. En seks ‘moet’ van de bladen en buitenwereld, dus het komt niet meer zomaar van de agenda af.

Vrijwel ieder stel constateert dat de vlammen van de eerste periode zeker na geboorte van kinderen beginnen te sluimeren en soms zelfs doven. Ergens las ik dat onderzoek liet zien dat vijftig procent van de relaties na een tweede baby functioneel ‘seksloos’ wordt. Minder dan tien keer per jaar, betekent dat in de meeste definities.

Verschil in zin bij de partners

Verschil in behoefte aan seks is alomtegenwoordig in relaties. Het cliché is dat hij vaker wil dan zij, maar andersom is bezig aan een opmars. Zin kan gaan over frequentie, maar ook over de ‘hoe’ van de seks. Wensen en verlangens verschillen en veranderen in de tijd. Weinig twintigers zijn bezig met BDSM, bij veertigplussers is het een dingetje, zeker sinds Vijftig tinten Grijs. Een stel dat begint als high school lovers heeft een hele uitdaging om het in bed met elkaar spannend te houden en niet te vervallen in ‘knoppen en hendels seks’. Zeker na de komst van kinderen. De vraag die in de praktijk nogal eens terugkomt: hoe maak je je fantasieën bespreekbaar? Hoe kom je met elkaar over de de drempel om van tortelende tienerseks de overstap te maken naar je verlangens als midlifer, als je aan zelfvertrouwen hebt gewonnen en schaamteloos achter je eigen taboes hebt durven gluren? Ik zeg wel eens: ‘sommige stellen sluipen behoedzaam door hun relatie, in de angst dat de gordijnen links en rechts van het pad zouden opwaaien en de taboes zichtbaar zouden maken die beiden niet durven aankaarten…’
Ik zie de documentaire van Lize daarom vooral als dit ‘achter de gordijnen gluren’. En dan niet alleen bij zichzelf; ook binnen de relatie met Tim.

Lize vraagt zich af: ben ik Fysiek stuk?

Ondanks het feit dat ze de seks met Tim in het begin wel heel leuk vond, sterker nog ‘langer leuk dan ooit tevoren’, laat Lize aanrelatieproblemen kapotte sex het begin van de documentaire toch onderzoeken of ze iets mankeert. Want een pilletje of kleine ingreep: dat zou wellicht fijn zijn.
Dat blijkt niet zo te zijn. Haar respons op porno is normaal, zegt de dokter. Haar lichaam doet aan opwinding. Maar haar geest hobbelt niet mee met haar lichaam. En dat verrast de seksuoloog niet, want het fenomeen non-concordance is al lang bekend. Het is bijna vergelijkbaar met de knie-reflex: het lichaam reageert op prikkels, ook als het bewuste brein niet zoveel van die prikkels vindt. Zo’n beetje als de ochtenderectie bij mannen.

Is Lize dan psychisch stuk?

Als het niet aan haar fysiek ligt, dan moet het wel aan de psyche liggen. Want er is iets stuk, nietwaar: Tim heeft nog wel zin in haar maar zij niet in hem! Een kwestie van wegstrepen.

Wie de reacties op de documentaire leest, kan wrange vruchten plukken van een veeltakkige boom. Huiskamerpsychologen en boze mannen weten wel raad: Lize doet het niet goed want ze praat de seks stuk. Ze heeft niet geleerd lief gehad te worden. De vroege dood van haar vader (ze was vijf jaar) maakt verbinden met een man voor haar lastig. De depressiviteit van haar moeder maakt dat ze teveel met de ander en te weinig met haar eigen plezier bezig is. Ze is te breinig, een beetje autistisch misschien. Als millennial heb je het druk en veel te kiezen: al die stress helpt niet.’ En ga zo maar door.

Ik vind het allemaal wat. Ben je de zin in vrijen kwijt, krijg je de complete DSM-V op je voorhoofd geplakt. Ik doe daar niet aan mee. Lize is gewoon oké. Zelf concludeert ze dan ook aan het eind van de documentaire: ‘Mijn seks is gewoon mijn seks.’

Relatiedynamiek

Je zou dus ook best kunnen zeggen: hoe spannend is die hele Tim nou eigenlijk in de loop van de relatie? In eerste instantie nog een beetje onbekend voor Lize (Zou hij echt zo open en eerlijk zijn? Is hij echt vriendelijk en geïnteresseerd? Of speelt hij een rolletje en zit er een gemene narcistische lastpak onder die vriendelijke glimlach? Spannend!), maar na bijna twee jaar weet ze het wel: die Tim die deugt echt! Iedere vrouw gun je zo’n partner! Maar daarmee dooft haar vuur. Letterlijk zegt ze: ‘op het moment dat ik me niet meer onzeker voelde over ons, verdween het verlangen’. Kortom: Tim biedt haar rust en veiligheid en dat blijkt geen afrodisiacum. Is het dan werkelijk zo dat ‘een beetje fout eigenlijk best goed is, voor het in stand houden van de erotische chemie’?

Als gedoe rond seks leidt tot relatieproblemen

Mijn Sex is stuk relatiecrisisRelatie is een werkwoord. Of zoals ik het liever zeg: een kluswoord. Af en toe is er een klus te doen. Maar het moet toch niet op werk gaan lijken.
Als je beiden niets mankeert, blijft er niet veel anders over dan ‘dingen proberen’. De adviezen die relatietherapeuten geven zijn legio. Strelen zonder bijbedoelingen, knuffelen zonder plan, naakt tegen elkaar aan in bed gaan liggen, elkaar fysiek opnieuw ontdekken, speeltjes in huis halen, samen erotische films kijken of elkaar erotische boeken voorlezen. Sommige stellen gaan op tantrische massage cursus of bezoeken de Kamasutra beurs of een erotisch feest, al dan niet met een pilletje.
Inderdaad: met het een zul je meer hebben dan met het ander. En toch is het interessant om alle opties te overwegen: als je een leven lang samen blijft, helpt het om dit thema open te houden, bespreekbaar te blijven maken, op de agenda te zetten voor regelmatige kwetsbare gesprekken.

Esther Perel: nieuwe tijden, nieuwe vragen

Steeds vaker kom ik in de praktijk mensen tegen, die wél met elkaar verder willen nadat een van beiden een affaire heeft gehad. De invloed van de bestseller ‘Liefde in Verhouding’ van de bekende relatie- en sekstherapeute Esther Perel speelt hierin zonder meer een rol. Veel stellen hebben haar vlogs al gevonden op internet of haar boeken gelezen als ze in de praktijk komen. Ze komen met de vraag die Esther Perel zo prachtig heeft geformuleerd: Hoe moet het nieuwe relatie-contract eruit zien, nu het oude niet meer werkt? En natuurlijk hebben deze stellen tegelijkertijd handvatten nodig voor de rouwverwerking rondom het verloren gaan van het oude contract.

Een optie die daarbij steeds vaker op tafel komt is de eventuele keuze voor het loslaten van de strikte monogamie binnen de relatie. Dit is een ontzettend spannend pad. Ik adviseer dan vaak eerst eens de serie Wanderlust op Netflix te bekijken. Het schetst een eerlijk beeld van hoe dingen kunnen gaan, als je als stel in een situatie van een affaire en dus verraad belandt. En uiteraard komt in deze serie het stel voorbij het verraad en sluit een nieuw ‘non monogaam contract’.

Een volgende stap kan dan zijn om met elkaar in gesprek te gaan aan de hand van het boek ‘Opening Up’ van Tristan Taormino. Haar boek geeft ontzettend veel inzichten en handvatten en daarmee een zee aan gespreksstof voor ieder stel dat durft achter de gordijnen van hun taboes te kijken. Ook voor een stel dat nooit dit pad op wil gaan, is het gesprek erover interessant, verbindend en verdiepend. Tenminste, dat zou het moeten zijn.

En wat betekent dit voor Lize en Tim?

Ze zijn jong, intelligent, in staat tot zelfreflectie. Ze communiceren ogenschijnlijk makkelijk en open met elkaar. Ze zijn elkaar toegenegen, hebben een sterke verbinding en vriendschap. En ze hebben al veel geprobeerd en onderzocht.

In de documentaire oppert Tim de mogelijkheid dat hij er een minnares ‘bij neemt’ om zijn seksuele verlangens in te vullen. Afgezien van de vraag of er na deze documentaire een vrouw is die deze rol voor hem zou willen invullen: ik zou ze adviseren eerst eens te praten over een gezamenlijk pad. Want Lize vond seks in het begin met Tim wel degelijk leuk en de moeite waard. Ze heeft al eens lichtjes met een vrouw gevreeën en dat vond ze niet onprettig. Zou dan het uitnodigen van een extra vrouw voor een trio niet meer voor de hand liggen, dan dat Tim zelf op pad gaat? Wie weet wat het met Lize doet om Tim te delen? En dan is er nog een zee aan mogelijkheden om samen te onderzoeken, voordat Lize tegen Tim zou hoeven zeggen: ‘Oké Tim, doe jij je ding maar, Want mijn seks is nu eenmaal mijn seks’.