Qruun Schram Relatiecoach

Mannenweek ‘Haar Gelukkiger Maken’

Heb je zin in een inspirerende cursusweek met maximaal negen andere mannen op een prachtige lokatie in Frankrijk? Van 15 t/m 22 augustus 2020? Met heerlijk (vegetarisch) eten en 30 tot 45 mede-cursisten op het landgoed uit diverse parallelle cursussen?
Boeiende mannen en vrouwen ontmoeten met verhalen, belevenissen, ideeën en inzichten die maken dat je vol energie naar huis gaat? En zelf heel veel leren in een mannenweek ‘Haar gelukkiger maken’, oftewel ‘Relatie is een Kluswoord’?

Dan moet je echt een keer gaan kijken op de website www.preau.nl en dan bij voorkeur kiezen voor mijn programma, natuurlijk. Maar een andere cursus doen en tijdens pauzes en avonden lachen met de deelnemers van mijn mannenweek: ook dat is gewoon een heel goed idee.

Relatietherapie: daar heb je vast geen zin in

Vijftiger vrouw menopauze - mannenweek haar gelukkiger makenIn relatietherapie gaan. Misschien heeft je vrouw het al wel eens voorgesteld, maar daar heb je geen zin. Het is ook nog niet nodig, toch? Jullie relatie is weliswaar in wat minder sprankelend vaarwater dan je zou wensen, maar hé: bij wie is dat niet zo? En dat draait wel weer bij, toch?

Mag ik je een suggestie doen? Misschien lijkt het je wél een goed idee om (stiekem?) eenzijdig aan jouw relatievaardigheden te werken. Om op eigen initiatief de vaardigheden te leren, waarmee je je vrouw of vriendin gelukkiger kunt maken. De dingen leren doen, waardoor zij zich afvraagt: ‘schijnt de zon soms vaker? ik voel me blijer dan anders’. Of dat ze verwonderd naar je kijkt en denkt: ‘Wat ben ik toch blij met die man, mijn man!’

Wat wil de vrouw?

Als relatiecoach hoor ik gedurende relatietherapie sessies en individuele gesprekken al jaren van vrouwen wat ze wensen, verlangen, missen in hun relatie. En mannen worstelen en struggelen: het is zoveel, het is zó niet wat hij gewend is te doen. En het levert lang niet altijd direct iets op. Dus waarom zou je?

Een Relatiecrisis waait niet over - mannenweek haar gelukkiger maken

Nou heel simpel: Relatieproblemen ben je het liefste voor! Vijftig procent van de huwelijken sneuvelt. En we leren er weinig van, want zestig procent van de tweede huwelijken sneuvelt. En wie blijven erachter? Kinderen, vrienden en familie. Dus is het de moeite waard om aan de relatie te werken, of liever: te klussen! Want het is niet altijd alleen maar werken. Het is vooral met regelmaat de goede dingen doen. Soms als reparatie, maar liefst als licht onderhoud voordat het dak begint te lekken.

Liefst geen sleur of huwelijksproblemen, maar een fijne relatie. Waarin je het leuk hebt met elkaar. Waarin je je thuis voelt bij je partner. Dat gesprekken veilig zijn, ook als de onderwerpen moeilijk of pijnlijk zijn. Dat je trots op elkaar bent als je naar een feestje gaat. Dat ze moeite doet voor jou, om er leuk uit te zien. En dat jij moeite doet voor haar. En dat het prettig is om naar huis te rijden. En dat het fijn is om samen in bed te liggen. Niet ongemakkelijk als er een vrijpartij op t.v. is. Allebei positief met een ‘twinkle in the eye’.

Hoe gaat de week eruit zien?

Als provocatief coach zoek ik graag naar een lichte, prikkelende sfeer. Dat we verbroederen, elkaar snel durven vertrouwen en dat we soms bulderen van het lachen en dan weer ontroerd zijn over het grote wereldwonder ‘Vrouw’.

Qruun Schram - mannenweek haar gelukkiger maken

We gaan theorie behandelen, moderne inzichten gecombineerd met waarheden die al in steen werden gebeiteld. We gaan opdrachten maken en met elkaar bespreken. We gaan ervaringen delen, misschien ook wel in kleine rollenspelen (dan speel jij je eigen vrouw.. uiteraard). We zullen met de inzichten van de grote relatietherapeuten en seksuologen, de uitkomsten uit de belangrijke onderzoeken, de anekdotes uit onze levens en mijn relatietherapie praktijk, komen tot een maatwerk aanpak voor ieder van jullie om het thuis gezelliger, prettiger, speelser en vrijer te maken. En we streven ernaar dat je een brief mee naar huis neemt voor haar, waarin je de eerste aanzet geeft voor jullie relatie 2.0 of 3.0. Voor een leukere relatie voor de rest van jullie leven.

Nieuwsgierig geworden?

Kijk dan verder op L’huy Preau en zoek jouw favoriete cursus op. En mannen, voel je welkom op 15 – 22 augustus bij ‘Haar gelukkiger maken’. Of een andere cursus. Lees verder als je meer wilt weten over mijn aanpak en praktijk.

‘Tell me what you want’ Justin J. Lehmiller

Seksuele fantasieën bespreekbaar maken in je relatie: veiliger dan je denkt.

In 2018 verscheen het boek ‘Tell me what you want’ van Justin J. Lehmiller, een Amerikaanse sociaal psycholoog en auteur die veel onderzoek heeft gedaan op het gebied van seksuele gedragingen en gezondheid. Waar zijn eerste boek (the Psychology of Human Sexuality) vooral theoretisch was en bedoeld voor relatietherapeuten en psychologen, is dit boek veel leesbaarder en interessanter voor een brede groep lezers. In ‘Tell me what you want’ komen de resultaten terug van een groot onderzoek naar seksuele fantasieën onder meer dan vierduizend Amerikanen. De onderzoeksgroep is een echte dwarsdoorsnede van de bevolking in al haar schakeringen. Op die manier zijn ook uitspraken over sub populaties te doen.

Fantasie nummer 1: Sex met extra partners

Uit het onderzoek komt onomstotelijk naar voren dat er veel gefantaseerd wordt: maar liefst 97%van de deelnemers zeiden regelmatig seksuele fantasieën te hebben. De meest voorkomende fantasie: sex met meerdere partners. Een trio met extra man of vrouw, een kwartet met een ander koppel, een gangbang of een groep mensen verstrengeld in een orgie. Andersom: op de vraag of men wel een fantaseert over sex met meerdere partners antwoord bijna de volle honderd procent van wel, met als meest genoemde fantasie een trio.

Mijn veronderstelling is -mede op basis van gesprekken met cliënten- , dat een dergelijk onderzoek in een land als Nederland, dus ook een westers land met een joods-christelijke traditie, globaal dezelfde cijfers zal opleveren. In ons brein doet het ‘monogame huwelijk tot de dood ons scheidt’ het dus niet zo heel voortreffelijk.

Lehmiller verklaart dit verlangen vanuit het Coolidge effect: gewenning aan onze partner, doet de honger doven. Het verhaal gaat dat President Coolidge van de USA samen met zijn vrouw een boerderij bezocht. De boer toonde vol trots een haan aan mevrouw Coolidge en vertelde dat deze dag in dag uit de hele dag met hennen kon paren. Mevrouw Coolidge opperde dat de boer dat maar eens aan president Coolidge moest vertellen, die op dat moment elders op de boerderij rondkeek. De boer zocht de president op en vertelde over de activiteit van de haan. De President dacht een moment na en vroeg toen: “Steeds met dezelfde hen?” “No, sir” antwoordde de boer. “Vertel dat dan maar aan mevrouw Coolidge”, sprak de President.

BDSM: bondage, dominantie, onderwerping en sado masochisme: de goede tweede

Twee derde van geënquêteerden gaf aan fantasieën te hebben op het vlak van BDSM, waarbij pijn/plezier ‘geven’ en ‘ontvangen’ beide boven de 60% scoorden, met een oververtegenwoordiging voor beide posities onder vrouwen. Daarmee is wellicht direct het succes van ‘Fifty shades of Grey’ (Vijftig tinten Grijs) verklaard. Vrouwen zijn meer dan mannen van het tintelende rollenspel, zo blijkt. Waarbij het onderzoek liet zien dat de meesten dan kiezen voor de ontvangende/onderdanige rol.

Wat nog meer opvalt

Anders dan veel mensen denken, wordt er weinig over Hollywood sterren gefantaseerd. We fantaseren vooral over sex met de eigen partner of een bekende. Gewone mensen fantaseren over gewone mensen.

Porno kijken heeft invloed op onze fantasieën: we leren van porno wat er mogelijk is en dat kan onderdeel gaan uitmaken van ons wensenlijstje. Opvallend is dat heteroseksuele mannen die veel porno kijken, gemiddeld een sterkere voorkeur ontwikkelen voor grotere borsten. Voor vrouwen geldt dit ook: zij krijgen een voorkeur voor grotere penissen. Met porno maken we het onze partners dus potentieel best lastig. Al halen we er ook inspiratie voor vernieuwing uit.

En wat we ermee doen

Allereerst: we praten te weinig met onze partner over onze fantasieën. Hieraan kan veel ten grondslag liggen. Angst voor afwijzing of erger speelt een belangrijke rol. We voelen ons niet veilig genoeg bij onze partner om ons op die manier kwetsbaar op te stellen. Uit het onderzoek bleek dan ook dat minder dan een derde van de participanten een belangrijke fantasie daadwerkelijk in de praktijk had gebracht. En jawel: driekwart van de deelnemers hoopte ooit met hun partner hun belangrijkste fantasieën in praktijk te gaan brengen… Driekwart!

Wat Lehmiller betoogt

Uit het onderzoek kwam duidelijk naar voren dat partners die het aangedurfd hadden hun fantasieën te delen en eventueel ook ten uitvoer te brengen, significant gelukkiger scoorden dan zij die geheimen hielden op dit vlak. Hij concludeert dan ook dat het tijd wordt dat we leren onze fantasieën te delen. En waarom niet: het onderzoek toont vooral aan, dat jij en je partner zomaar eens dezelfde fantasieën zouden kunnen hebben. Dus daar zit een doorgang, maar wie durft die te benoemen?

Op naar theatervoorstelling ‘Mijn man begrijpt me niet’.

Ik kreeg een Margriet artikel toegestuurd door een lieve vriendin over de theatervoorstelling ‘Mijn man begrijpt me niet’ met Victoria Koblenko, Anouk Maas en Tanja Jess. Als man mis ik wel eens een editie van een glossy en bij ons thuis komt wel de Libelle via mijn moeder binnen, maar de Margriet is ze niet meer op geabonneerd ‘sinds de bladen teveel op elkaar zijn gaan lijken’. Kortom: ik was heel blij met deze zij-instroom. En na lezing heb ik direct besloten met L. (mijn vrouw) naar de voorstelling te gaan. Het gaat een leuk gesprek opleveren, dat weet ik nu al.

In gesprek over je relatie; Herkenbare Relatieproblemen

In de voorstelling gaan twee zussen (Victoria en Anouk als respectievelijk Petra en Sandra) met elkaar in gesprek over hun relatieperikelen bij een spiritueel relatiecoach, gespeeld door Tanja Jess. De focus legt deze ‘selfmade psycholoog’ op het liefdesleven van de dames, want is dit het nu helemaal wel of wordt het tijd voor Tinder en Second Love? Wat de voorstelling zo leuk maakt is dat de twee zussen elkaars tegenpolen zijn in alles. Maar ze komen overeen op het punt dat ze zich onbegrepen voelen door hun man. En dat herken ik maar al te goed uit mijn praktijk.

‘Ik voel me niet gehoord’

Een adagium binnen relatietherapie-land is ‘Mannen worden graag gezien, vrouwen worden graag gehoord’. Zonder er al te ver op in te gaan: mannen hebben vaker dan vrouwen nodig dat ze gecomplimenteerd worden, ook in het openbaar. Dat een vrouw haar trots over hem uitspreekt. Dat ze een beetje over hem opschept. Dan voelt hij zich op het schild gehesen, gezien, gewaardeerd en is hij doorgaans ‘als was’ in de handen van zijn vrouw. Andersom hebben vrouwen graag een luisterend oor. En daar kunnen mannen nog veel (en altijd meer) leren.

Luisteren is alleen luisteren als je actief luistert!

Moderne mannen weten intussen wel dat als een vrouw begint te praten over bijvoorbeeld problemen op het werk, het niet handig is om met oplossingen te komen. Met iedere oplossing, verklaar je je vrouw immers een beetje minder toerekeningsvatbaar. Wat ze nodig heeft is een luisterend oor. En dat luisterend oor klinkt gefaseerd aldus:

Fase 1, erkenning: ’Ja dat is vervelend, ik kan me voorstellen dat je daar gestoord van wordt.’

Fase 2, actief luisteren middels een vraag: ‘Vertel er nog eens wat meer over, hebben je collega’s hier ook last van?’

Fase 3, normaliseren: ‘Nou, kom hier, dan knuffel ik de frustratie er even uit’.

Ik leer mannen vaak als eerste stap dat ze al zittend met vlakke hand op hun bovenbenen moeten slaan met de uitnodiging ‘kom eens hier, schat en vertel me over je dag’. Dat adviseer ik nu ook: ga naar de voorstelling samen en bij thuiskomst schenkt hij een glas in en slaat daarna uitnodigend op zijn knieën. Zij gaat bij hem zitten en samen praten jullie verder over de voorstelling en de parallellen in jullie relatie. Dat wordt een therapeutloze relatietherapiesessie. Beloofd.

Neem hier een kijkje voor de speellijst van de theatervoorstelling ‘Mijn man begrijpt me niet’.

Een open relatie; Katja Schuurman heeft een open huwelijk

Op basis van grootschalig onderzoek weten we dat in Nederland circa vijf procent van alle stellen een niet monogame relatie met elkaar heeft afgesproken. Niet monogaam met wederzijdse goedkeuring wordt dan dus bedoeld. Want meer dan vijftig procent van alle relaties krijgt op zeker moment te maken met eenzijdige non-monogamie zonder communicatie en dus zonder de goedkeuring van de niet vreemdgaande partner. We noemen dat ook wel een affaire.

Meer dan vijftig procent van alle relaties en huwelijken is niet monogaam

Je zou dus mogen verwachten dat we op zijn minst met zijn allen nuchterder zouden praten over het romantisch ideaal, zeg maar de idylle van het ‘voor altijd en eeuwig’. En dat we een zekere open nieuwsgierige houding zouden aannemen naar andere relatievormen, die misschien wel net zo goed of beter blijken te werken in de praktijk.

Katja Schuurman heeft een open huwelijk

Klop maar in de zoekbalk van Google: ‘Open Huwelijk Katja’. Wat gebeurt er? Een zee aan hits van alle mogelijk (show-)nieuws sites die over elkaar heen buitelen om de onthullingen van Katja op de Vlaamse TV op 1 oktober 2019 nader te duiden en te herkauwen. Want een open huwelijk is groot nieuws, zeker als het een celebrity betreft en nog zekerder als het dan ook nog eens Katja betreft. Smikkelen en smullen met zijn allen! En iedereen vindt er wat van.

Ruim twee weken eerder was Dolly Dot Angela Groothuizen al even openhartig geweest over haar open relatie met Rob. Ik las een verhaal van een prachtige, sterke, stabiele vrouw, die haar geluk niet op kon, zozeer dat ze kon geven en ruimte laten. Ze verwoordde het mooi: ’…met geen van mijn vriendjes heb ik ooit de behoefte gehad om te zeggen: dit mag niet, dat mag niet. En dat moeten ze ook nóóit tegen mij zeggen. Voor ons werkt dit. Ik wil maar één ding, en dat is dat hij, met al zijn overgevoeligheden, gelukkig is. Ik ben het namelijk al, er is veel goed in mijn leven. En ik hoef niet, wat ik niet heb.’ Ik stuurde het interview door aan twee vriendinnen waarmee ik wel eens een discussie over het onderwerp had gehad. En jawel: beiden haalden vooral aan dat Angela verderop in het interview zegt dat op haar leeftijd na de overgang de behoefte ook niet meer zo groot is. ‘Ze moet Rob die vrijheid wel gunnen, want anders gaat hij weg bij haar. Hij heeft kennelijk geen zin in een vrouw na de overgang. Ze is er natuurlijk hartstikke verdrietig over, maar dat durft ze niet te zeggen.’

Een open huwelijk: daar is wat loos

Ik was met stomheid geslagen: mijn vriendinnen lazen het interview echt totaal anders dan ik. Zij waren eerder meewarig, dan onder de indruk. Zij zagen zwakte en verdriet, waar ik kracht en ruimte las. Waar kwam dat nou toch vandaan?

Onderzoek aan de Universiteit van Michigan heeft aangetoond dat ‘we’ iets vinden van mensen met een open relatie. We denken dat de relatie minder respectvol en intiem is. We verdenken ze ervan hun tanden minder vaak te flossen (echt waar!) en ze vergeten vaker de hond uit te laten(!). Kortom: een open huwelijk hebben alleen zij die niet tot het hogere en zuiverdere in staat zijn. Zo is ons ingeprent door eeuwen van kerkelijke zendingsdrift. Maar in de praktijk zie ik dat hier nogal wat kanttekeningen bij te maken zijn. En natuurlijk is er het geweldige boek van Esther Perel – Liefde in Verhouding- wat zoveel meer inzichten en invalshoeken geeft die de moeite waard zijn, voordat je begint aan meningsvorming.

Ik heb beide vriendinnen dus maar een aantal linkjes toegestuurd. Waarvan ik deze graag ook hier opneem: https://www.psychologiemagazine.nl/artikel/een-open-relatie-wanneer-werkt-dat/

Je relatie leuk maken of leuk houden

In de vorige blog besprak ik de eerste punt van de Relatie-schijf van 5: Samen (weer) leuke dingen doen en beleven. In deze blog ga ik verder in op de Relatie Schijf van Vijf en dan met name op de andere vier ingrediënten die je kunnen helpen om jullie relatie bruisend te krijgen of houden.

Schijf van Vijf punt twee: Individueel dingen doen en beleven

Naast weer leuke dingen samen doen, is het belangrijk dat beide partners ook de ruimte nemen en van elkaar gegund krijgen om eigen avonturen beleven. De beroemde psycholoog David Schnarch heeft een punt gemaakt van hoe partners alleen vanuit een gezond egoïsme, voldoende gedifferentieerd kunnen zijn om met elkaar een gezonde spannende relatie te onderhouden. In eenvoudig Nederlands: alleen als je voldoende van jezelf houdt, kun je van de ander houden. Hij legt dus niet zozeer de nadruk op symbiose en versmelting -het ideaal van menig pas-getrouwd stel- maar drukt zijn cliënten op het belang van differentiatie binnen de relatie: durven voor jezelf te kiezen in allerlei situaties, egoïstisch te zijn, jezelf te voeden, zodat je de ander wat te bieden hebt.

Vaak wordt in dit verband gesproken over de emotionele fusie als diepe valkuil voor veel stellen: Het permanent op elkaar afgestemd zijn, steeds de antenne aan hebben voor wat de partner nodig heeft, prettig vindt, het liefste heeft. En dat kan veel te ver gaan. Je kent ze wel: van die stellen die elkaars zinnen afmaken als één van beiden kennelijk voor de zoveelste keer een verhaal vertelt of herinnering ophaalt. En als je zijn mening hoort, zal het ook wel die van haar zijn. En altijd stemmen ze alles braaf met elkaar af. ‘Vind je het goed als ik nog even blijf?’ in plaats van: ‘ga alvast maar, ik blijf nog even’.

Individueel dingen doen

Deze stellen houden de godganse dag rekening met elkaar. Zij is dol op koriander, maar ze kookt zonder want dat lust hij niet. Hij wil eigenlijk mee met vrienden vissen, maar begint er maar niet over, want haar ouders verwachten hen voor moederdag op bezoek. Zo vermijden ze iedere ruzie, iedere rimpeling op het water. ‘Gewoon rekening met elkaar houden’, noemen ze dat. Maar onder water leveren ze al hun wensen, verlangens en behoeften in voor de lieve vrede. Dit zijn de stellen die uitgepraat raken en op de automatische piloot proberen een eindstreep te halen.

Dat kan anders. Of eigenlijk: dat moet anders. Doe vooral ook je eigen ding in de relatie! Natuurlijk mag je dat een beetje afstemmen, maar dan bij wijze van spreken op de manier waarop je dat ook met kleine kinderen doet:
‘Zal ik zaterdag of zondag met de mannen gaan vissen?’
‘Zal ik komende meivakantie met mijn vriendinnen naar Ibiza gaan, of wachten tot de herfstvakantie?’.
‘Na het werk hebben we een borrel, zal ik in het logeerbed gaan liggen als ik erg laat thuiskom?’

Je ziet: nergens wordt om toestemming gevraagd. Want als volwassen mensen heb je van elkaar geen toestemming nodig als je je verantwoordelijk gedraagt. Het grote voordeel is dat je avonturen beleeft, dat dingen anders lopen dan gedacht, dat je kortom de volgende dag iets te vertellen hebt. En dat is wel zo leuk in een relatie.

Schijf van Vijf punt drie: Nieuwsgierig blijven naar de ander

Ik zeg het maar zoals het is: er zijn best veel mannen die hun vrouw als vanzelfsprekendheid beschouwen. Die menen alle gedachten en frustraties van hun vrouw wel zo’n beetje te kennen. En degenen die ze niet kennen, daar zijn ze niet meer zo heel nieuwsgierig naar, want dat gezeur kunnen ze missen als kiespijn. Andersom zijn er tamelijk veel vrouwen die klagen als een grondrecht beschouwen, waar ze op ieder moment mee kunnen beginnen en pas hoeven op te houden als ze alles hebben gezegd wat er op hun hart ligt. Die denken dat hun man een oneindig absorberend doekje voor hun negatieve emoties is. En als ie dat niet is, dan leert ie het maar te zijn.

Stellen die op dit punt in therapie belanden, kenmerken zich door het chronisch etaleren van de communicatieve ‘Ruiters van de Apocalyps’ zoals relatietherapeut Gottmann deze noemt. Het voert te ver om ze hier te bespreken, maar wat je dan hoort zijn neerbuigende verwijten en minachtende jij-bakken waarop negatief defensief wordt gereageerd (en ergens het zinnetje ‘laat ook maar’) en non-verbaal wordt er veel met de ogen gedraaid, het hoofd geschud, de armen over elkaar geslagen en gefronst. En dan realiseer je je als relatietherapeut dat dit ook ooit twee mensen waren die niets liever deden dan verdrinken in elkaars verhalen. Die alleen maar dachten: ‘vertel me meer, meer, meer’ terwijl ze keken in de nieuwsgierige ogen van de ander. Ooit, jaren geleden.

De crux is dat je leert nieuwsgierig te blijven naar elkaar. En dat je het voor de ander de moeite maakt om nieuwsgierig naar jou te zijn. Dan helpt het als je bereid bent te luisteren en door te vragen, als de partner iets te berde brengt. Dat je dan niet reageert vanuit de eenvoudige reflex, maar dat je eens een zin begint met ‘daar heb ik eigenlijk al een tijdje niet meer over nagedacht, wat een goede vraag.’ En dat je andersom eens een gesprek begint met ‘Schat, ik zit al een tijdje te denken over X, ik merk dat ik daar Y van vindt. Wat vind jij daarvan?’

In relatietherapie valt het me vaak op hoe weinig partners weten van elkaars jeugd, jonge jaren, terwijl dit bij uitstek de periodes zijn waarin ontzettend veel bepalende dingen kunnen zijn gebeurd. Sporen van die gebeurtenissen kunnen nu nog de basis vormen van het denken en handelen. Gewoontes en opinies kunnen hun wortels hebben in eerdere relaties, in voorbeelden uit het gezin van herkomst. Het kan zoveel ruimte bieden om in plaats van kritiek te geven op je partner eens een vraag te stellen: ‘Hoe deden jouw ouders dat vroeger dan?’ of ’wat maakt dat je dit zo aanpakt?’ of ‘Joh, je verrast me, hoezo zie jij dat zo?’

Als je leert op die manier nieuwsgierig naar elkaar te blijven, kun je tot prachtige gesprekken komen, die verbinden en de relatie versterken.

Schijf van Vijf punt vier: Elkaar verrassen

elkaar verrassenWanneer heb jij je partner voor het laatst verrast? Hoe vaak verras jij je partner? En hoe doe jij dat? Denk je er wel eens over na, over ‘Verrassen’?
Een lief briefje op tafel. Een smoothie die klaarstaat in de koelkast. Een bosje tulpen van de markt. Een gevouwen wasje. Een ontbijtje op bed met bioscoopkaartjes op het blad. Hoe moeilijk is het? Nou,heel moeilijk, zo blijkt doorgaans.

Sleur, sleetsheid, verveling: door alle vaste patronen die horen bij een gezin met kinderen, wordt het leven samen makkelijk een routine en verlopen alle patronen langs de lijnen van vanzelfsprekendheid. En dat is niet erg vitaliserend voor de relatie. We hadden het al over dingen samen ondernemen en dingen zelf ondernemen. Maar er is nog een mooie manier om de sleur van alledag te doorbreken: elkaar verrassen met kleine en grotere gebaren.

Even een glimlach omdat je partner aan je heeft gedacht, een twinkel in de ogen omdat er aandacht aan je is besteed. En bij jezelf de voorpret als je even tijd maakt om een verrassing voor je partner voor te bereiden. Het loont ontzettend om hier goed in te worden. Gary Chapman vertelt in zijn voortreffelijke boek ‘de vijf liefdestalen’ hoe makkelijk dit is voor de één en hoe lastig voor de ander. Sommige mensen zit het in het bloed om de wereld om zich heen te verrassen. Ze halen geintjes uit op het werk, weten op ieder feestje met iets verrassends aan te komen en zetten met groot gemak thuis de boel met de kinderen op stelten. Een verademing als je dat kunt!

We zijn allemaal gevoelig voor kleine en grotere attenties, hoewel we er ook enorm in verschillen: de één kan verrukt zijn over een gevouwen zeilbootje met een lieve boodschap, de ander doe je een plezier met het ophangen van een schilderijtje of het regelen van een oppas en theaterkaartjes. Een bos bloemen op tafel, favoriete chocoladereep in de broodtrommel, een reparatie regelen die al een tijd wacht, een cadeautje waar écht over is nagedacht! Mijn vrouw zegt altijd: als je me praktische cadeau’s voor mijn verjaardag begint te geven, dan ga ik bij je weg.

Gewoon één keer per week een klein gebaar. De beloning zal groot zijn.

Schijf van Vijf punt vijf: Heb (het over) Seks

Psycholoog en toonaangevend relatietherapeut Esther Perel spreekt veel over ‘eroticism’. (Als de naam Esther Perel je nog niets zegt: ga naar YouTube of lees haar boek ‘Liefde in Verhouding’. Dat laatste vooral doen in bed voor het slapen gaan, zodat je partner ziet wat je leest en je erover in gesprek raakt. Heerlijk.)

Eroticism is de eigenschap van het menselijk individu om seksualiteit op een dieper niveau als onderdeel van de eigen identiteit te ervaren. Het gaat erover hoe je als het ware samen met een ander bij jezelf naar binnen gaat, bewust bent van jezelf tijdens seksuele omgang. Dat je jezelf steeds opnieuw ontmoet en definieert als seksueel wezen met passie, vuur, verlangen, lust, behoefte aan veiligheid, spanning, vernieuwing.

Dat klinkt allemaal wellicht abstract en de kern van het betoog is dan ook het belangrijkst: wij mensen kunnen niet stoppen om ook een seksueel wezen te zijn én onze seksualiteit is integraal onderdeel van onze identiteit en dus van de ontwikkeling die we in ons leven doormaken.

Over sex praten

Een relatie is een plek om te groeien, zelf en samen. Als het goed is, is de relatie een veilige plek en een plek waar je steun en vertrouwen voelt om nieuwe uitdagingen aan te gaan en je te ontwikkelen. Dat kan in verschillende richtingen op allerlei niveau’s zijn: intellectueel (studie, gesprekken, lezen), cultureel (bezoeken voorstellingen, lezen), persoonlijk (dingen doen buiten de comfortzone (samen of alleen), coaching en opleiding). En bij dat laatste hoort dus ook de seksuele ontwikkeling van jezelf en van jullie als koppel.

‘Als de seks goed is, is het maar een klein onderdeel van de relatie, maar als de seks slecht of afwezig is, is het zomaar het grootste deel van het relatieprobleem’, aldus Esther Perel.

En daarom ben ik het met haar eens, dat we het erover moeten hebben in onze relaties. In onze seksualiteit zit ontwikkeling: als twintiger ziet het er anders uit dan als dertiger, veertiger of vijftiger. In de loop van de jaren groeit ons zelfvertrouwen, we leren onszelf beter kennen, we accepteren steeds meer wie we zijn en we ontwikkelen ons. We verliezen stukjes schaamte of bouwen nieuwe op. We komen onszelf tegen in ontmoetingen, op cursussen, in meditatie of yoga. Als het goed is, ontwikkelen we ons een leven lang, verdiepen onze zelfkennis, leren steeds meer van onszelf zien. En in die ontwikkeling kunnen onze wensen, verlangens en fantasieën mee-veranderen.

Om toe te geven aan bepaalde verlangens is het vaak nodig een zekere schaamte te overwinnen, zelfvertrouwen of zelfkennis op te bouwen. Dat kost tijd, dat heeft soms nodig dat we met anderen praten. En daarvoor zou je partner de eerste zin die in aanmerking komt, maar dat is vaak lastig, meer nog als je al als tiener of jonge twintiger met elkaar in de relatie bent gestapt.

Wat maakt het dan zo lastig? Dat we er niet echt taal voor hebben en niet geleerd hebben er op een veilige manier over te praten. Stel dat je je partner op een dag vertelt dat je een keer een bungee-jump wilt maken. Je zult een verrast gezicht krijgen wellicht. En enkele minder enthousiaste opmerkingen kan ik me ook goed voorstellen: ’Maar je vond dat toch zo eng?’, ‘Pas je wel op?’. Kortom: het is even samen wennen aan het idee. Maar je komt er wel uit met elkaar, ook als het niet doorgaat. Dan is er geen bungee-jump geweest. Tja.

Maar wat als je voorstelt om een keer een BDSM-avond samen te bezoeken, omdat je door het lezen van Fifty Shades iets in jezelf wakker hebt voelen worden, waarvan je niet wist dat het er zat?

Dat kan de sfeer in het huwelijk zomaar danig verslechteren. Vernieuwing en verandering op dat vlak is in heel veel relaties ontzettend moeilijk. En het ingewikkelde is: als je het hebt uitgesproken, dan is het er altijd. Dan kan het niet meer vergeten worden. Dus dat is eng en je laat het vaak wel.
En toch is het cruciaal om het onderwerp sex, erotiek, vrijen met elkaar, op de agenda te houden. Om het erover te hebben, om het levend te houden, om het een plek te geven in jullie leven. Het is dan de kunst om voorbij de oppervlakkige vragen te komen. Dus niet alleen ‘ben je nog tevreden over onze seks?’. Want het antwoord daarop is te snel een eenvoudig en eenduidig ‘ja’. Waar je nieuwsgierig naar zou kunnen zijn, zijn de diepere verlangens, wensen, nieuwsgierigheden van elkaar. Heb bijvoorbeeld vrolijke gesprekken met elkaar over ‘Vijftig tinten Grijs’ wat je allebei hebt gelezen. Of laat elkaar een erotisch filmpje zien, waar je elkaar vragen over stelt. Of ga een keer samen naar Christine le Duc of de Kamasutra-beurs.

Als je als stel erin slaagt om sex op de agenda te houden, zonder dat je oordeelt, dingen van elkaar ‘gek’ vindt en zonder dat je uit schaamte een gesprek afbreekt: als dat je allemaal lukt dan zul je niet alleen meer bevredigende seks met elkaar beleven, maar sla je ook een stevig fundament onder jullie relatie.

De meest voorkomende huwelijksproblemen

‘Maar wat nu als je elkaar helemaal niets meer te vertellen hebt, hoe maak je het dan weer leuk?’ Ik zit aan de rand van een zwembad en praat met een vriend van een vriend. Hij is er net achter gekomen dat ik relatietherapie geef. Als het woord relatietherapie valt, is de interesse doorgaans gewekt. Want vragen over huwelijk of relatieproblemen heeft iedereen. En we vinden onze relaties belangrijker dan bijvoorbeeld onze pensioenopbouw.

’Wat zijn eigenlijk de meest voorkomende huwelijksproblemen?’

Hij is op zoek naar antwoorden op vragen die horen bij de relatie-fase waarin hij en zijn vrouw met drie kids onder de tien, verkeert. ‘Dat we in langere relaties de taal lijken te missen om echt met elkaar in gesprek te blijven.’

roze olifant huwelijksproblemenVrijwel alle stellen die ik in therapie tref, geven aan dat een aantal dingen niet goed besproken zijn of niet meer besproken werden vanaf een zeker moment. En die ‘dingen’ worden een roze olifant die groeit en groeit totdat beide partners met de rug tegen de muur gedrukt staan en er geen bewegingsruimte meer is. En dan barst de bom.

Ik geef de vriend van de vriend voorbeelden. Hij knikt, lacht en vraagt door. Af en toe werpt hij een blik opzij naar zijn vrouw, die in het ondiepe deel van het bad met de kinderen een bal hoog houdt. Het is een leuk, aantrekkelijk stel om te zien: uiterlijk passen ze goed bij elkaar. Ze zijn hoog opgeleid, sportief en ondernemend met eigen vriendengroepjes. Ze kennen elkaar uit de studietijd in Maastricht. Studentenvereniging, alles samen, paar jaar gereisd en aan de carrière gewerkt en toen een gezin gesticht. Ze zijn intussen bijna twintig jaar een stel en de kinderen naderen de puberteit. Dan heb je uitdagingen genoeg, zo weet ik uit de praktijk.

Opvoedpoli of Liefdeskoppel

Iedereen die kinderen heeft, herkent dat er een fase is dat je je als koppel meer een ‘Opvoedpoli’ voelt, dan een liefdeskoppel. Iedereen begint onbevangen en verliefd aan de relatie. Je drinkt elkaars verhalen. Verschillen worden als leuk en complementair ervaren. Wensen, verlangens, behoeften kunnen nog vrijuit besproken worden. Alles is nog open en vrij.

Dat verandert meestal als de eerste zwangerschap zich aandient. Zij verandert hormonaal enorm en daarmee komen nieuwe emoties, behoeften en soms angsten. Hij weet niet wat hem overkomt: eerst was alles nog vrolijk en speels en nu moet hij zich voorbereiden op het vaderschap! De kinderkamer moet af, de rolverdeling verandert, je stapt samen een heel nieuw leven in bij de geboorte van de eerste. En vaak rolt een stel dan door in de relatie. Je wordt voor een groot stuk immers geleefd door je kind(eren) en alles wat de zorg voor hen met zich meebrengt.

Als de kids nog heel klein zijn, absorberen ze alle aandacht van in ieder geval moeder. Als ze wat groter worden, komen school, sport en allerlei activiteiten erbij. Er zijn dagen dat je je meer taxichauffeur voelt, dan vader. En als ze nog iets groter worden, blijven ze ’s avonds zitten in de huiskamer en heb je als koppel vrijwel geen privacy meer.

En dan heb je nog geluk, want als er medische dingen bijkomen of leer-probleem-rugzakjes dan is het allemaal nog een paar graden uitdagender. En zo verdwijnt in veel relaties eerst het magisch samenzijn, dan de intimiteit en terloops ook de gesprekken, het lachen, de halve woorden die ooit genoeg waren.

Het schijnt zelfs zo erg te zijn, dat vijftig procent van de relaties na het 2e kind functioneel seksloos wordt. Dat betekent minder dan tien keer sex per jaar.
‘Maar tien keer sex per jaar is toch nog best veel?’. Ik hoor het je denken.

Vrijpartij op TV? Awkward!

Dus je bent begin veertig en zit samen op de bank te kijken naar een romantische komedie. Althans, de ander kijkt naar de romantische komedie, jij kijkt op de telefoon. Of jullie kijken allebei op je telefoon. In je ooghoeken zie je dat de hoofdrolspelers in een vrijpartij belanden. Zo een die je zelf al heel lang niet hebt beleefd. Je voelt dat je partner ook opkijkt naar de televisie. Dat is ongemakkelijk ineens, passie aan de andere kant van de glasplaat.

‘Ik ga even kijken of de kinderen slapen, zet jij een kopje thee?’

Drie minuten later zit je samen weer in de woonkamer. De vrijpartij op tv is over, het reclameblokje is gestart. En allebei vraag je je af of het weer eens op gang zal komen. Het vrijen, of in ieder geval het gesprek erover. Of enig gesprek met wezenlijke inhoud. Want hoe vaak wordt er nog over iets anders gepraat dan de vorderingen van de kinderen of de zorgen om jullie ouders? Over de school, de buren en vriendjes?

Als relatietherapeut heb ik makkelijk praten. Maar ook ik herinner me relaties waarin mijn partner en ik het contact kwijt waren. Het gaat zo makkelijk. Het sluipt er zomaar in. En we vinden maar moeilijk een weg uit het moeras.

Waarom doen we elkaar dit aan? Hoe is het mogelijk dat we op de belangrijkste plek van ons leven -in onze relatie- spanning en ongemak voelen als we anderen het leuk zien hebben, van elkaar zien genieten, in elkaar opgaan. Wat maakt het toch zo moeilijk om gewoon te zeggen: ‘Zeg schat, hoeveel verder laten wij onze relatie nog versloffen, voordat we er een keer echt iets aan gaan doen?’, of woorden van gelijke strekking.

Je relatie leuk maken of leuk houden: de Schijf van 5

Gewoon aan de slag gaan helpt echt! Nee het gaat niet vanzelf. Maar je kunt ontzettend veel doen om je relatie van zuurstof en brandstof te voorzien. En ja: dat vereist aandacht, initiatief en toewijding. En het besef dat de continuïteit van jouw relatie geen vanzelfsprekendheid is, ook niet na twintig jaar. Want als vijftig procent van de huwelijken sneuvelt en zeventig procent van ons met een affaire in enige vorm te maken krijgt, dan is het duidelijk dat ‘op zijn beloop laten’ een heel slecht idee is. Dus pak deze Relatieschijf van Vijf er maar gewoon bij en kom achter je smartphone schermpje vandaan.

Schijf van Vijf punt één: Samen (weer) dingen beleven

Ik ben geen groot fan van een bucketlist met honderd wensen. Wel ben ik een voorstander van een komende-maanden-plan. Wat gaan jij en je partner samen doen? Met de kinderen erbij, maar zeker ook zonder de kinderen.

Tafeltje gesprek aan tafelOns eerste advies bij een crisis is altijd om het ‘Tafeltje-gesprek’ te gaan voeren. Dit is niets anders dan dat je wekelijks op een vast tijdstip in alle rust een kop thee of glas wijn met elkaar drinkt en een echt gesprek met elkaar voert. We hebben daarvoor een aantal vaste vragen geformuleerd, die je als partners aan elkaar kunt stellen. Het prettige aan het gesprek is, dat je de opvallende en lastige zaken van de week op een rustig moment met elkaar nog eens bespreekt: Wat ging er goed? Wat was lastig? Op welk moment vond je de ander leuk? Waar vond je dat de ander het anders had kunnen doen? Waar voelde jij je goed bij? Waarvan zou je meer of minder willen van wat in de week gebeurde?

Het is een gesprek waarin complimenten een plek krijgen, waarin je wensen uit, waarin je je partner ook een spiegel kunt voorhouden buiten de emotie van het moment in de week.

Het klinkt zo eenvoudig, maar er zijn maar heel weinig stellen die een dergelijk gesprek regelmatig voeren met elkaar. Het is daarom voor veel mensen al een hele belevenis om gewoon met elkaar te gaan zitten, elkaar in de ogen te kijken tijdens het praten en de week nog eens rustig door te spreken. Begin er maar gewoon mee, als jullie het nog niet doen.

Als het met het gesprek een beetje loopt, of daarvoor al, kun je naar plan B: samen leuke dingen buitenshuis doen. Een avond uit, op stap naar theater of bioscoop. En wees daarin schaamteloos creatief, alsof je je geliefde nog maar net kent en aan deze wilt bewijzen dat je een heel frisse onconventionele en originele geest bent. Als je zo op elkaar verliefd bent geworden, dan is het ook na twintig jaar nog een goed recept om het leuk te hebben.

Kun je het je veroorloven om wekelijks of desnoods maandelijks een oppas in te huren: doen! Kies een vaste avond waarop je samen iets gaat ondernemen. Recent hoorde ik iemand die nog altijd de maandelijkse ‘Ja-date’ deed met haar partner. Een keer in de maand organiseert de één een uitje en de ander moet ‘Ja’ zeggen tegen alles. Dus als je een uitnodiging krijgt met daarin het voorschrift om om 19:30 aan de bar in het Amstel hotel te staan in lange zwarte jurk, een bloem in het haar en twee fris-sprankelende glazen gin-tonic: dan sta je daar precies op dat moment als voorgeschreven. En dan komt hij binnen en begint de avond: Carré is op loopafstand, de IT op tramafstand en een Ajax Skybox bereik je met de metro. Je weet niet wat er komen gaat, maar je zegt alleen maar ‘Ja leuk!’. En de volgende keer organiseert zij. En zo beleven ze om en om de avonturen die in ieder geval één van beide partners geweldig leuk vindt.

In de volgende blog zal ik ingaan op de andere vier punten van de Relatie-schijf van Vijf. Wil je die in de mail ontvangen, stuur me dan even een mailtje.

Relatieproblemen of Relatiecrisis voorkomen met de Relatie-APK?

Dat ‘relatie een werkwoord is’, weten we intussen wel. En ‘werk’ heeft helaas in onze taal een negatieve bijklank. En dat is jammer. Want werken aan je relatie, aan de allerbelangrijkste verbinding in je leven met -als het goed is- de meest betekenisvolle persoon. Degene waarvoor je bewust hebt gekozen: daarin zit toch vooral ook een enorm potentieel, plezier, uitdaging, kansen, verdieping?

Toch zetten veel stellen het bewustzijn rondom ‘relatie als werkwoord’ niet om in gerichte actie. En dan komen wij ze tegen in de relatietherapiepraktijk. Ze hebben een gezin en dat geeft al drukte genoeg. De logistiek van een gezin met jonge kinderen is al een berg werk. Loop je dan niet het risico dat werken aan de relatie wordt vergeten? ‘Het moet vanzelf gaan, anders zit het niet goed’, hoor ik nog wel eens op feestjes. ‘Lieve schat, je hebt geen idee’, denk ik dan. Met een beetje aanrommelen en denken dat het wel blijft goed gaan, onderschatten veel partners de ‘stressfases’ die iedere relatie, zeker met kinderen, doormaakt.

Natuurlijk, in de eerste fase van verliefdheid ben je nog nieuwsgierig naar elkaar. Je bent vooral verwonderd als je partner een schaamtevolle bekentenis doet, kwetsbaarheid toont of zonder enige schroom spannende fantasieën voor de toekomst schetst, al dan niet met betrekking tot het dan nog bruisende en dampende sexleven. Je geniet van de momenten samen en voelt steeds meer als een team. Je leert elkaar ‘door en door’ kennen, hebt aan een half woord genoeg, weet al wat je partner gaat zeggen, voordat het gezegd is. Kortom: de dingen gaan inderdaad nog vanzelf.

Iedere relatie kent zijn moeilijke fases

Na een paar jaar ga je samen settelen. Een woning samen, dan een eerste kind, en een tweede kind. Terwijl de carrière van de een doorloopt en die van de ander deels on hold wordt gezet. Financieel moeten de plaatjes kloppen, beide partners nemen als het goed is hun verantwoordelijkheden naar elkaar en het gezin serieus. Natuurlijk: er wordt niet meer zo vaak gevreeën en je hoeft niet alles meer met elkaar te bespreken, want je kent elkaar zo goed en het is allemaal zo veilig en vertrouwd. Hij valt haar maar niet teveel lastig met de verhalen over zijn werk en zij heeft in de gaten dat hij niet altijd geïnteresseerd is in het aantal poepluiers, of later in de relatie: de ruzietjes op school en de verhalen van de buurvrouw. Je houdt zeg maar nogal rekening met elkaar in de communicatie. Er wordt nog wel gepraat, maar niet fundamenteel gesproken over de relatie. En luisteren we na een paar jaar nog wel echt naar onze partner? Maak je je diepe wensen en verlangens nog kenbaar? En is jouw partner daar nog nieuwsgierig naar? Weet jij waarmee je partner echt zit en wat hij/zij maar moeilijk op tafel durft te brengen?

Kinderen gaan puberen, worden zelfstandig, begaan stommiteiten: communicatie met elkaar en met hen is cruciaal. Zelfstandigheid van de kinderen, betekent dat de partner die meer zorgtaken op zich heeft genomen, weer aan het werk gaat. Vaak is dat een spannende fase: waardering, weer gezien worden, omgang met collega’s. En dan een carriere-boost, je schiet je partner voorbij. Het zijn dingen die gebeuren en die druk zetten op de relatie.

En dan gaan de kinderen het huis uit en moet je het samen rooien. Wordt er nog gelachen en gevreeën? Deel je interesses? Gun je je partner eigen activiteiten, vrienden en vriendinnen, plezier? En hoe heb je dan de verbinding met elkaar geregeld? Heb je een ritueel om met elkaar de echte gesprekken te hebben en alles (dus ook de ‘taboes’ in relaties) te agenderen?

Midlife crisis, menopauze, pensioen, mantelzorg voor ouders: allemaal kantelpunten en aandachtspunten in het leven van een relatie. En al die fases en drempels moet je samen door, in contact met elkaar, in gesprek met elkaar. En hoewel je elkaar kent, brengt iedere fase ook weer veranderingen mee: je verrast jezelf, je stelt jezelf misschien wel eens teleur. Je reageert anders dan gedacht, of het nu de hormoonschommelingen zijn of nieuwe inzichten of afleiding door verliefdheid.

Relatieproblemen ontstaan niet plotseling

Herken je dit? Geen nieuws is in veel relaties verworden tot Goed nieuws. We voelen misschien wel eens dat er meer aan de hand is, we hopen dat onze partner nog ingecheckt is, dat er sprake is van een dikke voldoende. Totdat op een dag de telefoon van je partner een affaire verraadt en jij een chatgeschiedenis leest waarin een volslagen vreemde lijkt te sexchatten met die ander. Of een onbenullige terugkerende ruzie escaleert dusdanig, dat je plotsklaps het gevoel hebt met een onbekende idioot opgescheept te zitten.

Tja, dan was relatie inderdaad een werkwoord en heb je samen zitten slapen. Maar je zit dan al in een full blown relatiecrisis. Dat is geen werkwoord, maar een spoedklus van epische omvang met een deadline vorige maand. En die klus moet gedaan worden met iemand, waarin je alle vertrouwen bent verloren en die andersom aangeeft zich al tijden totaal vervreemd te voelen van jullie relatie.

Was dat nu niet te voorkomen geweest, met inderdaad een beetje aan de relatie blijven werken? Ja dus! Zeker wel! Communicatie, praten met elkaar, je wensen en verlangens kenbaar blijven maken aan je partner en open staan voor de wensen en verlangens van je partner. Daar zit het geheim.

Een huwelijkscrisis maakt meer kapot dan je lief is

Vijftig procent van de huwelijken sneuvelt en zestig procent van de tweede huwelijken redt het niet. Dat eerste percentage is best een stevig signaal, dat tweede is eigenlijk onbegrijpelijk. Je zou toch denken dat de ezel de steen wel weet te mijden, de tweede keer? Nee dus.

Wat maakt dat zoveel stellen het niet redden om met elkaar in gesprek te blijven? Over wensen en verlangens, dromen en desillusies? Over wat pijnlijk is, wat op het pad komt, wat afleidt, wat bedreigend is? Waarom slagen we er maar niet in om het achterste van onze tong steeds opnieuw te laten zien in de relatie, zodat er in ieder geval gekeken kan worden of er werk aan de winkel is? Want uit elkaar gaan, kan altijd nog.

Kijk, als er geen kinderen zijn, is de urgentie er wellicht een stuk minder. Als het niet meer gaat, of het is niet vaak meer leuk genoeg, dan pak je je boeltje en gaat uit elkaar. Misschien even een discussie, wie de hond krijgt, maar voor de rest vooral ‘cd van jou, cd van mij’-gedoe. Natuurlijk is dat ook pijnlijk voor beide partners en er wordt vast door in ieder geval één van beide stevig gerouwd. Maar er wordt in ieder geval geen gezin met kinderen opgebroken.

Maar als er wel kinderen zijn, is een huwelijkscrisis enorm ontwrichtend. Allereerst voor de kinderen, natuurlijk. Maar vergeet niet de opa’s, oma’s, ooms en tantes, neefjes en nichtjes: een hele gezamenlijke geschiedenis wordt ontvlochten, sterker nog: beide partners gaan hun stinkende best doen er grote delen van de vergeten. De omgeving kan er niets aan doen, maar is wel partij of onderdeel bij een scheiding. Met alle gevolgen.

Relatie-APK, hierbij verplicht voor stellen met kinderen!

Tja, een beetje provocatief natuurlijk, en toch: als het aan mij ligt, wordt de relatie-APK verplicht gesteld. Een soort Rijksvaccinatie programma, maar dan anders. Zou het een idee zijn om te beginnen na de komst van de eerste baby? En dan jaarlijks een gesprek. Want intussen heb ik zoveel probleem-stellen gezien waarbij het nooit zover had hoeven komen, dat ik zeker weet dat teveel relaties onnodig sneuvelen.

De APK bestaat er simpelweg uit, dat het stel gaat praten met een relatie-deskundige. Ja, ook als er nog geen problemen lijken te zijn. Ja, ook als beide partners zeggen ‘dat het nog niet nodig is’. Gewoon, omdat het goed is voor relaties om er een keer een deskundige bij te halen die vragen stelt die je elkaar niet meer durft te stellen, die gewoon wat dingen op de agenda zet, waar in ieder geval één van beide partners voor wegloopt.

Wat voor vragen dan? Nou, we kunnen beginnen met dit rijtje:

Hoe gaat het met de relatie? Wat vonden jullie afgelopen periode leuk aan elkaar en waar bewonder je je partner de laatste tijd om?
Wat vind je lastiger aan je partner en wat zou je het allerliefst aanpakken in je relatie met je partner?
Hoe gaat het met de afstemming over de opvoeding en de omgang met (schoon-)ouders?
Hoe gaat het overleg om tot compromissen te komen?
Hoe staat het met de intimiteit in de zin van: echt verbondenheid en veiligheid bij elkaar ervaren?
Hoe staat het met de passie? Wordt er nog gevreeën naar jullie beider tevredenheid? Zijn er wensen en grenzen waar jullie het eens over zouden moeten hebben?
Welke plannen hebben jullie samen voor de toekomst? Welke stippen staan op de horizon?

Je ziet: daarvoor heb je wellicht helemaal geen relatietherapeut nodig. Dus tot het moment dat het verplicht wordt: gewoon wekelijks even een uur met elkaar aan een tafeltje gaan zitten en elkaar in de ogen kijken en de vragen hierboven -en alle andere vragen die je zou willen- stellen aan je partner. En lachen samen, instemmend nieuwsgierig zijn als je schrikt van een antwoord. En zelf ongegeneerd eerlijk zijn. Daar heeft je partner recht op.

De 5e Liefdestaal, Lichamelijk contact

Elkaars hand vasthouden tijdens een wandeling. Als je verliefd bent, is het heerlijk. Als de relatie niet lekker loopt is het ingewikkeld. Soms is het zelfs onmogelijk. De hand van je partner is de hand van een vreemde geworden.

Relatieproblemen als lichamelijk contact de Liefdesmoedertaal van je partner is

In deze blog komt de liefdestaal aan bod die je moeiteloos hanteert of kunt aanleren als alles lekker loopt, maar die o zo ingewikkeld is, als je al in de relatieproblemen zit: ‘Lichamelijk contact’.

Knuffelen in tijden van relatieproblemen

Omarmen, knuffelen, een hand over de bol. Lichamelijk contact is de eerste liefdestaal die tegen ons gesproken wordt als baby. Baby’s die worden geknuffeld, vastgehouden en gekust, ontwikkelen een gezonder gevoelsleven dan baby’s aan welke deze blijken van liefde niet worden gegeven. Wie het reality programma Big Brother volgde, zag dat na een aantal weken de huisgenoten elkaar knuffelden, tegen elkaar aanhingen op de bank, in elkaars armen troost zochten. Zonder dat contact was het kennelijk niet te doen.
Alleenstaanden wordt zelfs aangeraden een huisdier te nemen om te aaien en knuffelen: de bloeddruk daalt en er worden gelukshormonen aangemaakt.

Fysiek contact houdt ons gezond en happy. Toch verdwijnt het vaak tussen partners. De knuffels en het stoeien raken voorbehouden aan de kinderen. Kussen worden vluchtiger. De een slaapt al voordat de ander naar bed gaat. Een laatste nachtzoen wordt niet gegeven. Onderzoek bevestigt dat huwelijken met kinderen zomaar celibatair kunnen worden: geen sex, maar ook vaak geen aanhalen of knuffels meer. De slaapkamer wordt een kille plek in huis. Het laatste restje lichamelijk contact is de kleine botsing in de keuken, als je elkaar even niet zag aankomen.

En dat is onverdraaglijk voor de partner waarvoor lichamelijk contact de Liefdesmoedertaal is. Hij of zij wordt kortaf en wrokkig, loopt gefrustreerd rond, ontevreden met zichzelf. Geen idee waar het vandaan komt, maar chagrijn begint te overheersen. Dan kan een hand op de arm van een leuke collega ineens heel verwarrend zijn.

De taal en de dialecten

Als lichamelijk contact de taal is, dan zijn terloopse aanrakingen, tegen elkaar aanzitten, knuffelen, masseren en vrijen de dialecten. Dit is een belangrijk gegeven. Al te vaak hoor ik in de praktijk dat een vrouw haar man niet meer durft aan te raken, ‘omdat hij dan meteen wil vrijen’. Andersom zal de man dan zeggen: ‘ze raakt me nooit meer aan, dus als het dan een keer gebeurt, hoop ik altijd dat we eindelijk weer een keer gaan vrijen’.
De metafoor ligt voor de hand: Hij trapt het gas direct diep in, zo gauw zij naast hem op de bijrijders-stoel plaatsneemt. De enige optie die zij nog heeft is de handrem aantrekken of uit de auto springen. Ze zit klem en weet geen andere manier meer. Voor hem een enorme kwetsing en afwijzing. Zij sluit zich af, hij draait haar wrokkig de rug toe.

Voor mannen (vooral mannen!) met deze Liefdesmoedertaal ontstaat de ondraaglijke situatie dat de kleine gebaren uitblijven. Zijn partner wil die nog wel geven, maar niet als hij dat direct als avance interpreteert voor een vrijpartij. Deze mannen klagen erover dat ‘er geen knuffeltjes meer zijn’, dat ze ‘geen kusjes in de nek meer krijgen’. Inderdaad: de verkleinwoorden gebruiken zij doorgaans zelf. Het is de taal van het jochie dat zo heerlijk door zijn moeder op schoot werd getrokken, de geur van haar hals, het giebelende kietelen, de veiligheid van de armen en de moederborst. Hoe intiem wil je het hebben? Een vrouw van zo’n man weet zich geen raad. Zijn hunkeren maakt haar afkerig, zijn wrokkige verlangen is voor haar allerminst uitnodigend of opwindend. Als ze een vinger geeft, dreigt verlies van de arm. Ze haalt het dan ook niet in haar hoofd. De vicieuze cirkel wordt zelden doorbroken.

Herstel van lichamelijk contact: het kan echt helpen bij Relatieproblemen

In de praktijk krijgen stellen van ons het advies om lichamelijk contact terug te brengen in de relatie, ook al voelt het nog niet zo. Natuurlijk zijn grenzen heilig en mag er niets worden afgedwongen. Maar tweemaal daags een knuffel, langere tijd, even echt met de armen om elkaar heen, is altijd een onderdeel van het herstel-recept.

En een kus: bij binnenkomst, bij vertrek en als laatste voor het slapen. En als het even kan tegen elkaar aanzitten op de bank bij een Netflix-serie. Het zijn kleine stappen, maar als jouw partner lichamelijk contact als liefdestaal heeft, kan alles veranderen als een donderslag bij heldere hemel.

Kortom: loopt het niet lekker in je relatie en ben je je ervan bewust dat er bijna geen lichamelijk contact meer is tussen jouw en je partner? Neem dan zelf het initiatief. Met kleine gebaren: een hand op de pols, even wrijven over de rug, een aai over de wang, een kus in de nek. Als je partner dan meteen gas geeft en door wil naar een vrijpartij, terwijl je daar nog niet aan toe bent? Stop hem (of haar) af, wees assertief. Vertel dat je besloten hebt ‘meer aan te raken’, omdat je hoopt dat dit helpt de relatie te herstellen. Maar dat je nog niet toe bent aan een vrijpartij. Bespreek met elkaar de situatie die is ontstaan, het liefst tijdens een rustig gesprek op een vaste avond. Dan kun je de emoties uit de conversatie houden en aandachtig naar elkaar wensen en verlangens luisteren.

En als dat met zijn tweeën te spannend is, dan is er vast een relatietherapeut in de buurt, waar je dat samen in een veilige setting kunt laten begeleiden. Het zou wel eens een wereld van verschil kunnen maken.

In eerdere blogs sprak ik over de andere 4 liefdestalen uit het boek van Gary Chapman. Positieve Woorden, Samen zijn, Cadeaus krijgen en Dienen.

De 5 beste boeken die jouw relatie verbeteren

Als provocatief coach lees je veel en graag en je beveelt dat een ieder ook aan. De cliënt van de coach zit immers op krachtige oneliners te wachten die het leven weer overzichtelijk en maakbaar maken. En boeken vormen daarvoor (samen met de films van de Coen Brothers) de beste bron. ‘Een kabbelend gesprek kan helpen, een krachtig citaat doet helpen’. Het had er zomaar een kunnen zijn.

Misschien ben je niet zo van de zelfhulpboeken en heb je het wel een beetje gehad met alle trends in persoonlijke groei, ontwikkeling, ontspullen, mindfull worden. Maar ja: jouw relatie is en blijft hopelijk de moeite waard om in te investeren. Want waar leren we dat, een goede relatie ‘maken’? Waar anders dan in de praktijk, leer je wat wel en niet werkt in communicatie en gedrag? We modderen maar wat aan, doen onze ouders na (of juist niet) en soms lukt het. Maar lang niet altijd en zeker niet voor altijd.

Kortom: als je toe bent aan een nieuw niveau in je relatie, dan moet je ‘in training’ gaan: daar wordt je beter van. En als je de volgende boeken leest in het zicht van je partner, komt het helemaal goed! Of het nu de waardering is dat je investeert of de inspiratie die je je partner verschaft om ook aan de slag te gaan: lezen over verbeteren van je relatie helpt altijd.

Mijn boekentips voor 2019: De beste 5 boeken die jouw relatie verbeteren of veranderen!

In willekeurige volgorde (alhoewel nummer 2 mijn 2018 favoriet was..)

1 ‘De 5 talen van de liefde’ door Gary Chapman

De 5 talen van de liefde Gary ChapmanWaarom dit boek uit 1995 alsnog lezen? Nou, omdat dit boek zó to the point is, dat je gewoon niet hoeft te aarzelen of kiezen.

Hoe zit het in jullie relatie? Krijg jij graag complimentjes van je partner, of vind je dat minder belangrijk en doet vooral een spontaan en met zorg uitgekozen cadeautje bij jou wonderen? Vind je aanraken, knuffelen en kusjes belangrijk, of wordt je liever verwend met een ontbijtje op bed? En andersom: geef je makkelijk complimentjes, of ben je een zorgzame regelaar? Doe je graag de kleine klusjes in en om het huis, of ben je een meester in het verzinnen van een geweldig avondje uit?

Gary Chapman schreef deze bestseller die super inzichtelijk duidelijk maakt dat we allemaal onze favoriete ‘Liefdestalen’ hebben, zowel als zender, als ontvanger. Maar eh: spreken jij en je partner wel de juiste taal naar elkaar? Of is er een wereld te winnen door je bewust te worden van je eigen liefdestaal en die van je partner? Ik durf gerust te zeggen dat iedere relatie baat heeft bij inzicht over en weer in elkaars liefdestaal. Ik hoor al mensen denken: ‘maar dan gaat het spontane er toch vanaf?’. Tja, maar hoe spontaan zetten mannen de vuilnis buiten? En hoe spontaan zijn de complimentjes over nieuwe kleding of een ander kapsel? We doen allemaal ons best in relaties (althans, als we er nog wat van willen maken) en het wordt een stuk moeitelozer als je haarfijn weet waarop jouw partner het hardst gaat en het best reageert.

Een kleine waarschuwing vooraf: Chapman is voorganger en opgeleid in bijbelstudies. Niet iedereen zal even enthousiast worden van de verwijzingen naar de bijbel in dit boek. Maar laat je er niet door afleiden, de rest is top. ISBN 978-90-6353-696-1, oorspronkelijke titel ‘The 5 love languages’.

2 ‘Liefde in Verhouding’ van Esther Perel

Liefde in Verhouding Esther PerelHoe provocatief kan een boek zijn? Met warmte, humor en een tomeloos onderzoekende houding, prikt Esther Perel in haar boek dwars door de conservatieve moraal in onze moderne tijd heen.

Dankzij Zomergasten van de VPRO was er geen ontkomen aan: iedereen kent de naam van Esther Perel. Zij heeft met haar positieve, niet moraliserende stijl van spreken en schrijven, een nieuw geluid weten toe te voegen aan Relatietherapie-land. Laat je niet de indruk hebben dat dit boek alleen gelezen moet worden door stellen met huwelijksproblemen als gevolg van een affaire! Nee, Esther Perel geeft zo’n rijkdom aan inzichten, uitleg en oneliners (heerlijk!) dat iedereen die het idee heeft dat zijn relatie toe is aan een reboot, een nieuw contract of een volgende verdiepingsslag, dit boek echt moet lezen.

Als uitgangspunt hanteert Perel de affaire die uitkomt, vaak door de smartphone, tegelijkertijd het apparaat waardoor het makkelijker dan ooit is een nieuw liefje (of juist een ex van vroeger) te vinden. Esther Perel schrijft vol compassie en in een fijne directe stijl. Ja, affaires zijn verraad en ja, de dader moet daarvoor schuldbewust en deemoedig zijn en excuses blijven herhalen wanneer nodig. Maar dan? Hoe verder met elkaar? Want lang niet alle affaires vinden plaats in slechte relaties en lang niet alle daders zijn uitgekeken op hun partner, hun leven, hun liefde. ‘Affaires zijn overal en altijd geweest’, aldus Perel, ook in landen waar er de doodstraf op staat komen ze voor. Kortom: we moeten het gesprek over affaires leren voeren! En dan het liefst op een constructieve manier. Dat we in het christelijke westen nog niet goed weten hoe we dit gesprek kunnen voeren, toont Perel aan in haar geweldige bestseller, waarin ze transcripties van sessies afwisselt met beschouwingen, anekdotes en verwijzingen naar haar collega’s. Waarom je het boek ook leest, het zal veel gespreksstof met je partner opleveren, mits die het natuurlijk ook leest. Gewoon doen!Oorspronkelijke uitgave ‘the State of Affairs’, 2017. ISBN 978-1-473-67354-0

3 No more mr. Nice Guy van Dr. Robert A. Glover

No More Mr. Nice Guy Dr. Robert A. GloverIn de provocatieve coaching schrikken we altijd een beetje op als er iemand ‘Dr.’ voor zijn naam zet op een boek. Dan spreekt er een autoriteit. Dan zwijgen wij allen plechtig en luisteren. Zeker als de ondertitel luidt (vertaling) ‘een bewezen plan om in liefde, sex en leven te krijgen wat je wilt’. Tja, dan worden mijn knieën week. Want wie wil dat nou niet?

Intussen heb ik het boek door een aantal cliënten laten lezen. Mannen die er thuis niet lekker meer inzitten. Die het in de onderhandelingen met hun vrouw steeds afleggen. Die aan het eind van het gesprek altijd het gevoel hebben, dat het dus kennelijk toch aan hen ligt. Ik ben ook zo’n man: mijn vrouw heeft gewoon altijd gelijk. Maar het is wel lekker als je dan mokkend even in een boek kan kruipen waarin je leest dat er nog een grote toekomst voor je ligt, als je maar het lef hebt om je rug te rechten, in je harde mannelijke energie terug te stappen en weer gewoon het hoofd van de tafel thuis opeist. Want in veel relaties helpt dat enorm.

Vlot leesbaar, praktisch en herkenbaar. Vooral in het zicht van je vrouw lezen, dan komt er vanzelf reactie en kun je het boek voor je laten spreken. De essentie: sinds de jaren ’70 is de afstand tussen vaders en zoons, mannen en jongens groter geworden. Vaders werken veel meer en hebben hun reistijd, waardoor ze minder tijd met hun zoons doorbrengen. Als gevolg daarvan trekt een zoon veel meer tijd dan voorheen op met zijn moeder. op school komen jongens vooral juffen tegen. Tegen de tijd dat ze op zoek gaan naar verkering merken ze dat de wereld op zijn minst man-kritisch is: we zijn niet kwetsbaar genoeg, praten nog altijd niet genoeg, komen teveel met oplossingen in plaats van mee te zwelgen in problemen en doen ook nog eens een keer heel erg #metoo. Kortom: het is lastig om helemaal oké te raken en blijven met Man-zijn. Zo zijn veel mannen verstrikt geraakt in het ‘Nice Guy syndroom’. Sociaal aangepast, maar ongelukkig. In thema hoofdstukken behandelt Glover de aspecten in het leven waar de Nice Guy worstelt en belangrijker: wat hij kan doen om zich te ontworstelen. ISBN 978-0-7624-1533-5

4 Horken en Heksen, de strijd tussen de seksen van Jeffrey Wijnberg

Horken en Heksen De strijd tussen de seksenIn zijn onnavolgbare provocatieve stijl legt de leermeester van Provocatieve Coaching andermaal uit waarom het tussen mannen en vrouwen in relaties vaak ingewikkeld is, terwijl het dat helemaal niet zou hoeven zijn. Maar deze keer kernachtiger op het thema ‘hij-zij en hun gedoe’ dan ooit. En dat is geweldig leesvoer voor iedereen in een relatie. De kernzin waarmee ieder hoofdstuk begint: ‘Vrouwen hebben altijd gelijk. En mannen worstelen daarmee’. En daarna volgt steeds een licht verwoord wetenschappelijk relaas dat hout snijdt, omkleed met uitgeschreven dialogen met en tussen cliënten en af en toe opgevrolijkt met een cartoon van Sigmund van Peter de Wit, bekend uit de Volkskrant.

Wijnberg spaart de Man niet. Maar evenmin de vrouw. Je wordt door de soms bruuske generalisaties steeds prettig heen en weer geslingerd tussen in je gelijk staan en voor paal staan. Tussen dankbare herkenning en erkenning en lichte verontwaardiging. Het schuurt prettig, het doet glimlachen en ook voor dit boek geldt: als je stukjes aan je partner voorleest, komt het gesprek vanzelf op gang. Dus kies je thema via de inhoudsopgave: Sex, Kinderen, Huishouden, Vrienden, Intimiteit, Familie, Werk, Geld, Dromen, In Therapie. Lees het betreffende hoofdstuk goed door. Neem plaats naast jouw vrouw en begin het hoofdstuk opnieuw te lezen. Lach wat nadrukkelijker dan normaal, of murmel luidruchtig ‘juist’, of ‘zo is het precies’. Op zeker moment zal je vrouw zeggen: ‘wat lees je daar, schat?’ en dan heb je de kans om het gemarkeerde stukje voor te lezen wat je zelf niet durft te zeggen. En kijk wat er gebeurt. Oja: wees niet verrast als zij het boek al gelezen blijkt te hebben en beter dan jij. Of in ieder geval heeft zij het beter begrepen. Want vrouwen hebben altijd gelijk en wij worstelen daarmee. Lezen dus! Te bestellen via Bol.com.

5 Opening Up, a guide to Creating and Sustaining Open Relationships, Tristan Taormino

Opening Up, a guide to Creating and Sustaining Open Relationships Tristan TaorminoAls Provocatief relatiecoach heb je de gewoonte om alles bespreekbaar te maken. Waar de ‘ouderwetse’ relatietherapeut of coach nog wel eens uitgaat van ‘de heiligheid van het monogame huwelijk’, leeft de Provocatieve Relatietherapeut in het volle besef dat alle cijfers uitwijzen dat affaires in enige vorm veel meer de norm zijn dan strikte monogamie. Esther Perel schrijft daar geweldig over, dus ik ga hier haar betoog niet herhalen. Belangrijk na een affaire is de vraag: ‘kunnen wij als stel verder en zo ja: wat is dan ons nieuwe contract? want het oude heeft niet gewerkt’. Vaak keren stellen na herstel van de relatie natuurlijk gewoon terug naar de belofte van monogamie, maar met de extra afspraak dat ze elkaar dan tijdig op de hoogte zullen stellen als er een kaper op de kust komt. En dat ze dat thema ook bespreekbaar zullen houden. En dat ze moeite zullen blijven doen om met elkaar te groeien en zich in elkaar te verdiepen.

Voor andere stellen is duidelijk dat monogamie niet meer werkt, maar dat ze de relatie met elkaar absoluut niet willen verbreken. Of nog niet. In dat geval is het goed om ze te helpen het gesprek eens te voeren over het ‘openen van de relatie’. Nu denken de meeste mensen dan al snel afkeurend ‘vrijheid blijheid? dat werkt niet’.  Maar ervaring leert dat het wel ken werken, sterker nog, dat stellen die hun relatie openen dit als de grootste doorbraak in hun leven beschouwen.

‘Opening Up’ geeft enorm veel nuttige gespreksstof en informatie voor deze stellen. Want een Open Relatie kent doorgaans veel meer regels dan een monogame relatie. Want monogamie is digitaal: je mag niets met een ander. Dus geen smiley-kusjes-appjes, niet lunchen met een ex, carnaval alleen de mond aan het bier, enz. Open Relaties zijn vele malen complexer. Allereerst zijn er veel verschillende vormen: elkaar een green card geven voor een gekozen persoon is heel iets anders dan een polyamoureuze levensstijl. Samen swingen is stappen verder dan flirten en flikflooien tijdens Carnaval of Feestweek. Taormino helpt met haar boek stellen die dit pad overwegen op weg om de juiste gesprekken met elkaar te voeren. Te komen tot een keuze die past bij het stel. Akkoord te krijgen over een ’overeenkomst’ die geldt voor de Open relatie. En dan is ze volstrekt eerlijk: ook de Open Relatie kent bedrog en verraad. ISBN 978-1-57344-295-4

Relatietip: Spreek de taal van de behulpzame klusjesman!

Als je relatieproblemen voor wilt zijn, is het belangrijk dat je de liefdestaal van je geliefde kent en deze ook regelmatig spreekt. Als relatiecoach moet je van alle markten thuis zijn, dus je verdiept je in de liefdestalen: communicatie is een voertuig waarmee veel bereikt kan worden.

Sommige partners, meestal mannen, fleuren op van bemoedigende complimentjes: ze worden graag even op het schild gehesen. Anderen, meestal vrouwen, vinden quality time heel belangrijk: even het centrum van de aandacht zijn met de smartphones terzijde. Weer anderen doen het geweldig op cadeautjes en attenties, dit is redelijk gelijk verdeeld over mannen en vrouwen. Je kon hierover lezen in mijn eerdere blogs over het lezenswaardige boek ‘De vijf Liefdestalen’ van Gary Chapman.

Vandaag ga ik het hebben over de vierde Liefdestaal, die doorgaans wordt gesproken door een voor veel vrouwen onweerstaanbare man: de handige doe-het-zelver. Ik ben er niet zo een, zo laat mijn vrouw mij regelmatig weten. Maar ik weet: een man die dingetjes doet voor zijn vrouw is een liefdesfluisteraar.

Kleine opdrachtjes

‘Moet ik een mannetje regelen, of ga je de plintjes nog een keer vastzetten. Zoals beloofd?’ Mijn vrouw kijkt me meewarig aan. Het vertrouwen is weg. Ze had zich het huwelijk met mij anders voorgesteld, toen ze bij de eerste date mijn gereedschapskist in de gang zag staan. Het stof dat erop lag, had ze niet opgemerkt.

De plintjes liggen nog los. Ik had het kleine opdrachtje kennelijk aanvaard. Dat van die belofte staat me niet bij, maar een vage toezegging zou zomaar kunnen. Ik kan namelijk moeilijk leven met de realiteit: ik ben een man met twee linkerhanden. Sterker nog, ik ben een soort verdubbelde linkerman. Kromme spijkers, dolgedraaide schroefjes, opgedroogde kwastharen op een pas geschilderde wand. Ikea meubels zet ik grotendeels drie tot vier keer opnieuw in elkaar tijdens de montage. En ik ben bang voor koperdraadjes. Te vaak onder stroom gestaan. In de Gamma verdwaal ik.

Mijn vrouw vindt dat woest onaantrekkelijk. Gelukkig kan ik koken en kom ik een eind met het huiswerk gymnasium van onze dochter, anders stond ik allang buiten.

Huishoudelijke taken verdelen valt niet mee

‘Ik loop al tien jaar alles achter meneer zijn kont op te ruimen, ik zorg dat het huis aan kant is, ik zorg dat het schoon en leefbaar is in huis. Nooit krijg ik eens een complimentje, mijn man vindt het allemaal maar normaal dat ik dit allemaal doe’. Janita kijkt me aan met de blik ‘je begrijpt toch wel hoe frustrerend dat is?’, dus ik zeg: ‘dat moet inderdaad zeer frustrerend zijn’. Wilfred kijkt al even verontwaardigd. Hij schudt zijn hoofd. ‘Van mij hoeft het huis niet altijd perfect in orde te zijn. De kinderen maken rommel en komen met schoenen binnen, de hond, vriendjes: ons huis leeft! Natuurlijk is het dan een zootje eind van de dag, maar dat betekent toch niet dat we de hele dag constant aan het opruimen en schoonmaken moeten zijn?’

Ja, maar jij doet helemaal nooit iets in huis! Als je nou maar een keer uit die stoel kwam en de stofzuiger pakte. Je hebt in je hele leven nog geen toilet schoongemaakt.

Wilfred kijkt me wanhopig aan: ‘En zo gaat het dan altijd: ik doe zogenaamd nooit wat, maar intussen zorg ik wel dat de rekeningen betaald kunnen worden. Maar daarvoor wordt nooit eens dankjewel gezegd’.

Janita staat er alleen voor. Althans, dat gevoel heeft ze sterk. Als we verder praten blijkt dat Wilfred wel degelijk dingen in huis doet, maar meer volgens de 80-20 regel waarbij hij wel de hoofdlijnen ziet, maar in de details steken laat vallen. Details die Janita razend maken, omdat ze daardoor het gevoel heeft dat Wilfred niet echt moeite doet.

Relatietip: spreek je wensen uit

Janita had als oudste dochter al een belangrijke rol thuis waar het ging om moeder -haar ouders waren gescheiden- te helpen het gezin draaiende te houden. Zij heeft geleerd om zich heen te kijken in huis en in het gezin om te zien wat er moet gebeuren om haar moeder te ontlasten. Voor haar is alles vanzelfsprekend. Wilfred had ook zo’n zus. Hij deed net als zijn vader niets in huis.

‘Wat zou je van Wilfred willen?’

Dat hij een paar dingen van me over neemt en die echt goed doet, zodat ik ervan op aan kan. Een keer per week stofzuigen. De garage opgeruimd houden, zodat de fietsen er makkelijk in en uit kunnen. De volle wasmand naar de wasmachine tillen, zodat ik mijn nek niet een keer breek op de trap.

‘En wat nog meer?’

Dat hij een keer een kopje thee voor mij zet, in plaats van andersom. Dat hij een keer tegen me zegt dat ik even kan blijven zitten. Dat hij wel even de keuken aan kant maakt.

‘Wat zou dat voor je betekenen?’

Dat we ’s avonds samen in een opgeruimd huis even met zijn tweeën op de bank kunnen zitten en met elkaar praten. Dat ik me niet meer opgejaagd hoef te voelen over alles wat er nog moet gebeuren. Dat hij me belangrijk genoeg vindt om rekening met me te houden.

Het is duidelijk: Janita is van de vierde liefdestaal. De taal van ‘Acts of Services’: helpende handen en kleine klusjes. Als Wilfred leert te zien wat er moet gebeuren en uit zichzelf in beweging komt, zou dat Janita ontzettend gelukkig maken. Een lampje vervangen, de afwasmachine uitruimen, een fotolijstje ophangen. Een kopje thee zetten, even boodschappen doen en dan een blad toastjes op tafel zetten.

Je man een handje helpen

Vrouwen als Janita hebben het niet makkelijk. Maar ze kunnen het zichzelf veel makkelijker maken. Door hun wensen kenbaar te maken. Taken te verdelen. Lijstjes te maken. Want veel mannen doen het uitstekend op kleine opdrachtjes. Mits je ze ervoor bedankt, even op het schild hijst. We praten hierover met elkaar verder en inderdaad blijkt dat Wilfred niet in de gaten heeft hoezeer Janita zijn steun in het huishouden mist. Dat ze zich steeds meer een sloofje is gaan voelen de afgelopen jaren. En dat is allerminst de bedoeling van Wilfred.

Ik herhaal het wensenlijstje van Janita en kijk haar man aan: ’Zou dat je kunnen lukken, Wilfred?’

Tuurlijk. Als jou dat gelukkig maakt, schat, dan ga ik dat toch gewoon doen.

Janita vertrouwt het nog niet helemaal.

‘Zeg maar: dankjewel schat, dat je dat voor mij gaat doen’, zeg ik haar voor.

Dankjewel schat, dat je dat je dat voor me gaat doen.

Ze trekken hun jassen aan, Wilfred loopt al naar buiten.

‘Vergeet niet hem de hemel in te prijzen als hij iets van het lijstje heeft gedaan’, fluister ik nog.